Απειλή για απελευθερωμένα ουκρανικά εδάφη από τους περιορισμούς στο Starshield και την ένταση με τον Τραμπ

Ρεπορτάζ του BBC καταγράφει το κόστος που είχε για την Ουκρανία η πρόσφατη αντιπαράθεση με τον Ντόναλντ Τραμπ για τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια.

Ο Αμερικανός πρόεδρος αποδίδει την άνοδο της τιμής του πετρελαίου στις ουκρανικές επιθέσεις κατά ρωσικών διυλιστηρίων. Το Κίεβο αντιτείνει ότι η αιτία βρίσκεται στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.

Νωρίτερα το Reuters είχε μεταδώσει ότι η εντολή για περιορισμό του Starshield, της στρατιωτικής εκδοχής του δορυφορικού δικτύου επικοινωνιών Starlink του Έλον Μασκ, δόθηκε από τον Λευκό Οίκο. Πλέον διαφαίνεται πόσο βαριά χτύπησε η εντολή αυτή την Ουκρανία.

Αργά το απόγευμα της Παρασκευής 16 Οκτωβρίου 2026 ο Ντόναλντ Τραμπ διέψευσε ότι εξέδωσε τέτοια εντολή. Όταν ρωτήθηκε αν ο ίδιος ή ο Έλον Μασκ αποφάσισε την προσωρινή διακοπή της πρόσβασης του ουκρανικού στρατού στο Starlink, απάντησε ότι δεν γνωρίζει αν το έκανε κάποιος, γιατί δεν ήταν εκείνος και δεν πιστεύει ότι ήταν ο Μασκ.

Τι πέτυχε η «Επιχείρηση Βιβάλντι»

Ο Νταν Τζόνσον του βρετανικού μέσου περιγράφει σκηνή από καταφύγιο διοίκησης: ρωσικό drone περνά αστραπιαία μπροστά από την οθόνη και αιφνιδιάζει τους διοικητές που παρακολουθούν το μέτωπο σε ζωντανή μετάδοση.

Με τσιγάρο στο ένα χέρι και ασύρματο στο άλλο, ένας από αυτούς καλεί το δικό τους drone για να το καταρρίψει και ειδοποιεί τους στρατιώτες που βρίσκονται υπό απειλή. Οι άνδρες είναι σοβαρά εκτεθειμένοι, καθώς καλύπτουν μεγάλη απόσταση σε ανοιχτό έδαφος, αποχωρώντας από τις θέσεις της πρώτης γραμμής. Αντικαθίστανται έπειτα από τρεις μήνες, στη διάρκεια των οποίων ανάγκαζαν τους Ρώσους να υποχωρούν.

Το BBC αναφέρεται στην «Επιχείρηση Βιβάλντι», ουκρανική αντεπίθεση που, κατά τις ανακοινώσεις του στρατού της χώρας, έχει απελευθερώσει 277 τετραγωνικά χιλιόμετρα στο ανατολικό Ντονμπάς τους τελευταίους μήνες.

Το όνομα παραπέμπει στα τέσσερα στάδια της επίθεσης ή στις τέσσερις εποχές, όπως και το κοντσέρτο για βιολί του Ιταλού συνθέτη.

Η επιτυχής επιχείρηση ματαίωσε ρωσική απόπειρα «στραγγαλισμού», που απειλούσε να περικυκλώσει τις βασικές πόλεις της «Ζώνης των Φρουρίων». Οι πόλεις αυτές παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο.

Τον τρέχοντα μήνα η Ρωσία πλήττει την Ουκρανία από τον αέρα, παραλύοντας τις ενεργειακές υποδομές και σκοτώνοντας δεκάδες αμάχους σε όλη τη χώρα. Στο μέτωπο, όμως, τα πρόσφατα κέρδη ανήκουν στην Ουκρανία, γράφει το BBC.

Το Κίεβο υποστηρίζει ότι προκάλεσε βαριές απώλειες: 8.000 Ρώσους νεκρούς στη διάρκεια της «Επιχείρησης Βιβάλντι» και σχεδόν 50.000 κατά μήκος του μετώπου τον Σεπτέμβριο. Οι δικές του απώλειες, σύμφωνα με τον ίδιο ισχυρισμό, ήταν ελάχιστες.

Το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW) ανέφερε ότι φιλορώσοι στρατιωτικοί μπλόγκερ είχαν παραδεχθεί τις ουκρανικές προελάσεις και εξέφρασαν φόβο μήπως αυτό φέρει στο μέλλον ακόμη περισσότερες απώλειες για τη Ρωσία.

Δημόσια αναγνώριση των ουκρανικών κερδών δεν έχει υπάρξει από κανέναν Ρώσο αξιωματούχο. Οι ενημερώσεις του ρωσικού υπουργείου Άμυνας περιορίζονται στη διατύπωση ότι «αποκρούουν επιθέσεις» στην περιοχή του Λίμαν ή ότι «βελτιώνουν την τακτική θέση στο μέτωπο».

