Έως 28% λιγότερα τον μήνα για τις γυναίκες στην ευρωπαϊκή υγεία, μικρότερο το χάσμα στην Ελλάδα

Στα νοσοκομεία της Ευρώπης, σχεδόν 8 στους 10 εργαζόμενους είναι γυναίκες. Αποτελούν τον βασικό κορμό του συστήματος υγείας, καλύπτουν νυχτερινές εφημερίες και προσφέρουν φροντίδα στην πρώτη γραμμή. Την ώρα της μισθοδοσίας, όμως, η μεταχείρισή τους δεν ακολουθεί αυτόν τον ρόλο.

Παρά την αριθμητική τους υπεροχή, πρόσφατη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας δείχνει ότι οι γυναίκες του κλάδου λαμβάνουν έως και 28% χαμηλότερες μηνιαίες αποδοχές από τους άνδρες συναδέλφους τους.

Η Ελλάδα δεν μένει έξω από αυτή την παγιωμένη ανισότητα. Τα στοιχεία του ΠΟΥ τοποθετούν το εγχώριο μισθολογικό χάσμα στην υγεία χαμηλότερα από το ακραίο 20%-30% της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Οι Ελληνίδες υγειονομικοί, ωστόσο, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν συστηματική υποτίμηση της εργασίας τους.

Σύμφωνα με τα γενικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το συνολικό μισθολογικό χάσμα στην ελληνική αγορά παραμένει στο 13,4%. Οι γυναίκες συναντούν μια αόρατη αλλά απολύτως υπαρκτή γυάλινη οροφή.

Οι Ελληνίδες γιατροί και νοσηλεύτριες διαθέτουν εξαιρετικά υψηλή εκπαίδευση και κατάρτιση. Η βαθύτερη δομή του συστήματος υγείας τις κρατά παρ' όλα αυτά σε χαμηλότερες αμοιβές. Η ανισότητα μένει άθραυστη ακόμη και εκεί όπου η δημόσια υγεία στηρίζεται σε γυναικεία εργασία.

Γιατί οι γυναίκες στην ευρωπαϊκή υγεία συνεχίζουν να αμείβονται λιγότερο;

Η έκθεση του ΠΟΥ εξέτασε δεδομένα από 43 χώρες. Διαπίστωσε ότι οι γυναίκες αντιστοιχούν σε σχεδόν 77% του εργατικού δυναμικού στην υγεία και την κοινωνική φροντίδα, στην περιοχή της ΕΕ του ΠΟΥ.

Το χάσμα στις αμοιβές μεγαλώνει επίσης αισθητά στα υψηλότερα εισοδηματικά επίπεδα.

Στις θέσεις με χαμηλότερες αποδοχές, οι γυναίκες κερδίζουν περίπου 2% λιγότερο την ώρα από τους άνδρες. Στις θέσεις με υψηλότερες αποδοχές, η διαφορά πλησιάζει το 23%. Η εκπαίδευση και η εμπειρία τους θα τους έδιναν, θεωρητικά, το δικαίωμα να αμείβονται ελαφρώς περισσότερο από τους άνδρες σε αυτές τις θέσεις. Στην πράξη κερδίζουν λιγότερα.

Η έκθεση διαπίστωσε ακόμη ότι οι γυναίκες κατέχουν μεγαλύτερο μερίδιο διευθυντικών θέσεων στην υγεία και την κοινωνική φροντίδα σε σύγκριση με άλλους τομείς. Οι θέσεις αυτές, όμως, πληρώνονται λιγότερο. Οι διευθυντές στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής φροντίδας λαμβάνουν κατά μέσο όρο 22 ευρώ την ώρα, έναντι 24,70 ευρώ την ώρα για διευθυντές σε άλλους τομείς.

Στην Ισπανία, τα διαγράμματα της έκθεσης αποτυπώνουν μέσο χάσμα αμοιβών μεταξύ των φύλων περίπου 20%-30%. Παρόμοιο είναι το χάσμα στην Πορτογαλία, αλλά σαφώς μεγαλύτερο από τα αντίστοιχα σε Γαλλία, Ιταλία και Ελλάδα. Συγκριτικά, το μέσο χάσμα αμοιβών στους υπόλοιπους οικονομικούς τομείς είναι αισθητά μικρότερο, γύρω στο 10%-15%.

Γιατί δεν υποχωρεί το χάσμα αμοιβών μεταξύ των φύλων;

Η έκθεση του ΠΟΥ εξέτασε και πιθανές εξηγήσεις για την ανισότητα. Μεγάλο μέρος του χάσματος αμοιβών μεταξύ των φύλων παραμένει ανεξήγητο, ακόμη και αφού ληφθούν υπόψη η ηλικία, η εκπαίδευση, οι ώρες εργασίας και ο τομέας.

