Προεκλογική συζήτηση στις ΗΠΑ για την πρόταση κατάργησης της Γερουσίας

Οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές της Αμερικής (DSA) αναφέρουν, στο τελευταίο τους μανιφέστο με τίτλο «Οι εργαζόμενοι αξίζουν περισσότερα» (Workers Deserve More), ότι θέλουν να «αντικαταστήσουν τον Πρόεδρο και το Ανώτατο Δικαστήριο με μια εκτελεστική και μια δικαστική εξουσία που θα επιλέγονται από το Κογκρέσο και θα υπάγονται σε αυτό». Ζητούν επίσης να «καταργήσουν τη Γερουσία».

Στις 10 Αυγούστου 2026 ο Ντόναλντ Τραμπ, απαντώντας από το Οβάλ Γραφείο σε ερώτηση του Breitbart News, επέκρινε την πρόταση της DSA. Αναγνώρισε όμως ότι και ο ίδιος έχει νιώσει την επιθυμία να απαλλαγεί από τη Γερουσία. «Μερικές φορές θα ήθελα κι εγώ να ξεφορτωθώ τη Γερουσία, αλλά δεν το λέω και δεν θα το έκανα».

Στις ΗΠΑ οι δηλώσεις έχουν ανοίξει μεγάλη συζήτηση και έχουν φτάσει έως την ανησυχία. Η Wall Street Journal έχει πάρει θέση με κεντρικό της άρθρο. Έντονη είναι η αντίδραση δημοσιογράφων, ειδικών και πολιτικών, που υποστηρίζουν ότι η ιδέα θα βάλει βόμβα στα θεμέλια του ομοσπονδιακού συστήματος της χώρας.

Στο Άρθρο V του Συντάγματος των ΗΠΑ ορίζεται ότι «καμία Πολιτεία, χωρίς τη συγκατάθεσή της, δεν μπορεί να στερηθεί την ισότιμη εκπροσώπησή της στη Γερουσία». Η διάταξη συνιστά εξαιρετικά ισχυρό συνταγματικό εμπόδιο για την κατάργηση της Γερουσίας, αφού χρειάζεται η συγκατάθεση κάθε πολιτείας. Στη Γερουσία κάθε πολιτεία στέλνει δύο εκπροσώπους, ανεξάρτητα από το πληθυσμιακό της μέγεθος. Το βάρος της Καλιφόρνιας των 40 εκατ. είναι το ίδιο με εκείνο του Μέην του 1,4 εκατ. Οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές τη θεωρούν αδικία που πρέπει να πάψει στο μέλλον.

Ο Άσικ Σιντίκ, συμπρόεδρος των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών της Αμερικής, δήλωσε σε συνέντευξη στο C-SPAN: «Η Γερουσία είναι ένας βαθιά αντιδημοκρατικός θεσμός». Συμπλήρωσε: «Μίλησα λίγο για τη δημοκρατία, τη δημοκρατία με μικρό δέλτα, και αυτό είναι πραγματικά σημαντικό για εμάς. Θέλουμε δημοκρατική εκπροσώπηση όλων των ανθρώπων που ζουν σε αυτή τη χώρα».

Τι θα σήμαινε υποθετικά μια τέτοια εξέλιξη

Ο Μάριος Ευρυβιάδης, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου, με βαθιά γνώση του αμερικανικού πολιτικού συστήματος, αναφέρει: «Η Γερουσία είναι η ουσία της αμερικανικής ομοσπονδίας ή αλλιώς της αμερικανικής ένωσης».

«Η αμερικανική ένωση προέκυψε από την συναίνεση των πολιτειών, αρχικά 13 και σήμερα 50. Μικρές ή μεγάλες, οι πολιτείες είναι ισότιμες», σημειώνει και συμπληρώνει ότι «χωρίς πολιτείες δεν υπάρχει ομοσπονδία, δηλαδή δεν υπάρχει η Αμερικανική Ένωση».

