Οι Ρεπουμπλικανοί δοκιμάζονται στις ενδιάμεσες εκλογές ακόμη και σε πολιτείες που θεωρούσαν ασφαλείς

Οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκουν τους Ρεπουμπλικανούς σε δυσμενή συγκυρία και ενδέχεται να κρίνουν τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με ανάλυση του BBC.

«Είναι το κόστος διαβίωσης, είναι ο ακήρυχτος πόλεμος»

Από την κάλπη θα κριθεί ποιος θα ελέγχει το Κογκρέσο. Το ζήτημα που βαραίνει περισσότερο τους ψηφοφόρους είναι το κόστος ζωής.

Οι τιμές τροφίμων και καυσίμων έχουν ανέβει απότομα, εν μέρει λόγω των επιθετικών δασμών του Αμερικανού προέδρου και του αντιδημοφιλούς πολέμου με το Ιράν. Για πολλούς αυτό θα είναι το βασικό κριτήριο την ώρα της ψήφου, επισημαίνει το βρετανικό μέσο.

Τους τελευταίους μήνες ο Τραμπ καταγράφει ιστορικά χαμηλά ποσοστά δημοφιλίας και κάνει πυκνή προεκλογική εκστρατεία, με πρωταγωνιστικό ρόλο σε δεκάδες συγκεντρώσεις σε όλη τη χώρα.

Οι υψηλές τιμές, όμως, ανησυχούν ψηφοφόρους από κάθε πολιτικό στρατόπεδο. Αυτό εξηγεί εν μέρει γιατί έκανε εκστρατεία και σε περιοχές που παλαιότερα θεωρούνταν ασφαλείς για τους Ρεπουμπλικανούς. Στην τελευταία του περιοδεία το Σαββατοκύριακο εμφανίστηκε στην Αϊόβα και στο Κάνσας.

Το κόμμα του έχει διαθέσει επίσης εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε καμπάνιες για αναμετρήσεις που παραδοσιακά λογίζονταν ασφαλείς, όπως η μάχη για τη Γερουσία στο Κάνσας.

Στην Ελλάδα τα πρώτα αποτελέσματα των αμερικανικών εκλογών αναμένονται τα ξημερώματα της Τετάρτης 4 Νοεμβρίου.

Σε δύσκολη θέση

«Όταν αρχίζουν να ξοδεύουν πολλά αμερικανικά δολάρια σε πολιτική διαφήμιση σε μια πολιτεία που θα έπρεπε να κερδίσουν, τότε καταλαβαίνεις ότι πιστεύουν ότι βρίσκονται σε δύσκολη θέση», δήλωσε στο BBC η Κάρι Νταν, διευθύντρια σύνταξης του Cook Political Report, που αναλύει προεκλογικές εκστρατείες και εκλογές.

Σε πολλές συγκεντρώσεις του ο Τραμπ έχει απευθυνθεί και ο ίδιος στους ψηφοφόρους.

«Σε αυτές τις εκλογές, σας ζητώ να προσποιηθείτε, σας παρακαλώ, ότι το όνομά μου βρίσκεται στο ψηφοδέλτιο», είπε τον περασμένο μήνα. «Απλώς προσποιηθείτε», τόνισε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, βέβαια, δεν είναι υποψήφιος. Η έκκληση αυτή, που επανέλαβε την Κυριακή στην Αϊόβα, αγγίζει όμως την ουσία ενός κρίσιμου ερωτήματος: παραμένει εκλογικό πλεονέκτημα για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα;

Η απάντηση, σημειώνει το BBC, δεν είναι πια τόσο απλή όσο ήταν κάποτε.

Δασμοί και πόλεμος στο Ιράν

Μετά τη συντριπτική νίκη του στις εκλογές του 2024, ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο ως ισχυρή δύναμη, με αντίστοιχα υψηλά ποσοστά δημοφιλίας.

Νωρίτερα, στις προηγούμενες ενδιάμεσες του 2022, οι Ρεπουμπλικάνοι επιδίωκαν τη στήριξή του, καθώς την έβλεπαν ως ζωτικής σημασίας για την επιτυχία τους.

Τώρα, με τον πόλεμο με το Ιράν να παρατείνεται και να επιβαρύνει οικονομικά πολλούς Αμερικανούς, τα ποσοστά του έχουν πέσει.

Η τιμή ενός γαλονιού ντίζελ, που πριν από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο ήταν 3,75 δολάρια, έφτασε τον Σεπτέμβριο στο ιστορικό υψηλό των 6,52 δολαρίων.

