Χθες Δευτέρα, 26 Οκτωβρίου 2026, μη κυβερνητικές οργανώσεις έθεσαν στη Διαμερικανική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΔΕΑΔ) καταγγελίες για τον θάνατο εκατοντάδων κρατουμένων στο Ελ Σαλβαδόρ. Η ακρόαση έγινε στον Παναμά και αφορά την περίοδο μετά την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης από τον πρόεδρο Ναγίμπ Μπουκέλε. Στο υλικό της υπόθεσης περιλαμβάνεται και φυλακή της χώρας που έχει επικριθεί για τις σκληρές συνθήκες κράτησης.
Το καθεστώς ισχύει πάνω από τέσσερα χρόνια. Βρίσκεται στον πυρήνα του λεγόμενου πολέμου του Μπουκέλε κατά των συμμοριών. Ο πρόεδρος καυχιέται ότι η εγκληματικότητα έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο στην ιστορία του κράτους της Κεντρικής Αμερικής.
Από τότε έχουν συλληφθεί χωρίς εντάλματα και έχουν φυλακιστεί 93.000 άνθρωποι. Η σαλβαδοριανή εισαγγελία αναγνώρισε πρόσφατα ότι το 90% παραμένει έγκλειστο χωρίς να έχει δικαστεί.
Ο δικηγόρος της Cristosal, Νταβίντ Μοράλες, τόνισε στην ακρόαση ότι οι επιβεβαιωμένοι θάνατοι ανθρώπων υπό προσωρινή κράτηση, στη διάρκεια του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης, είναι τουλάχιστον 454.
Με βάση αριθμούς των οργανώσεων, το 78% όσων πέθαναν στις φυλακές δεν είχε καμία σχέση με συμμορίες. Στοιχεία για βίαιο θάνατο υπάρχουν σε τουλάχιστον 87 περιπτώσεις.
Αναφορές σε πιθανές εξωδικαστικές εκτελέσεις
Ο Μοράλες μίλησε για «πιθανές εξωδικαστικές εκτελέσεις».
Η Cristosal παρουσίασε στην Επιτροπή όσα έχει τεκμηριώσει υπό το καθεστώς εξαίρεσης. Ανάμεσα στους 454 θανάτους υπό την κράτηση του κράτους περιλαμβάνονται 33 γυναίκες, τρία κορίτσια και ένα αγόρι. Στο 78% των περιπτώσεων τα θύματα δεν είχαν δεσμούς με συμμορίες. Οι μισοί από όσους πέθαναν από ασθένεια είχαν μπει στη φυλακή υγιείς. Η οργάνωση κάνει λόγο για αποδεδειγμένα βασανιστήρια: ξυλοδαρμούς, ασφυξία μέσω βύθισης και ηλεκτροσόκ.
Το κράτος του Ελ Σαλβαδόρ δεν εκπροσωπήθηκε στην ακρόαση.
Ο πρόεδρος της ΔΕΑΔ, Εστουάρδο Ραλόν, επέκρινε την απουσία. Η παρουσία κρατικών αξιωματούχων, είπε, θα επέτρεπε να ακουστούν απευθείας οι εξηγήσεις τους, να γίνουν γνωστά τα επίσημα στοιχεία και να εμπλουτιστεί ο διάλογος.
Η Ινγκριντ Εσκομπάρ, διευθύντρια της ΜΚΟ Socorro Jurídico Humanitario («Ανθρωπιστική Δικαστική Συμπαράσταση»), εκτίμησε ότι οι άνθρωποι που έχουν πεθάνει στις φυλακές μετά την κήρυξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης φτάνουν τους 582.
Για τις φυλακές που έχουν ανεγερθεί ειδικά για όσους οι αρχές θεωρούν συνδεδεμένους με το οργανωμένο έγκλημα, σημείωσε ότι η υποδοχή τους ξεκινά με ξυλοδαρμό.
Και καταγγελίες για «σεξουαλική βία»
Μίλησε ακόμη για «σεξουαλική βία», για άρνηση ιατρικής περίθαλψης και για στέρηση τροφής και νερού.
Η Εσκομπάρ κατήγγειλε και τον θάνατο του αδελφού της, Χουμπέρτο Εσκομπάρ, ο οποίος είχε συλληφθεί για πλημμέλημα. Τη σύλληψη την χαρακτήρισε αυθαίρετη. Ο αδελφός της, είπε, πέθανε υπό κρατική κράτηση έπειτα από ξυλοδαρμό, 45 ημέρες μετά την είσοδό του στη φυλακή. Η σορός έφερε σημάδια βίας και βασανιστηρίων, ενώ οι ιατροδικαστικές αρχές αρνήθηκαν να παραδώσουν στην οικογένεια την έκθεση νεκροψίας.
Ο πρόεδρος Μπουκέλε παρουσίασε πρόσφατα σχέδιο για την αποφυλάκιση περίπου 5.000 ανθρώπων, τους οποίους περιέγραψε ως ευκαιριακούς συνεργάτες συμμοριών.
Οι άνθρωποι αυτοί, πρόσθεσε, μπορεί να αφεθούν ελεύθεροι ανάλογα με τον βαθμό εμπλοκής τους σε εγκληματικές δραστηριότητες και με τη σοβαρότητά τους.
Ο ειδικός εισηγητής της ΔΕΑΔ για το Ελ Σαλβαδόρ, Ριάντ Ινσανάλι, προειδοποίησε ότι υπάρχει κίνδυνος αθώοι να δηλώσουν ένοχοι ώστε να ωφεληθούν από το σχέδιο που ανακοίνωσε ο αρχηγός του κράτους.

































