Άρθρο της γαλλικής εφημερίδας Le Figaro εξετάζει τις εξελίξεις για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας και Κύπρου, τις κινήσεις της Τουρκίας και τη στήριξη της Γαλλίας. Η εφημερίδα σημειώνει ότι το έργο, κρίσιμο για την ενεργειακή ασφάλεια, συναντά εμπόδια εξαιτίας των αντιπαραθέσεων με την Άγκυρα.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η ένταση ανάμεσα σε Αθήνα, Λευκωσία και Άγκυρα έχει φτάσει στο υψηλότερο σημείο της εδώ και αρκετές ημέρες. Οι διπλωμάτες παραμένουν σε επιφυλακή. Οι αγορές ενέργειας παρακολουθούν τις εξελίξεις με ανησυχία. Στο κέντρο της κρίσης στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκεται υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο μήκους 1.208 χιλιομέτρων, που προορίζεται να ενώσει την Κρήτη με την Κύπρο και το Ισραήλ.
Το δημοσίευμα αναφέρεται στη στήριξη των Βρυξελλών, αλλά και στη συμμετοχή γαλλικών συμφερόντων. Η Nexans θα προμηθεύσει τα καλώδια. Το επενδυτικό ταμείο Meridiam είναι βασικός μέτοχος και κύριος χρηματοδότης.
Όπως επισημαίνεται, το Παρίσι επιδιώκει ρόλο διαμεσολαβητή, ώστε το ευρωπαϊκό έργο στρατηγικής σημασίας να μην εξελιχθεί σε νέο διπλωματικό επεισόδιο.
Η εφημερίδα υπογραμμίζει ότι οι εντάσεις δεν είναι αμελητέες και ότι το ενεργειακό διακύβευμα είναι ιδιαίτερα βαρύ. Φιλοξενεί δηλώσεις του Κωνσταντίνου Φίλη, διευθυντή του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων και καθηγητή του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Ελλάδος.
Ο κ. Φίλης τονίζει ότι ο Great Sea Interconnector (GSI) δεν αποτελεί απλώς τεχνική υποδομή. Θα συνδέσει τα ηλεκτρικά συστήματα Ελλάδας και Κύπρου με υποθαλάσσιο καλώδιο συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC), ικανό να μεταφέρει ηλεκτρική ενέργεια και προς τις δύο κατευθύνσεις. Έτσι, το Ισραήλ θα μπορεί να λαμβάνει ευρωπαϊκό ρεύμα σε περίπτωση ενεργειακής κρίσης ή επίθεσης. Παράλληλα, η Ευρώπη αποκτά σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα σε σχέση με το Ισραήλ.
Για τη σημασία του έργου στην Κύπρο, ο κ. Φίλης ανέφερε ότι το νησί λειτουργεί σήμερα με απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα και ότι η παραγωγή του εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Το καλώδιο θα ανοίξει στην Κύπρο πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια της ευρωπαϊκής ηπειρωτικής αγοράς. Θα της επιτρέψει επίσης να εξάγει τα πλεονάσματά της, όταν αυξηθεί η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, κυρίως από φωτοβολταϊκά.
Η γαλλική παρουσία, σύμφωνα με το άρθρο, δεν περιορίζεται στο συμβολικό επίπεδο. Είναι χρηματοδοτική, βιομηχανική και πλέον διπλωματική. Το έργο αναπτύσσεται από εταιρεία που ανήκει κατά 66% στη γαλλική Meridiam και κατά 34% στον ελληνικό ΑΔΜΗΕ (IPTO), με την επίσης γαλλική Nexans ως κατασκευαστή και προμηθευτή των καλωδίων.
Η είσοδος της Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο, στις 5 Αυγούστου, προσέδωσε νέα δυναμική σε υποδομή που παρέμενε επί μακρόν σε καθυστέρηση. Η Nexans, από τη δική της πλευρά, δέχεται άμεσο αντίκτυπο από τις άδειες που απαιτούνται τόσο για τις έρευνες του βυθού όσο και για την εξέλιξη των εργασιών.
Η γαλλική εφημερίδα εξηγεί ότι για το Παρίσι διακυβεύεται και η προστασία των γαλλικών οικονομικών συμφερόντων, σε περιοχή όπου οι ενεργειακές υποδομές έχουν γίνει εργαλεία γεωπολιτικής ισχύος.
Αντιπαράθεση για τις NAVTEX
Το ρεπορτάζ της Le Figaro επισημαίνει ότι πίσω από την αντιπαράθεση για τις NAVTEX βρίσκεται ευρύτερο ζήτημα. Σε περίοδο που οξύνονται οι περιφερειακοί ανταγωνισμοί για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις και τους υδρογονάνθρακες της Ανατολικής Μεσογείου, τίθεται το ερώτημα ποιος έχει το δικαίωμα να εγκρίνει έργα σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές.
Ευρωπαίος διπλωμάτης που υπηρετεί στην Ελλάδα εξηγεί ότι για την Άγκυρα η έκδοση NAVTEX είναι τρόπος να δείξει πως κανένα έργο δεν μπορεί να προχωρήσει στην περιοχή χωρίς τη δική της έγκριση. Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, είναι αδιανόητο να αναγνωριστεί στην Τουρκία οποιοδήποτε δικαίωμα ελέγχου επί εργασιών που έχουν εγκριθεί από τις δικές τους διοικήσεις.
Η ελληνική κυβέρνηση διαβεβαιώνει πως ουδέποτε υποβλήθηκε στην Άγκυρα αίτημα αδειοδότησης. Το έργο είναι εξίσου καθοριστικό για την Κύπρο, που παραμένει το τελευταίο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς διασύνδεση με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο.
Το χρονοδιάγραμμα μένει εύθραυστο
Ως προς το χρονοδιάγραμμα, η Le Figaro σημειώνει ότι παραμένει εύθραυστο. Υπενθυμίζει ότι οι ερευνητικές εργασίες είχαν ήδη διακοπεί απότομα το 2024, όταν η Τουρκία ανέπτυξε πολεμικά πλοία νότια της Κάσου και της Καρπάθου.
Η επανεκκίνηση των ερευνών λογίζεται, επομένως, ως κρίσιμο βήμα. Προτού ποντιστεί το καλώδιο, ο βυθός χρειάζεται ακριβή χαρτογράφηση και πρέπει να προσδιοριστεί η διαδρομή που είναι τεχνικά ασφαλέστερη.
Η ολοκλήρωση τοποθετείται πλέον ως στόχος στο 2031. Το τελικό κόστος, πάντως, μπορεί να ξεπεράσει τις αρχικές εκτιμήσεις.
Παρ' όλα αυτά, ο Κωνσταντίνος Φίλης εκτιμά ότι η εμπλοκή της Γαλλίας αποτελεί αυτή τη φορά εγγύηση για την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου.
Κλείνοντας, η Le Figaro τονίζει ότι η πρόκληση για το Παρίσι είναι να αποτραπεί η κλιμάκωση της έντασης. Στόχος είναι να μην τεθούν σε κίνδυνο ούτε η ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου, ούτε η αξιοπιστία των ευρωπαϊκών έργων διασύνδεσης, ούτε οι φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διαφοροποίηση των ενεργειακών της πηγών.

