«Μόλις έβαλα τον γιο μου να διασχίσει οδικώς όλη τη χώρα, και μου τηλεφωνούσε από κάθε πολιτεία για να μου πει την τιμή της βενζίνης», δήλωσε στο BBC ένας ψηφοφόρος από την Αϊόβα.

«Και εγώ σκέφτηκα: “Θεέ μου, αυτό είναι φρικτό”».

Ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί ελαφρά, από 3% όταν ο Τραμπ ανέλαβε την προεδρία σε 3,7% σήμερα. Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι χωρίς το εκτεταμένο καθεστώς παγκόσμιων δασμών που επέβαλε θα ήταν χαμηλότερος.

Ευάλωτοι και στις πολιτείες που θεωρούνταν σίγουρες

Μεταξύ των Ρεπουμπλικάνων υπάρχει ανησυχία ότι η οικονομική εικόνα τους έχει αφήσει ευάλωτους σε αναμετρήσεις που συνήθως θεωρούνται σίγουρες, σε πολιτείες όπως το Τέξας, το Οχάιο και το Κάνσας.

«Οι νότιες πολιτείες, οι μεσοδυτικές πολιτείες, η καρδιά της Αμερικής, εκεί είναι που οι Ρεπουμπλικανοί συνήθως σημειώνουν επιτυχίες», δήλωσε ο Στίβεν Χόκινς, παγκόσμιος διευθυντής έρευνας της εταιρείας δημοσκοπήσεων More in Common.

«Αλλά ακριβώς εκεί διεξάγονται αυτή τη στιγμή οι τόσο ενδιαφέρουσες εκλογικές αναμετρήσεις για τη Γερουσία», σημείωσε.

«Περιοχές όπου ο πρόεδρος Τραμπ κέρδισε με διαφορά 10, 12, 15 μονάδων μόλις πριν από δύο χρόνια στις προεδρικές εκλογές είναι πλέον πολιτείες όπου οι Δημοκρατικοί έχουν πολύ σοβαρές πιθανότητες να κερδίσουν μια έδρα στη Γερουσία», είπε.

Η ανταποκρίτρια του BBC Σάρα Σμιθ ρώτησε ψηφοφόρους στην Αϊόβα, πολιτεία που κέρδισε ο Τραμπ το 2024 και που έχει πληγεί από τη ραγδαία άνοδο στις τιμές καυσίμων και λιπασμάτων, αν ο πρόεδρος κάνει τους ανθρώπους περισσότερο ή λιγότερο πιθανό να στηρίξουν τους Ρεπουμπλικανούς. Η απάντηση ήταν αποκαλυπτική.

«Με το τρέχον κλίμα, θα έλεγα ότι πιθανώς λιγότερο, είτε το πιστεύετε είτε όχι», είπε ο Πολ Ρος στο περιθώριο ενός αγώνα κολεγιακού ποδοσφαίρου που είχε συγκεντρώσει πολύ κόσμο.

«Ως Ρεπουμπλικανός και εγώ ο ίδιος, πιστεύω ότι αυτό μπορεί να είναι επιζήμιο», τόνισε.

«Πιστεύω ότι αυτό σίγουρα αποθαρρύνει τους ψηφοφόρους, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό, και νομίζω ότι πιθανώς ανεβάζει το επίπεδο των Δημοκρατικών σε ένα επίπεδο που δεν υπάρχει πάντα, απλώς και μόνο επειδή πρόκειται για τον Ντόναλντ Τραμπ», πρόσθεσε ο Ζακ Σιμπ.

«Μας έμπλεξε σε πόλεμο», είπε μια άλλη ψηφοφόρος, η Ρόουζ Χέμινγκ. «Οι τιμές και τα είδη διατροφής είναι ψηλά, στα ύψη, η βενζίνη είναι στα ύψη», είπε χαρακτηριστικά.

Στις 31 Οκτωβρίου ψηφοφόρος είχε ψηφίσει πρόωρα στο Πόντιακ του Μίσιγκαν.

Θα φτάσει στην κάλπη η δυσαρέσκεια για την οικονομία;

Αυτή είναι η ιστορία των φετινών εκλογών, τονίζει το BBC.

Πολλοί ψηφοφόροι, ακόμη και σε πολιτείες που παραδοσιακά ψηφίζουν Ρεπουμπλικανούς, αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ίσως θελήσουν να το εκφράσουν σήμερα Τρίτη στην κάλπη.

Θα ήταν όμως υπερβολικά απλοϊκό να πιστεύει κανείς ότι το κλίμα του πολέμου, των δασμών και των εκτοξευόμενων τιμών θα φέρει συντριπτική νίκη των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, στη Γερουσία και στις εκλογές για τις θέσεις των κυβερνητών, γράφει το BBC.