Οι ουκρανικές προωθήσεις δεν έχουν διώξει τα ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που εξακολουθούν να εμφανίζονται παντού.

Ο κρίσιμος ρόλος του Starshield

Στο BBC μίλησε ο «Φοίνικας», διοικητής της μονάδας Silver Trinity της Ταξιαρχίας «Εκδίκηση». Οι στρατιώτες του, είπε, αντιμετωπίζουν κατά μέσο όρο δέκα τέτοια αεροσκάφη την ημέρα.

Με το βλέμμα καρφωμένο στη ζωντανή εικόνα, ουκρανικό αεροσκάφος-παγίδα ορμά, αιωρείται για λίγα δευτερόλεπτα και ρίχνει δίχτυ πάνω στο drone, τραβώντας το από τον ουρανό.

Το ρωσικό drone εκτελούσε αποστολή αναγνώρισης. Αν είχε εντοπίσει τους στρατιώτες, θα ακολουθούσε άλλο, φορτωμένο με εκρηκτικά.

Η στιγμή αποτυπώνει τα πολλά επίπεδα του σύγχρονου πεδίου μάχης. Το καταφύγιο διοίκησης παίρνει ζωντανή εικόνα από κάμερα που αιωρείται, ενώ χαμηλότερα ουκρανικό drone κρούσης χτυπά άλλον εχθρικό παρατηρητή, ο οποίος θα είχε καλέσει πρόσθετες αεροπορικές ενισχύσεις.

Καθοριστική είναι η συμβολή του Starshield, που δίνει ευρυζωνική σύνδεση σε όλο το πεδίο της μάχης.

Με την ολοκλήρωση της «Επιχείρησης Βιβάλντι», η Ουκρανία ανέφερε αυτή την εβδομάδα ότι στο σύστημα μπήκαν περιορισμοί χωρίς προειδοποίηση και οι δυνατότητές του μειώθηκαν.

Ο Μασκ και δημοσιεύματα, ανάμεσά τους και το ρεπορτάζ του Reuters που προαναφέρθηκε, επισημαίνουν ότι η εντολή ενδέχεται να προήλθε από τον Λευκό Οίκο.

Η Ουκρανία δεν εξαρτάται εξ ολοκλήρου από το Starshield. Παραμένει όμως βασικό εργαλείο του οπλοστασίου της, ζωτικής σημασίας για τα αεροσκάφη αναχαίτισης και τα drone μέσου βεληνεκούς.

Η διαπίστωση ότι το εργαλείο αυτό μπορεί να περιοριστεί χωρίς καμία προειδοποίηση και χωρίς διαβούλευση έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Ουκρανία, τονίζει το BBC.

Ο πόλεμος των χαρακωμάτων παραμένει καθοριστικός

Πίσω από τη μάχη για την υπεροχή στον αέρα, μη επανδρωμένα οχήματα κινούνται αδιάκοπα μπρος και πίσω. Μεταφέρουν εφόδια, απομακρύνουν τραυματίες ή, όλο και συχνότερα, ανοίγουν την επίθεση κατά του αντιπάλου.

Όλα στηρίζονται στην ψηφιακή συνδεσιμότητα, για να βλέπουν, να κινούνται, να πετούν, να επικοινωνούν και να βάλλουν. Στη βάση της αλυσίδας, όμως, τις θέσεις εξακολουθούν να τις κρατούν άνθρωποι στα χαρακώματα.

Οι εξαντλημένοι στρατιώτες έφτασαν σώοι στο αρχηγείο. Ύστερα από 95 ημέρες μάχης στην πρώτη γραμμή ακολούθησε συγκινητική επανένωση, περιγράφει ο Νταν Τζόνσον του BBC.

Πεζοναύτης με το διακριτικό «Dealer» είπε ότι αισθάνεται δυνατός, αλλά χαίρεται που επιτέλους γυρίζει πίσω. «Είναι μια εντυπωσιακή επιχείρηση. Σε διάστημα τριών μηνών, αλλάξαμε θέσεις τέσσερις φορές».

Ο «Dealer» πρόσθεσε ότι η πιο τρομακτική απειλή ήταν τα ρωσικά drones, τηλεχειριζόμενα και αποφασισμένα να εντοπίσουν τον στόχο τους.

Οι Ουκρανοί μιλούν για 16 απελευθερωμένους οικισμούς

Ο διοικητής «Φοίνικας» χαρακτήρισε «τεράστια» την προετοιμασία της επίθεσης.

«Οι άνδρες εκπαιδεύονταν για μήνες. Έπρεπε να αναδιαμορφώσουμε πλήρως την προσέγγισή μας, καθώς μέχρι τότε βρισκόμασταν σε αμυντική θέση, ενώ τώρα έπρεπε να περάσουμε στην επίθεση», σημείωσε.

