Χιλιάδες δολοφονίες και εκτεταμένη σεξουαλική βία σε βάρος της μουσουλμανικής μειονότητας των Ροχίνγκια, τις οποίες διέπραξαν το 2017 οι δυνάμεις ασφαλείας της Μιανμάρ, συνιστούν γενοκτονία με στήριξη του κράτους. Αυτό έκρινε την Πέμπτη το ανώτατο δικαστήριο των Ηνωμένων Εθνών.
Η απόφαση ήρθε επτά χρόνια μετά την προσφυγή της Γκάμπια, χώρας με πληθυσμό κατά βάση μουσουλμανικό. Από την εποχή του Ολοκαυτώματος των Ναζί, διεθνές δικαστήριο έχει κρίνει μόλις τέσσερις φορές ότι συντρέχουν οι νομικές προϋποθέσεις για την απόδειξη γενοκτονίας. Για πρώτη φορά, το δικαστήριο αποδίδει σε κράτος την ευθύνη για γενοκτονία.
Διαβάζοντας την απόφαση, ο προεδρεύων δικαστής Γιούτζι Ιβασάουα μετέφερε τη διαπίστωση του δικαστηρίου. Οι δυνάμεις ασφαλείας της Μιανμάρ σκότωσαν χιλιάδες άμαχους Ροχίνγκια, διέπραξαν εκτεταμένη σεξουαλική βία και ακραίες μορφές βίας κατά παιδιών, και επιτέθηκαν σε Ροχίνγκια που προσπαθούσαν να διαφύγουν.
Σε προσφυγικό καταυλισμό στο Κοξ Μπαζάρ του Μπαγκλαντές, παιδιά Ροχίνγκια κοιτούν μέσα από μεταλλικό πλέγμα. Στις 19 Νοεμβρίου 2026 είχαν συγκεντρωθεί για να παρακολουθήσουν σε μεγάλη οθόνη τη ζωντανή ανακοίνωση της απόφασης του Διεθνούς Δικαστηρίου (ICJ), στην υπόθεση όπου η Μιανμάρ κατηγορείται για γενοκτονία κατά της μειονότητας των Ροχίνγκια.
Το δικαστικό σώμα κατέληξε ότι η Δημοκρατία της Ένωσης της Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία κατά της ομάδας των Ροχίνγκια στη βόρεια πολιτεία Ραχίν.
Οι δικαστές διαπίστωσαν ότι ο στρατός της Μιανμάρ προέβη σε μαζικές εκτελέσεις ανδρών και αγοριών, σε εκτεταμένους βιασμούς και σεξουαλική βία κατά γυναικών Ροχίνγκια, ενώ έκαψε ή ισοπέδωσε εκατοντάδες χωριά στο πλαίσιο των λεγόμενων επιχειρήσεων εκκαθάρισης. Κατά την απόφαση, ο στρατός διέδιδε ενεργά ρητορική μίσους με στόχο τον πληθυσμό των Ροχίνγκια.
Η απόφαση είναι οριστική. Δεν χωρεί έφεση.
Στις 19 Νοεμβρίου 2026 η Elaine Pearson κοινοποίησε την αντίδραση σε προσφυγικό καταυλισμό Ροχίνγκια στο Μπαγκλαντές, μετά την κρίση του Διεθνούς Δικαστηρίου ότι η Μιανμάρ διέπραξε το έγκλημα της γενοκτονίας.
Γενοκτονία και διεθνές δίκαιο
Η αναγνώριση γενοκτονίας από διεθνή δικαστήρια παραμένει σπάνια. Οι εισαγγελικές αρχές πρέπει να αποδείξουν ειδική πρόθεση για την ολική ή μερική καταστροφή εθνικής, εθνοτικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας.
Η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, γνωστού και ως Παγκόσμιου Δικαστηρίου, αναμένεται να έχει συνέπειες πολύ πέρα από τα σύνορα της Μιανμάρ. Αφορά και την υπόθεση που κατέθεσε το 2023 η Νότια Αφρική, κατηγορώντας το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα.
Το Ισραήλ και η Μιανμάρ αρνούνται τις κατηγορίες για γενοκτονία. Υποστηρίζουν ότι οι στρατιωτικές τους δυνάμεις απάντησαν νόμιμα σε επιθέσεις ένοπλων ομάδων.
Στις 24 Σεπτεμβρίου 2017, σε καταυλισμό στο Κοξ Μπαζάρ του Μπαγκλαντές, πρόσφυγες Ροχίνγκια σπρώχνονται για να λάβουν βοήθεια.
Για την Γκάμπια, η έκβαση συνιστά σημαντική νίκη σε νομικό επίπεδο. Το δικαστήριο έκρινε τη Μιανμάρ υπεύθυνη για γενοκτονία στο πλαίσιο στρατιωτικής επιχείρησης, εξαιτίας της οποίας τουλάχιστον 700.000 μουσουλμάνοι Ροχίνγκια εγκατέλειψαν τη χώρα, όπου η πλειονότητα είναι βουδιστική.
Οι 15 δικαστές έκριναν ότι το μόνο εύλογο συμπέρασμα που εξηγεί τις ενέργειες της Μιανμάρ είναι η πρόθεση καταστροφής ουσιώδους μέρους της προστατευόμενης ομάδας, δηλαδή του πληθυσμού των Ροχίνγκια στη βόρεια πολιτεία Ραχίν. Με αυτό πληρούται το νομικό κριτήριο για τη στοιχειοθέτηση γενοκτονίας.
Το δικαστήριο ανέφερε ότι η Μιανμάρ οφείλει να αποζημιώσει τους Ροχίνγκια για τις παραβιάσεις που διέπραξε. Το ύψος των αποζημιώσεων θα καθοριστεί σε μεταγενέστερο στάδιο.
Πρόσφυγες Ροχίνγκια κρατούν πλακάτ λίγο πριν από την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου, σε υπόθεση όπου η Μιανμάρ κατηγορείται για γενοκτονία κατά της μειονότητας των Ροχίνγκια. Η σκηνή είναι από προσφυγικό καταυλισμό στο Κοξ Μπαζάρ του Μπαγκλαντές, στις 19 Νοεμβρίου 2026.
Η Μιανμάρ υποχρεούται, παράλληλα, να επιτρέψει στους εκτοπισμένους Ροχίνγκια ασφαλή και αξιοπρεπή επιστροφή στον τόπο διαμονής τους, καθώς και επανένωση των οικογενειών τους. Οι άνθρωποι αυτοί αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους εξαιτίας των παράνομων ενεργειών της χώρας.
Προηγουμένως, διεθνή δικαστήρια είχαν αναγνωρίσει γενοκτονία μόνο σε τρεις άλλες περιπτώσεις: στη γενοκτονία της Ρουάντα το 1994, στις μαζικές δολοφονίες της Σρεμπρένιτσα στη Βοσνία το 1995 και στις θηριωδίες των Ερυθρών Χμερ στην Καμπότζη στα τέλη της δεκαετίας του 1970.

