Σε δελτίο τύπου, η Natasha Azzopardi Muscat, MD, PhD, διευθύντρια του Τμήματος Συστημάτων Υγείας στο Περιφερειακό Γραφείο του ΠΟΥ για την Ευρώπη, στην Κοπεγχάγη της Δανίας, δήλωσε ότι το μεγαλύτερο μέρος του χάσματος δεν οφείλεται σε λιγότερες ώρες εργασίας, σε μικρότερη ηλικία ή σε απασχόληση σε διαφορετικά τμήματα του τομέα. Το ζήτημα, είπε, καταλήγει στον τρόπο με τον οποίο ο τομέας αξιολογεί την εργασία των γυναικών. Η ηλικία, η εκπαίδευση, οι ώρες εργασίας και η απασχόληση στον δημόσιο έναντι του ιδιωτικού τομέα εξηγούν μόνο ένα μέρος της διαφοράς.

Η έκθεση του ΠΟΥ επισήμανε διαφορές στις διευθυντικές θέσεις και σε τομείς όπου παραδοσιακά κυριαρχούν οι γυναίκες, όπως η νοσηλευτική και η μαιευτική. Μελέτη του 2026, δημοσιευμένη στο Διεθνές Περιοδικό Νοσηλευτικών Σπουδών, τόνισε τους περιορισμούς που έχει η αξιοποίηση μόνο των μη προσαρμοσμένων μισθολογικών διαφορών.

Η μελέτη κατέληξε ότι τα ακατέργαστα μισθολογικά χάσματα, από μόνα τους, δεν επαρκούν για να γίνει κατανοητή η ανισότητα σε αυτά τα ιδιαίτερα θηλυκοποιημένα επαγγέλματα. Υπογράμμισε τη σημασία ισχυρών αναλυτικών προσεγγίσεων, ευαίσθητων στο πλαίσιο. Όπου τα μισθολογικά χάσματα επιμένουν και μετά την προσαρμογή, δείχνουν διαρθρωτικούς και θεσμικούς παράγοντες που συνδέονται με τον καθορισμό και την εξέλιξη των μισθών.

Οι ευρύτερες συνέπειες και η ανάγκη για μέτρα

Ο ΠΟΥ προειδοποίησε ότι οι συνέπειες του χάσματος αμοιβών μεταξύ των φύλων δεν σταματούν στα χρήματα που εισπράττει ένα άτομο στη διάρκεια του εργασιακού του βίου.

Οι γυναίκες αποτελούν την πλειονότητα όσων κρατούν σε λειτουργία τα συστήματα υγείας της Ευρώπης, πληρώνονται όμως λιγότερο από τους άνδρες συναδέλφους τους, δήλωσε η Azzopardi Muscat. Το χάσμα, πρόσθεσε, επιδεινώνεται σε μια σταδιοδρομία που διαρκεί μια ζωή.

Αυτό σημαίνει χαμηλότερες συντάξεις, μικρότερη οικονομική ασφάλεια σε μεγαλύτερη ηλικία και υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας για γυναίκες που πέρασαν τον εργασιακό τους βίο φροντίζοντας άλλους. Δεν είναι σύμπτωση και δεν σχετίζεται με τα προσόντα, σύμφωνα με την ίδια. Οι γυναίκες πληρώνονται λιγότερο για την ίδια εργασία και παραλείπονται από ρόλους που αμείβονται περισσότερο.

Η έκθεση προτείνει διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων. Σε αυτά περιλαμβάνεται η απαίτηση για εθνικές εκθέσεις σχετικά με το χάσμα αμοιβών μεταξύ των φύλων:

• συλλογή και δημοσίευση δεδομένων για τους μισθούς ανά φύλο, επάγγελμα, φυλή και εθνικότητα, αντί να γίνεται αναφορά μόνο ανά ηλικία και τομέα
• ενίσχυση της νομοθεσίας για την ισότητα των αμοιβών και αποτελεσματική επιβολή της
• άρση των διαρθρωτικών εμποδίων που περιορίζουν την πρόσβαση των γυναικών σε υψηλότερα αμειβόμενες ηγετικές θέσεις, συμπεριλαμβανομένης της άνισης πρόσβασης στην καθοδήγηση και των άνισων προσδοκιών για φροντίδα

Σύμφωνα με την έκθεση, η εξάλειψη του χάσματος αμοιβών μεταξύ των φύλων στην υγεία και την περίθαλψη απαιτεί συνεχή δράση σε διάφορα μέτωπα, σε συμφωνία με τις υφιστάμενες παγκόσμιες και περιφερειακές δεσμεύσεις που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ. Αν αντιμετωπιστούν τόσο οι παρατηρήσιμοι παράγοντες των διαφορών στις αμοιβές όσο και οι διαρθρωτικοί παράγοντες, τα κράτη μέλη σε ολόκληρη την περιοχή της ΕΕ του ΠΟΥ μπορούν να σημειώσουν μετρήσιμη πρόοδο στη βελτίωση του κινήτρου και της διατήρησης του εργατικού δυναμικού.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow