Οικονομολόγοι προειδοποιούν για βαθιά δημοσιονομική κρίση στη Γερμανία

Κορυφαίοι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η Γερμανία κατευθύνεται προς μια βαθιά δημοσιονομική κρίση.

Ο Κλέμενς Φουστ, πρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών Ifo του Μονάχου, δήλωσε στην εφημερίδα Welt am Sonntag, την έκδοση της Welt για το Σαββατοκύριακο, ότι η δημοσιονομική πολιτική που ακολουθείται δεν μπορεί να συνεχιστεί σε βάθος χρόνου.

Εν όψει της κατάρτισης του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού για το 2028, ο κυβερνητικός συνασπισμός Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών (CDU/CSU και SPD) θα χρειαστεί να καθορίσει ποιες δαπάνες προηγούνται, όπως οι εξοπλισμοί και οι υποδομές.

Κάθε άλλη δαπάνη, είπε ο Φουστ, θα πρέπει να παγώσει ή, όπου είναι εφικτό, να περικοπεί. Αν δεν υπάρξει σχετική διάθεση μέσα στον κυβερνητικό συνασπισμό, οι αυξήσεις φόρων θα γίνουν αναπόφευκτες. Η λύση με τις λιγότερο αρνητικές συνέπειες για την οικονομική ανάπτυξη, πρόσθεσε, θα ήταν μια αύξηση του ΦΠΑ.

Τη νύχτα προς την Παρασκευή, ύστερα από διαπραγματεύσεις σχεδόν 16 ωρών, η Επιτροπή Προϋπολογισμού του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου ενέκρινε τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό για το 2027.

Οι δαπάνες του τακτικού κρατικού προϋπολογισμού ανεβαίνουν στα 561 δισ. ευρώ, επίπεδο που αποτελεί ρεκόρ.

Στα 210 δισ. ευρώ ανέρχεται συνολικά ο προβλεπόμενος νέος δανεισμός, ο δεύτερος υψηλότερος που έχει καταγραφεί στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας.

Θα λείψουν κονδύλια από την ελάφρυνση των πολιτών

Η αντιπολίτευση άσκησε έντονη κριτική στον προϋπολογισμό. Ο Μίχαελ Εσπεντίλερ, αρμόδιος της AfD για θέματα προϋπολογισμού, προειδοποίησε για την αυξανόμενη οικονομική επιβάρυνση που φέρνει η διαρκής άνοδος των πληρωμών τόκων για το δημόσιο χρέος.

Πρόκειται, δήλωσε, για χρήματα που στο μέλλον θα λείψουν από τις συντάξεις, την υγεία και την προσπάθεια να ελαφρυνθούν τα οικονομικά βάρη των πολιτών.

Ο Σεμπάστιαν Σέφερ, αρμόδιος των Πρασίνων για θέματα προϋπολογισμού, κατήγγειλε ότι μεταφορές κονδυλίων δισεκατομμυρίων ευρώ και αμφιλεγόμενα χρηματοδοτικά σχήματα συγκαλύπτουν το πραγματικό μέγεθος των οικονομικών επιβαρύνσεων.

Την περιέγραψε χαρακτηριστικά ως παράγκα χωρίς θεμέλια.

Ο Ντίτμαρ Μπαρτς, αρμόδιος για θέματα προϋπολογισμού του κόμματος της Αριστεράς (Die Linke), μίλησε για λαβύρινθο χρεών, τεχνασμάτων και μετατοπίσεων κονδυλίων.

Η Ομοσπονδιακή Βουλή (Bundestag) αναμένεται να δώσει την έγκρισή της στον προϋπολογισμό σε δύο εβδομάδες.

Το αν θα υπάρξουν έως τότε αλλαγές θα κριθεί την Τρίτη, στη συνεδρίαση της επιτροπής του κυβερνητικού συνασπισμού, όπου ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς (CDU) θα επαναφέρει το αίτημά του για μείωση του φόρου ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο Τόρστεν Ρούντολφ, αρμόδιος του SPD για θέματα προϋπολογισμού, εμφανίστηκε θετικός σε αυτό το ενδεχόμενο, έβαλε όμως σαφή όρο: δεν πρέπει να χρηματοδοτηθεί μέσω νέου δανεισμού. Σε τέτοια περίπτωση, θα απαιτηθούν περικοπές δαπανών σε άλλους τομείς.

Τροποποίηση του προϋπολογισμού σε τόσο προχωρημένο στάδιο θα ήταν κάτι πρωτοφανές.