Την έφοδο στις ρωσικές θέσεις άνοιξαν ρομπότ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Για πρώτη φορά, τηλεκατευθυνόμενα οχήματα με εκρηκτικά ρίχτηκαν πίσω από τις ρωσικές γραμμές και 250 Ρώσοι παραδόθηκαν.

Σύμφωνα με τους Ουκρανούς διοικητές, η εκστρατεία τους, που κράτησε έναν χρόνο, απελευθέρωσε 16 οικισμούς από τη ρωσική κατοχή.

Στην Καρπίβκα είχε απομείνει ένας κάτοικος

Στην Καρπίβκα, χωριό υπό κατοχή από τον Απρίλιο, οι Ουκρανοί βρήκαν έναν μόνο κάτοικο που είχε μείνει: τον 61χρονο Βολοντίμιρ Ζαμότα. Ήταν ο τελευταίος άνδρας που απέμεινε όταν οι γείτονές του εγκατέλειψαν το χωριό το 2025 για να ξεφύγουν από τη ρωσική προέλαση.

Ο ίδιος λέει ότι επέζησε οκτώ μήνες σε απόλυτη απομόνωση.

«Όπως λένε, η ελπίδα πεθαίνει τελευταία», δήλωσε. «Είμαι ο μόνος που έχει μείνει σε ολόκληρο το χωριό, και το χωριό έχει καταστραφεί σχεδόν ολοσχερώς», πρόσθεσε.

«Νόμιζα ότι θα ζούσα μέχρι τα βαθιά γεράματα χωρίς να βιώσω κάτι τέτοιο, αλλά τελικά συνέβη. Είναι μια φοβερή τραγωδία», σημείωσε.

Τέτοιες καταστροφές χαρακτηρίζουν την περιοχή που μόλις ανακατέλαβε η Ουκρανία, σημειώνει το BBC.

Η επιστροφή των κατοίκων παραμένει πολύ επικίνδυνη, ακόμη και αν το σπίτι τους έχει μείνει άθικτο.

Οι Ουκρανοί στρατιώτες, πάντως, χαιρετίζουν την ανάκτηση του εδάφους, την ανάσχεση της ρωσικής προέλασης και τις προοπτικές που μπορεί να ανοίξει η επιχείρηση.

«Η πραγματική αξία αυτού του επιτεύγματος έγκειται στην εξασφάλιση πλεονεκτικών θέσεων, ευνοϊκών αμυντικών γραμμών και μιας γέφυρας που μας παρέχει υπεροχή», εξήγησε ο Αντρέι Χιτ, επιτελάρχης της Ταξιαρχίας «Εκδίκηση».

«Αυτό μας επιτρέπει να δημιουργήσουμε τις απαραίτητες συνθήκες για μετέπειτα επιτυχημένες επιχειρήσεις, να αναλάβουμε την πρωτοβουλία στη μάχη και να σχεδιάσουμε μελλοντικούς επιτυχημένους ελιγμούς… Κάθε μία από αυτές τις ενέργειες αποτελεί ένα δομικό στοιχείο προς τη νίκη», δήλωσε ο ίδιος.

Ο ουκρανικός στρατός στηρίζεται στην αμερικανική τεχνολογία

Όλα αυτά μπορεί να τεθούν σε κίνδυνο από τους περιορισμούς στην αμερικανική τεχνολογία και στις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. Οι σχέσεις Κιέβου και Ουάσινγκτον βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο που έχουν φτάσει, τονίζει το BBC.

Αυτή την εβδομάδα ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είπε ότι αισθάνθηκε «προδομένος» από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός ηγέτης δήλωσε ότι «δεν είναι οπαδός» του Ουκρανού ομολόγου του και ότι του είναι δυσκολότερο να συνεργαστεί μαζί του παρά με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Ο Τραμπ επιμένει ότι τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια έχουν ανεβάσει τις τιμές του πετρελαίου. Η Ουκρανία αποδίδει την άνοδο στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Παρά τις διπλωματικές διαφωνίες, το ηθικό των στρατιωτών που συνάντησε η δημοσιογραφική ομάδα παραμένει υψηλό, γράφει ο Νταν Τζόνσον του BBC. Ο «Dealer» λέει ότι η «Επιχείρηση Βιβάλντι» ανανέωσε την πεποίθησή του πως η Ουκρανία μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο.

Η μονάδα φροντίζει ο Βολοντίμιρ, ο «παππούς» όπως τον αποκαλούν, να έχει αρκετό φαγητό. Drones ρίχνουν δέματα με τρόφιμα για τον ανεφοδιασμό των στρατιωτών στο μέτωπο.

Ο Νταν Τζόνσον ρώτησε τον Βολοντίμιρ αν πιστεύει ότι η Ουκρανία μπορεί να νικήσει. «Ναι, φυσικά και το πιστεύω. Απλώς θα ήθελα να ξέρω πότε θα συμβεί αυτό, πότε θα τελειώσουν επιτέλους όλα αυτά», απάντησε ο 61χρονος.