Πολλοί ψηφοφόροι των Ρεπουμπλικάνων είναι δυσαρεστημένοι με τον πρόεδρο, όχι όμως τόσο ώστε να ψηφίσουν Δημοκρατικό.

Είναι λάθος να υποθέτει κανείς ότι τα χαμηλά ποσοστά αποδοχής του Τραμπ μεταφράζονται σε αυξανόμενη δημοτικότητα για την αντίπαλη πλευρά, υποστηρίζει η ανταποκρίτρια του BBC.

Οι τελικές δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές δείχνουν ότι η αποδοχή του Τραμπ κινείται γύρω στο 38%.

Το ποσοστό είναι χαμηλό. Οι ίδιες μετρήσεις, ανάμεσά τους και μια πανεθνική δημοσκόπηση του NBC που δημοσιεύθηκε την Κυριακή, δείχνουν ότι μόνο το 29% των ψηφοφόρων έχει θετική άποψη για το Δημοκρατικό Κόμμα.

Η απογοήτευση των ψηφοφόρων δεν εγγυάται ότι θα είναι διατεθειμένοι να αλλάξουν πλευρά στις σημερινές εκλογές.

«Προτιμούμε να μην ανακατευόμαστε στις υποθέσεις των άλλων», δήλωσε τον περασμένο μήνα ο Τιμ ΜακΚίνον, Ρεπουμπλικανός από την Αϊόβα που ψήφισε τον Τραμπ το 2024.

«Και γι’ αυτό οι επανειλημμένες παρεμβάσεις του στη διεθνή σκηνή δεν μας αρέσουν», πρόσθεσε.

Η σύζυγός του είπε ότι δεν περίμεναν να είναι τέλειος, σημείωσε όμως ότι τον ψήφισαν για λόγους αντίθετους από αυτούς που πρεσβεύει τώρα.

Το Δημοκρατικό Κόμμα δεν μπορεί να βασιστεί σε ψηφοφόρους όπως οι ΜακΚίνον, που είναι απογοητευμένοι από ορισμένα σημεία της πρόσφατης ατζέντας του Τραμπ.

Δεν πιστεύουν ότι οι Δημοκρατικοί θα αντανακλούν ποτέ τις χριστιανικές και συντηρητικές αξίες τους, τονίζει το BBC.

«Ένα δολάριο παραπάνω στη βενζίνη δεν πρόκειται να αλλάξει αυτά στα οποία πιστεύουμε», είπε ο Τιμ ΜακΚίνον.

Οι ψηφοφόροι αποστρέφονται λίγο λιγότερο τους Δημοκρατικούς

Αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν πράγματι μεγάλο αριθμό εδρών το βράδυ της Τρίτης, αυτό δεν θα οφείλεται απαραίτητα στο ότι οι ψηφοφόροι τους αγαπούν. Απλώς τους μισούν λίγο λιγότερο, γράφει το BBC.

Το κόμμα, πάντως, έχει ήδη το βλέμμα στις προεδρικές εκλογές του 2028, όπου θα πρέπει να ενωθεί πίσω από έναν μόνο υποψήφιο.

Αυτό λέγεται ευκολότερα απ’ ό,τι γίνεται, με δεδομένους τους σαφείς διχασμούς. Ορισμένοι από αυτούς ήρθαν στο φως μέσα σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο, μεταξύ άλλων και στο Μίσιγκαν το Σαββατοκύριακο.

Στο Ντιτρόιτ του Μίσιγκαν, η Νικόλ Γουίλιαμς, που έχει δικό της κομμωτήριο, συνόψισε την άποψη πολλών ανθρώπων με τους οποίους μίλησε η ανταποκρίτρια του BBC.

«Οτιδήποτε είναι καλύτερο από αυτό που έχουμε τώρα», είπε. «Σοσιαλισμός; Κοινωνικοποιημένη οικονομία; Δεν με νοιάζει. Αρκεί να μειωθεί το κόστος διαβίωσής μου», τόνισε.

«Είναι το κόστος διαβίωσης, είναι ο ακήρυχτος πόλεμος», δήλωσε η υπεύθυνη για τη στρατηγική των Δημοκρατικών Μέρι Άνν Μαρς, αναφερόμενη στα βασικά ζητήματα.

«Κάθε Ρεπουμπλικανός που δεν αντιστάθηκε στον Ντόναλντ Τραμπ πρόκειται να συνειδητοποιήσει τις συνέπειες του να πιστεύει ότι ήταν ανίκητος», σημείωσε.

Στη Φλόριντα καταγράφηκε ψηφοφόρος των Δημοκρατικών.