Ο Κρίστιαν Χάαζε, αρμόδιος του CDU για θέματα προϋπολογισμού, εξήγησε ότι, θεωρητικά, ο προϋπολογισμός θα μπορούσε να τροποποιηθεί ακόμη και μετά το τέλος της τελικής συνεδρίασης εξέτασης και αναθεώρησής του. Στην πράξη, όμως, δεν έχει υπάρξει ανάλογο προηγούμενο.

Οι απόψεις των οικονομολόγων

Οι οικονομολόγοι συμφωνούν ότι οι δύσκολες και χρονοβόρες διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό του 2027 ενδέχεται να φανούν σχετικά εύκολες, αν συγκριθούν με όσα θα έχει να αντιμετωπίσει στη συνέχεια ο κυβερνητικός συνασπισμός.

Ο Άχιμ Βάμπαχ, πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκής Οικονομικής Έρευνας Leibniz (ZEW), εκτιμά ότι από το 2028 και μετά η κατάσταση θα είναι σοβαρότερη από όσο αφήνει να εννοηθεί η ανάκαμψη της οικονομικής συγκυρίας. Το επιτόκιο δανεισμού, εξηγεί, βρίσκεται υψηλότερα από τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης, με αποτέλεσμα το κράτος να μην μπορεί να ελαφρύνει το χρέος του χάρη στην οικονομική μεγέθυνση.

Άμεση προτεραιότητα, κατά τον Βάμπαχ, είναι η μεταρρύθμιση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης. Ταυτόχρονα, κρίνει επιτακτική την παρέμβαση στο σκέλος των δημόσιων δαπανών.

Οι επιδοτήσεις που δεν συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη πρέπει να καταργηθούν, δήλωσε.

Θετικός εμφανίστηκε και στην προοπτική αύξησης του ΦΠΑ, υπό τον όρο ότι παράλληλα θα μειωθούν οι φόροι και οι ασφαλιστικές εισφορές επί του εισοδήματος, ώστε να περιοριστεί η φορολογική και ασφαλιστική επιβάρυνση της εργασίας.

Μια τέτοια επιλογή, είπε, θα μπορούσε να αιτιολογηθεί από οικονομική σκοπιά.

Η προοπτική παραμένει δυσοίωνη

Εξίσου δυσοίωνη εικόνα σκιαγράφησε ο Γενς Μπόισεν-Χόγκρεφε από το Ινστιτούτο Παγκόσμιας Οικονομίας του Κιέλου (IfW). Εξαιτίας των διακυμάνσεων της οικονομικής συγκυρίας και ορισμένων έκτακτων παραγόντων, σημείωσε, κάποιες χρονιές ενδέχεται να υπάρξουν προσωρινές περίοδοι ανάπαυλας.

Η γενική τάση, όμως, είναι σαφώς αρνητική, δήλωσε. Αυτό αποδίδεται στη συνεχή γήρανση του πληθυσμού, μαζί με την αύξηση των δαπανών για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους.

Ακόμη και αν επιδειχθεί μεγάλη δημοσιονομική πειθαρχία, εκτίμησε, είναι πιθανό να χρειαστούν πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις.

Υπέρ μιας αύξησης του ΦΠΑ, σύμφωνα με τον ίδιο, συνηγορεί το ότι αποτελεί σχετικά αποδοτική πηγή φορολογικών εσόδων και δεν επιβαρύνει την εξαγωγική οικονομία. Μόνη της, πάντως, δεν θα μπορούσε ούτε κατά διάνοια να επιλύσει τα δημοσιονομικά προβλήματα.

Πέρα από την αύξηση του ΦΠΑ, ο Μπόισεν-Χόγκρεφε έθεσε και άλλα μέτρα, όπως διόδια στα επιβατικά αυτοκίνητα και αλλαγές στη φορολογία κληρονομιάς.

Όλες αυτές οι επιλογές, υποστήριξε, είναι προτιμότερες από το να μετακυλιστεί το σύνολο των πρόσθετων οικονομικών βαρών στους εργαζομένους, είτε με υψηλότερες ασφαλιστικές εισφορές είτε μέσω της λεγόμενης ψυχρής προοδευτικότητας.

Με τον όρο αυτό νοείται η έμμεση άνοδος της φορολογικής επιβάρυνσης, όταν οι ονομαστικές αποδοχές αυξάνονται, λόγου χάρη εξαιτίας του πληθωρισμού, και οι εργαζόμενοι περνούν σε ανώτερα φορολογικά κλιμάκια, δίχως ανάλογη ενίσχυση της πραγματικής αγοραστικής δύναμής τους.

Ο Μπόισεν-Χόγκρεφε κατανοεί, πάντως, τις προσδοκίες της κυβέρνησης για οικονομική ανάπτυξη. Χωρίς ανάπτυξη, είπε, τα πράγματα θα γίνουν ακόμη πιο δραματικά.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow