Τα στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα θέσουν την ερχόμενη εβδομάδα στο τραπέζι την αύξηση των απαιτήσεων για τα ελάχιστα άτοκα αποθεματικά των τραπεζών της ευρωζώνης, μεταδίδει το Reuters. Σκοπός είναι να μειωθεί το κόστος των τόκων που καταβάλλει η ΕΚΤ και να αποσυρθεί μέρος της ρευστότητας από το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Στο πρακτορείο μίλησαν τέσσερις πηγές. Η αλλαγή που περιγράφουν ανεβάζει από 1% σε 2% το μερίδιο των καταθέσεων και των άλλων βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων που οι εμπορικές τράπεζες της ευρωζώνης πρέπει να κρατούν σε λογαριασμό χωρίς τόκο. Η σχετική συζήτηση τοποθετείται στις 25 Νοεμβρίου και η απόφαση αναμένεται στη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 17 Δεκεμβρίου.
Στο επίκεντρο οι ζημίες του Ευρωσυστήματος
Κατά τις ίδιες πηγές, ο κύριος αντίκτυπος θα ήταν να περιοριστούν οι ζημίες των κεντρικών τραπεζών του Ευρωσυστήματος, όπως της γερμανικής Bundesbank.
Τα προηγούμενα χρόνια, στο πλαίσιο των προγραμμάτων τόνωσης της ΕΚΤ, οι κεντρικές τράπεζες είχαν συγκεντρώσει ογκώδη χαρτοφυλάκια ομολόγων με χαμηλές ή και αρνητικές αποδόσεις. Πλέον βλέπουν να ανεβαίνει το κόστος των τόκων για τις τραπεζικές καταθέσεις.
Κερδοφορία δεν αποτελεί σκοπό λειτουργίας των κεντρικών τραπεζών. Οι ζημίες, όμως, είναι πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα. Θέτουν ερωτήματα για την αξιοπιστία τους και ανοίγουν συζήτηση για ενδεχόμενες ανακεφαλαιοποιήσεις με χρήματα των φορολογουμένων.
Από την ΕΚΤ, εκπρόσωπος δεν προχώρησε σε σχόλιο για το ρεπορτάζ του Reuters.
Εξοικονόμηση 4,4 δισ. ευρώ τον χρόνο
Για να περιορίσει τον πληθωρισμό, η ΕΚΤ προχωρά σε αυξήσεις επιτοκίων. Η άνοδος αυτή, ωστόσο, κάνει ακριβότερο τον δανεισμό σε όλη την οικονομία και ταυτόχρονα διογκώνει τους τόκους που η ίδια καταβάλλει στις τράπεζες για αποθεματικά πάνω από το απαιτούμενο όριο.
Με βάση υπολογισμούς του Reuters και τα τρέχοντα επίπεδα επιτοκίων, η μετάβαση από το 1% στο 2% θα εξοικονομούσε περίπου 4,4 δισ. ευρώ ετησίως για την ΕΚΤ και τις 21 εθνικές κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης.
Το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ βρίσκεται σήμερα στο 2,5% και αναμένεται να φτάσει το 2027 μεταξύ 3% και 3,25%. Αν επιβεβαιωθεί αυτή η πορεία, η εξοικονόμηση μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Η ίδια κίνηση θα απορροφούσε και μέρος της πλεονάζουσας ρευστότητας που άφησαν πίσω τους τα πολυετή μέτρα τόνωσης της ΕΚΤ. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα έχουν έτσι ένα επιχείρημα νομισματικής πολιτικής, πέρα από το οικονομικό όφελος, για να δικαιολογήσουν την απόφαση.
Παρά τις αντιρρήσεις που είχαν εκφραστεί αρχικά, οι περισσότεροι διοικητές κεντρικών τραπεζών στηρίζουν πλέον την κίνηση, αναφέρει το Reuters.
Από τα ομόλογα στους τόκους των καταθέσεων
Τόκους για τα ελάχιστα αποθεματικά τους οι εμπορικές τράπεζες δεν εισπράττουν σήμερα. Στα υπόλοιπα κεφάλαια που διατηρούν στην κεντρική τράπεζα, ο τόκος ακολουθεί το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ.
Αποτέλεσμα είναι το Ευρωσύστημα να πληρώνει 52,2 δισ. ευρώ τον χρόνο σε τόκους για πλεονάζουσα ρευστότητα που υπερβαίνει ελαφρώς τα 2 τρισ. ευρώ.
Το μεγαλύτερο κομμάτι αυτής της ρευστότητας δημιουργήθηκε με τα προγράμματα αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ μεταξύ 2015 και 2022. Τα προγράμματα έριξαν ρευστότητα στο τραπεζικό σύστημα, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής προσπαθούσαν να αποτρέψουν τον αποπληθωρισμό και να τονώσουν την ανάπτυξη.
Μεγάλο μέρος του χρέους που αγόρασαν εθνικές κεντρικές τράπεζες χωρών υψηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης είχε πολύ χαμηλές ή αρνητικές αποδόσεις. Με την άνοδο των βασικών επιτοκίων, το κόστος χρηματοδότησης αυξήθηκε και ορισμένες κεντρικές τράπεζες κατέγραψαν σημαντικές ζημίες.

