Όπως εκτιμά ο καθηγητής, η κατάργηση της Γερουσίας θα έπληττε έναν από τους θεμελιώδεις πυλώνες της αμερικανικής ομοσπονδίας, γιατί θα ανέτρεπε τη θεσμική ισοτιμία των πολιτειών πάνω στην οποία οικοδομήθηκε η αμερικανική ένωση.

Προκειμένου να δείξει πόσο μετράνε τα συστατικά μέρη μιας ομοσπονδίας για την ίδια την ύπαρξή της, ο καθηγητής Ευρυβιάδης παραπέμπει στη διάλυση της ΕΣΣΔ το 1991: «Η Σοβιετική Ένωση ήταν ομοσπονδία. Έφυγε πρώτη η Ρωσία και σιγά σιγά έφυγαν οι άλλες και ξαφνικά, στις 25 Δεκεμβρίου 1991, ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ έμεινε πρόεδρος του τίποτα». Σε αυτό το πλαίσιο, εκτιμά πως αν ο Τραμπ επιχειρούσε να καταργήσει τη Γερουσία, ουσιαστικά «θα καταργούσε τον εαυτό του».

Εσωτερικές αντιδράσεις

Προβληματισμός υπήρξε και στο εσωτερικό του ευρύτερου σοσιαλιστικού χώρου στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με το Axios, στελέχη και συνεργάτες της DSA ανησυχούσαν ότι η συζήτηση για την κατάργηση της Γερουσίας επισκίαζε άλλες πολιτικές προτεραιότητές της. Ούτε ο προοδευτικός ανεξάρτητος γερουσιαστής του Βερμόντ, Μπέρνι Σάντερς, που αυτοπροσδιορίζεται εδώ και χρόνια ως δημοκρατικός σοσιαλιστής, συμφωνεί με την πρόταση. «Όχι», απάντησε στο NOTUS, όπως αναμεταδίδει η Washington Sun. Αρνήθηκε περαιτέρω εξηγήσεις, με την αιτιολογία ότι έπρεπε να προλάβει μια πτήση.

Ο γερουσιαστής της Αριζόνας Μαρκ Κέλι είπε στο NOTUS: «Προβλέπεται από το Σύνταγμα και αποτελεί κρίσιμο θεσμό της κυβέρνησης των ΗΠΑ για την ψήφιση νόμων σε συνεργασία με τη Βουλή των Αντιπροσώπων». «Κατά τη γνώμη μου, αυτή δεν είναι σοβαρή πρόταση».

Η γερουσιαστής της Μασαχουσέτης Ελίζαμπεθ Γουόρεν είχε δηλώσει, από την πλευρά της: «Δεν ξέρω καν τι εννοούν με αυτό. Δεν έχω την παραμικρή ιδέα».

Ο γερουσιαστής της Πενσιλβάνιας Τζον Φέτερμαν σχολίασε στο NOTUS: «Αυτοί οι άνθρωποι κάθισαν σε ένα δωμάτιο και είπαν: “Πόσες εξωφρενικές ανοησίες μπορούμε να στριμώξουμε σε ένα πρόγραμμα;”. Κάτι σαν: “Ναι, να καταργήσουμε τη Γερουσία; Βεβαίως, γιατί όχι; Ε, να καταργήσουμε και την προεδρία; Ναι, βεβαίως, γιατί όχι;”. Αυτά είναι εξωφρενικές ανοησίες».

Υπάρχουν πάντως και Δημοκρατικοί που μιλούν πιο καθησυχαστικά. «Γνωρίζω ανθρώπους στο Ρίτσμοντ που ταυτίζονται με την DSA και δεν θέλουν να καταργηθεί η Γερουσία», ανέφερε ο γερουσιαστής της Βιρτζίνια Τιμ Κέιν. «Δεν θέλουν να καταργηθεί η προεδρία. Αν τους ρωτήσετε “Γιατί ανήκετε στην DSA;”, θα σας πουν: “Είμαι Δημοκρατικός, αλλά μου αρέσει η DSA επειδή δεν μου αρέσει η συγκέντρωση του πλούτου”».

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow