Το Μαυροβούνιο μετονομάζει το κολυμβητήριο του Κότορ και νομιμοποιεί την πλάκα του Μόρινι

Δύο κινήσεις με πολιτικό και ιστορικό συμβολισμό έκανε η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου, με σκοπό να βελτιώσει τις σχέσεις με την Κροατία και να περιορίσει τα εμπόδια στην πορεία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ποντγκόριτσα αποφάσισε αλλαγή ονόματος στο δημοτικό κολυμβητήριο του Κότορ και αναδρομική νομιμοποίηση αναμνηστικής πλάκας στο πρώην στρατόπεδο κράτησης του Μόρινι. Τα δύο θέματα τροφοδοτούσαν επί χρόνια διπλωματική ένταση με το Ζάγκρεμπ.

Από το 2021 το δημοτικό κολυμβητήριο του Κότορ έφερε το όνομα του παλαίμαχου πολίστα Ζόραν «Τζίμι» Γκόπτσεβιτς. Στο εξής θα ονομάζεται κολυμβητήριο «Πέταρ Β΄ Πέτροβιτς Νιέγκος», τιμώντας ιστορική μορφή του Μαυροβουνίου που τον 19ο αιώνα ήταν ηγεμόνας, επίσκοπος και ποιητής.

Η παλαιότερη ονομασία είχε συναντήσει έντονη αντίδραση από την Κροατία. Το Ζάγκρεμπ υποστήριζε πως ο Γκόπτσεβιτς υπηρέτησε ως φρουρός στο στρατόπεδο Μόρινι, όπου στις συγκρούσεις της δεκαετίας του 1990 κρατούνταν Κροάτες πολίτες και αιχμάλωτοι πολέμου. Η κροατική πλευρά θεωρούσε την τιμή προς το πρόσωπο αυτό προσβολή στη μνήμη των θυμάτων.

Σε ένδειξη διαμαρτυρίας, οι κροατικές ομάδες πόλο και κολύμβησης απείχαν έκτοτε από αγώνες και διοργανώσεις στο συγκεκριμένο κολυμβητήριο. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου ενέκρινε εκ των υστέρων την πλάκα μνήμης που είχε τοποθετηθεί στις 10 Οκτωβρίου 2022 στην είσοδο της πρώην στρατιωτικής εγκατάστασης του Μόρινι. Στον χώρο αυτόν λειτουργούσε κέντρο κράτησης του Γιουγκοσλαβικού Λαϊκού Στρατού. Η πλάκα μένει στην αρχική θέση, χωρίς μεταβολή στο σχήμα, στις διαστάσεις ή στο περιεχόμενο.

Οι αποφάσεις έτυχαν θετικής υποδοχής στο Ζάγκρεμπ. Κυβερνητικές πηγές της Κροατίας, στις οποίες παραπέμπει το πρακτορείο Hina, μιλούν για βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Τα συνδέουν και με πρόσφατες παρεμβάσεις του πρωθυπουργού Αντρέι Πλένκοβιτς στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την ενταξιακή πορεία του Μαυροβουνίου.

Η Κροατία δηλώνει ότι τηρεί εποικοδομητική στάση απέναντι στην ευρωπαϊκή προοπτική της γειτονικής χώρας. Επιμένει όμως ότι η επίλυση των διμερών διαφορών αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για ισχυρότερες σχέσεις καλής γειτονίας και για τον σεβασμό των ευρωπαϊκών αξιών.

Η πρόοδος δεν κλείνει έξι σημαντικές εκκρεμότητες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο χώρες. Είναι η τύχη των αγνοουμένων του πολέμου, η αποζημίωση των πρώην κρατουμένων στο Μόρινι, η δίωξη όσων φέρουν ευθύνη για εγκλήματα πολέμου, οι περιουσιακές διαφορές που αφορούν κροατικές οικογένειες, η οριοθέτηση των συνόρων και η επιστροφή του εκπαιδευτικού ιστιοφόρου «Jadran», το οποίο διεκδικεί η Κροατία.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Μαυροβουνίου, Έρβιν Ιμπραχίμοβιτς, δήλωσε ότι η χώρα πλησιάζει στην επίλυση τριών από τα εκκρεμή ζητήματα. Σε αυτά περιλαμβάνεται και η καταβολή αποζημιώσεων στους πρώην κρατουμένους του Μόρινι.

Η υπόθεση αποτυπώνει πόσο βαθιά οι ιστορικές πληγές από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας συνεχίζουν να επηρεάζουν τις σχέσεις των χωρών των δυτικών Βαλκανίων. Για το Μαυροβούνιο, που επιδιώκει πρόοδο στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εξομάλυνση με την Κροατία αποκτά ξεχωριστό βάρος. Το Ζάγκρεμπ, ως κράτος μέλος, έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει την εξέλιξη της διαδικασίας.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow