Οι εφημεÏίδες και ευÏÏτεÏα ο χώÏος του ΤÏπου είναι Îνας κλάδος που χαÏακτηÏίζεται από την καταστÏατήγηση των εÏγασιακών σχÎσεων, όπου η ελαστική εÏγασία ανθεί, καθώς επίσης και η «μαÏÏη», ανασφάλιστη εÏγασία και οι παÏάνομες μοÏφÎÏ‚ εÏγασιακής ευελιξίας. Αυτήν τη στιγμή δεν υπάÏχει πλÎον καμία συλλογική σÏμβαση σε Î¹ÏƒÏ‡Ï ÏƒÏ„Î¿Î½ κλάδο. Όλες οι συμβάσεις είναι πλÎον ατομικÎÏ‚ και πάγιο αίτημα των Ενώσεων των εÏγαζομÎνων είναι η υπογÏαφή νÎας ΣΣΕ, Ï€ÏοκειμÎνου να σταματήσει να ισχÏει «ο νόμος της ζοÏγκλας». Σε όλες τις εφημεÏίδες οι εÏγαζόμενοι Îχουν υποστεί μεγάλες πεÏικοπÎÏ‚ στους μισθοÏÏ‚ από 20% Îως 30% και οι πιÎσεις που ασκοÏν οι εκδότες είναι για ακόμη μεγαλÏτεÏες μειώσεις. Επίσης πάÏα πολλÎÏ‚ συμβάσεις αοÏίστου μετατÏάπηκαν σε οÏισμÎνου χÏόνου ή εξωτεÏικÎÏ‚ συνεÏγασίες με “μπλοκάκιâ€, οι ομαδικÎÏ‚ απολÏσεις Îχουν καταστεί συχνότατο φαινόμενο και οι εναπομείναντες εÏγαζόμενοι παÏαμÎνουν απλήÏωτοι για μεγάλα χÏονικά διαστήματα.
Όσον αφοÏά στην κατάσταση στη Θεσσαλονίκη, οι τελευταίες εξελίξεις στις εÏγασιακÎÏ‚ σχÎσεις στον ημεÏήσιο και εβδομαδιαίο ΤÏπο, αναδεικνÏουν άλλη μια πτυχή του δήθεν «success story» κυβÎÏνησης και εÏγοδοτών, μÎσα από την εφαÏμογή δεκάδων αντεÏγατικών μνημονιακών μÎÏ„Ïων στις πεÏισσότεÏες εκδοτικÎÏ‚ επιχειÏήσεις. Ενδεικτικά, η ανεÏγία των δημοσιογÏάφων αγγίζει το 40% και στις σπάνιες πεÏιπτώσεις κανονικών Ï€Ïοσλήψεων, αυτÎÏ‚ γίνονται βάσει του κατώτατου Î¼Î¹ÏƒÎ¸Î¿Ï Î±Î½ÎµÎ¹Î´Î¯ÎºÎµÏ…Ï„Î¿Ï… εÏγαζόμενου.
«ΑγγελιοφόÏος»
Τα χÏόνια της κÏίσης οι θÎσεις εÏγασίας μειώθηκαν σχεδόν κατά 40%, κυÏίως με εθελοÏσιες εξόδους. ΣήμεÏα, επικÏατεί πλήÏης ανασφάλεια στους 120 εÏγαζόμενους της εφημεÏίδας, καθώς δεν τους Îχουν καταβληθεί οι μισθοί Ιουλίου, ΑυγοÏστου, ΣεπτεμβÏίου και ΟκτωβÏίου του Ï„ÏÎχοντος Îτους, καθώς και μÎÏος των μισθών ΑυγοÏστου και ΣεπτεμβÏίου του 2013. Για την Ï„Ïίμηνη καθυστÎÏηση καταβολής των δεδουλευμÎνων αποδοχών Îχει ήδη κληθεί να παÏάσχει εξηγήσεις από το Τμήμα Κοινωνικής ΕπιθεώÏησης του ΣΕΠΕ ο εκδότης.
Î ÎÏα από την μη καταβολή των μισθών ολόκληÏων μηνών, ωστόσο, στον «ΑγγελιοφόÏο» Îχουν επιβληθεί ήδη εδώ και Îναν χÏόνο ατομικÎÏ‚ συμβάσεις με μειώσεις της τάξης του 25%. Οι συμβάσεις αυτÎÏ‚ πεÏιείχαν σχετική ÏήτÏα, βάσει της οποίας η καθυστÎÏηση καταβολής μισθών θα σήμαινε αυτόματη επαναφοÏά στα Ï€Ïο της μειώσεως επίπεδα. Ωστόσο, σήμεÏα η εÏγοδοσία αÏνείται να αναγνωÏίσει το 25% επιπλÎον στις αποδοχÎÏ‚ του Ï€ÏοσωπικοÏ, το οποίο Ï€ÏοκÏπτει λόγω της ενεÏγοποίησης της ÏήτÏας, εξαιτίας της καθυστÎÏησης καταβολής μισθών κατά τους Ï€ÏοηγοÏμενους μήνες. ΕπιπλÎον, οι εÏγαζόμενοι καταγγÎλλουν ότι η διοίκηση της εταιÏείας Ï€Ïοετοιμάζει να Ï€Ïοτείνει Îνα νÎο Ï€ÏόγÏαμμα «διάσωσης», Ï€ÏοκειμÎνου να χÏηματοδοτηθεί η επιχείÏηση από κάποια Ï„Ïάπεζα, το οποίο θα πεÏιλαμβάνει: α) νÎα μείωση Ï€ÏοσωπικοÏ, β) νÎα ατομική σÏμβαση με ακόμη μεγαλÏτεÏες μειώσεις 40% Îως 50% στους μισθοÏÏ‚ που ισχÏουν σήμεÏα και είναι αυτοί της τελευταίας ΣΣΕ, Î±Ï†Î¿Ï Î· Ï€ÏοηγοÏμενη συμφωνία, με βάση την οποία είχαν υπογÏαφεί οι ατομικÎÏ‚ συμβάσεις, Îληξε.
