Για πιθανές δολοφονίες δεκάδων ανθρώπων από αστυνομικούς και χωροφύλακες έκανε λόγο χθες Τετάρτη η μη κυβερνητική οργάνωση Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch, HRW). Αφορά την πιο αιματηρή επιχείρηση στην ιστορία της Βραζιλίας, με 122 νεκρούς, που έγινε πριν από έναν χρόνο στο Ρίο ντε Ζανέιρο.
Την επόμενη ημέρα της επέμβασης της χωροφυλακής, σοκ προκάλεσαν εικόνες από πλατεία φαβέλας, δηλαδή φτωχογειτονιάς, στο Ρίο. Δεκάδες πτώματα ήταν παραταγμένα στο έδαφος και ορισμένα ήταν γυμνά.
Από τις νεκροψίες προκύπτει ότι σφαίρες στο κεφάλι είχαν δεχθεί πάνω από τέσσερα στα δέκα θύματα.
Συμπληρώνεται ένας χρόνος από τη Megaoperação Contenção, που στράφηκε κατά του Comando Vermelho στα Complexos da Penha και do Alemão. Οι περιοχές θεωρούνται η καρδιά της οργάνωσης και οι αρχές τις έχουν υποδείξει ως ορμητήρια σημαντικών ηγετικών στελεχών της.
Η ενέργεια, που θεωρείται η πιο θανατηφόρα αστυνομική επιχείρηση στην ιστορία του Ρίο ντε Ζανέιρο, κινητοποίησε περίπου 2.500 άνδρες. Η εισβολή άρχισε γύρω στις 5 τα ξημερώματα της 28ης και συνεχίστηκε έως το χάραμα της επόμενης ημέρας.
Στον τελικό απολογισμό καταγράφονται 121 νεκροί, από τους οποίους 117 ύποπτοι και τέσσερις αστυνομικοί. Καταγράφονται επίσης 113 συλλήψεις και 118 κατασχεμένα όπλα.
Μετά την επιχείρηση κατά της αποκαλούμενης Κόκκινης Διοίκησης (Comando Vermelho, CV), μίας από τις ισχυρότερες εγκληματικές οργανώσεις της Βραζιλίας, κάτοικοι είχαν ανασύρει τα πτώματα από δασική έκταση.
Την επιχείρηση είχε χαρακτηρίσει «επιτυχή» ο πρώην κυβερνήτης της πολιτείας του Ρίο, Κλαούντιου Κάστρου, σύμμαχος του πρώην προέδρου της άκρας δεξιάς Ζαΐχ Μπολσονάρο.
Έπειτα από έρευνα ενός χρόνου, η HRW κατέληξε ότι η επιχείρηση μοιάζει να «σχεδιάστηκε για να είναι θανάσιμη», όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή της.
Η οργάνωση εξέτασε πάνω από 4.000 ώρες βίντεο από τις φορητές κάμερες των χωροφυλάκων, τις νεκροψίες και εκατοντάδες καταγραφές που τράβηξαν κάτοικοι. Μίλησε επίσης με δεκάδες αυτόπτες μάρτυρες, συγγενείς θυμάτων και ειδικούς.
Σκοτώθηκαν από πρόθεση
Σύμφωνα με την έρευνα, κανένας από τους θανάτους δεν αποτυπώθηκε στα βίντεο των χωροφυλάκων. Κάμερα έφερε μόλις το ένα τέταρτο από τα 2.500 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας που αναπτύχθηκαν. Πολλοί είχαν καλύψει τις συσκευές, είχαν αφήσει τις μπαταρίες να εξαντληθούν ή τις είχαν αφήσει στα οχήματά τους.
Στο ίδιο συμπέρασμα οδηγούν και οι νεκροψίες. Ανάμεσα στους πολίτες που σκοτώθηκαν, πάνω από τέσσερις στους δέκα δέχθηκαν πυρά στο κεφάλι και σχεδόν τρεις στους τέσσερις έφεραν τουλάχιστον ένα τραύμα από σφαίρα στην πλάτη. Ένας άνδρας βρέθηκε αποκεφαλισμένος, αφού είχε δεχθεί καταιγισμό σφαιρών.
Ανεξάρτητοι ιατροδικαστές, με τους οποίους συμβουλεύτηκε το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εκτίμησαν ότι πολλά από τα θύματα σκοτώθηκαν σκόπιμα.
Η αναλογία των 17 θανάτων για κάθε τραυματισμό εγείρει «πολύ σοβαρά ερωτήματα», τονίζει η ΜΚΟ. Οι δυνάμεις επιβολής της τάξης φαίνεται ότι ήταν αποφασισμένες να χρησιμοποιήσουν θανατηφόρα βία αντί να προχωρήσουν σε συλλήψεις.
Σε ορισμένα βίντεο φαίνονται αστυνομικοί να χτυπούν συλληφθέντες και να απειλούν ότι θα τους σκοτώσουν.
Ο διευθυντής του παραρτήματος της HRW στη Βραζιλία, Σέζαρ Μουνιόζ, επισήμανε ότι «οι καταχρηστικές αστυνομικές πρακτικές υπονομεύουν τη δημόσια ασφάλεια» και «τροφοδοτούν κύκλο βίας που θέτει σε κίνδυνο τόσο τους κατοίκους όσο και αστυνομικούς».
Η οργάνωση καλεί τις ομοσπονδιακές αρχές να «εγγυηθούν» ότι θα διεξαχθεί «πλήρης και ανεξάρτητη έρευνα» για τις αποφάσεις που οδήγησαν σε τόσο φονική επιχείρηση και να κινηθούν διαδικασίες απόδοσης ευθυνών.
Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υπογράμμισε ακόμη ότι οι δυνάμεις ασφαλείας στη Βραζιλία σκοτώνουν πάνω από 6.000 ανθρώπους κάθε χρόνο.

