Τι ακολουθεί σε περίπτωση ήττας του Τραμπ

Αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν όντως τη Βουλή των Αντιπροσώπων, το κόμμα θα μπορούσε να επιχειρήσει να εμποδίσει οποιαδήποτε νομοθετική πρωτοβουλία θέλει να περάσει ο Τραμπ.

Αυτό δεν φαίνεται να τον ανησυχεί. Έχει ήδη προσπαθήσει να παρακάμψει το Κογκρέσο όσο το δυνατόν περισσότερο και να κυβερνά υπογράφοντας εκτελεστικά διατάγματα από το Οβάλ Γραφείο.

Περισσότερο θα ανησυχήσει για τις έρευνες που θα μπορέσουν να ξεκινήσουν οι Δημοκρατικοί αν αναλάβουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Ενδέχεται επίσης να επιδιώξουν διαδικασία μομφής εναντίον ορισμένων μελών του υπουργικού του συμβουλίου. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ θεωρείται πιθανός υποψήφιος λόγω του πολέμου στο Ιράν.

Η κατάκτηση της πλειοψηφίας στη Γερουσία την Τρίτη μοιάζει πολύ δυσκολότερο εγχείρημα για τους Δημοκρατικούς.

Συνολικά κρίνονται 35 έδρες και οι Δημοκρατικοί θα χρειαστούν τέσσερις για να αποκτήσουν τον έλεγχο.

Αν όμως χάσουν στο Μίσιγκαν, έδρα-κλειδί που ήδη κατέχουν, θα χρειαστούν πέντε έδρες για να κερδίσουν τον έλεγχο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται σε δύσκολη θέση.

Οι κρίσιμες και αμφίρροπες αναμετρήσεις

Οι περισσότερες εκλογικές αναμετρήσεις σε κρίσιμες πολιτείες είναι αμφίρροπες και αρκετές βρίσκονται εντός του περιθωρίου σφάλματος των δημοσκοπήσεων.

Οι κρίσιμες αναμετρήσεις για τη Γερουσία είναι αυτές στο Μίσιγκαν, το Τέξας, το Οχάιο, την Αϊόβα, το Μέιν, την Αλάσκα και τη Βόρεια Καρολίνα.

Στην πράξη, σε αυτές θα κριθεί η έκβαση των ενδιάμεσων εκλογών.

Όπως συμβαίνει πάντα στις αμερικανικές εκλογές, οι δημοσκοπήσεις συνοδεύονται από μια σημαντική επιφύλαξη.

Ιστορικά έχουν υπερεκτιμήσει το Δημοκρατικό Κόμμα και έχουν υποτιμήσει τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φαίνεται πεπεισμένος ότι μπορεί και πάλι να τις διαψεύσει, τονίζει το BBC.

Αν όμως οι δημοσκοπήσεις είναι σχεδόν ακριβείς ως προς την υποτιθέμενη αύξηση της υποστήριξης προς τους Δημοκρατικούς, τότε ενδέχεται να αντιμετωπίσει οδυνηρές ήττες σε πολιτείες που αποτελούν σταθερά προπύργια των Ρεπουμπλικάνων εδώ και δεκαετίες.

Το πώς θα αντιδράσει ο Τραμπ σε τυχόν οδυνηρές ήττες παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Έχει αμφισβητήσει επανειλημμένα την ακεραιότητα και την ασφάλεια αυτών των εκλογών. Η πιθανότητα να το ξανακάνει ενώ η καταμέτρηση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη ή όταν ανακοινωθούν τα αποτελέσματα είναι πολύ μεγάλη.

Οι εκλογές αυτές αποτελούν, πάντως, μια εξαιρετικά σημαντική στιγμή για τους Αμερικανούς, πολλοί από τους οποίους θέλουν να δουν πραγματική αλλαγή τα επόμενα δύο χρόνια, σημειώνει το BBC.

Και για τα δύο κόμματα, η αναμέτρηση θα είναι η τελική δοκιμασία πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2028, που θα καθορίσουν πώς θα μοιάζει και πώς θα βιώνεται η πολιτική μετά την εποχή του Τραμπ.

Για τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο, οι εκλογές δίνουν στους ψηφοφόρους την ευκαιρία να κρίνουν την απόδοση τη δική του και του κόμματός του.

Καθώς ο Τραμπ επιδιώκει να διαμορφώσει την κληρονομιά του τα επόμενα δύο χρόνια, το ερώτημα είναι αν μια αλλαγή στην πλειοψηφία του Κογκρέσου, το οποίο έχει σε μεγάλο βαθμό παρακάμψει, θα περιορίσει πραγματικά την προεδρία του, κλείνει την ανάλυσή του το BBC.