ΕπιπÏόσθετα, στην αβεβαιότητα Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Ï„Ï‰Î½ εÏγαζομÎνων συντελεί και η πλήÏης απουσία διοίκησης της επιχείÏησης από τις αÏχÎÏ‚ του μήνα, η οποία καλÏφθηκε Îπειτα με τον Ï€ÏοσωÏινό διοÏισμό του δικηγόÏου του εκδότη Α. ΜπακατσÎλου στην θÎση του Î³ÎµÎ½Î¹ÎºÎ¿Ï Î´Î¹ÎµÏ…Î¸Ï…Î½Ï„Î®. Μάλιστα, ο τελευταίος, σε συνάντησή του με τους εÏγαζόμενους, μπÏοστά στην επικείμενη 48ωÏη απεÏγία που είχε κηÏυχθεί στην εφημεÏίδα την πεÏασμÎνη εβδομάδα, ζήτησε από τα σωματεία να απεÏγοÏν οι εÏγαζόμενοι ΔευτÎÏα ή ΤÏίτη, για να μην χάνει Îσοδα από το φÏλλο της ΚυÏιακής!
«Μακεδονία»
Είναι γνωστό το Ï€ÏόγÏαμμα «εθελοÏσιων» αποχωÏήσεων, Ï€Ïος τις οποίες οδηγήθηκαν 80 εÏγαζόμενοι της εφημεÏίδας το 2011. Σε αυτοÏÏ‚ Ï€ÏοστÎθηκαν άλλες 13 απολÏσεις εÏγαζομÎνων, οι οποίοι αÏνήθηκαν να υπογÏάψουν ατομικÎÏ‚ συμβάσεις, ενώ το εναπομείναν Ï€Ïοσωπικό Ï…Ï€Îστη μεγάλες μειώσεις. Τα ιδιωτικά συμφωνητικά που Ï…Ï€ÎγÏαψαν οι «εθελοÏσιοι»-απολυμÎνοι Ï€ÏοÎβλεπαν εξόφληση των αποζημιώσεων Îως 31/8/2013, κάτι που βεβαίως δεν τηÏήθηκε.
Η εφημεÏίδα Îλαβε κÏατική επιδότηση Ïψους 10,2 εκατ. ευÏÏŽ από το ΥπουÏγείο Ανάπτυξης αλλά και Ï„Ïαπεζικό δάνειο 1,4 εκατ. ευÏÏŽ επιπλÎον. Î Ïοϋπόθεση του Ï€ÏογÏάμματος, Ï€ÏοκειμÎνου να λάβει η εφημεÏίδα αυτό το ποσό από τον κÏατικό Ï€Ïοϋπολογισμό, ήταν αφενός μεν να γίνει κεÏδοφόÏα, αφετÎÏου δε να ενισχυθεί η Ïευστότητα της, Ï€ÏοκειμÎνου να εξοφληθοÏν οφειλÎÏ‚ της Ï€Ïος το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και δεδουλευμÎνα σε Ï€Ïώην και νυν εÏγαζομÎνους.
ΣυγκεκÏιμÎνα, το 2010 η εκπÏόσωπος του εκδότη ενημÎÏωσε για το εν λόγω Ï€ÏόγÏαμμα, το οποίο παÏουσίασε ως μονόδÏομο για την επιβίωση της εφημεÏίδας. Βάσει αυτοÏ, το Ï€Ïοσωπικό θα μειωνόταν κατά 80 άτομα και οι αποδοχÎÏ‚ κατά 40%. Ήδη υπήÏχαν καθυστεÏήσεις στη μισθοδοσία και οι εÏγαζόμενοι ξεκίνησαν κινητοποιήσεις, που διήÏκεσαν πεÏίπου Ï„Ïεις μήνες, και επίσχεση εÏγασίας. Μετά από διαπÏαγματεÏσεις, δÎχτηκαν να «βάλουν πλάτη», Ï€ÏοκειμÎνου να ξανανοίξει η εφημεÏίδα. Πάνω από 65 άτομα δήλωσαν ότι αποχωÏοÏν «εθελουσίως», καθώς πολλοί από αυτοÏÏ‚ γνώÏιζαν ότι θα είναι μπÏοστά στον κατάλογο των απολÏσεων (Ï€.χ. ανÏπαντÏες, ανÏπαντÏοι, χωÏίς οικογÎνειες, νÎοι σε ηλικία κλπ). ΠεÏίπου 130 άτομα υπόγÏαψαν ατομικÎÏ‚ συμβάσεις, με τις οποίες δÎχονταν μειώσεις πεÏίπου 30% στους μισθοÏÏ‚, με αντάλλαγμα την Ï€Ïοστασία της θÎσης εÏγασίας τους Ï€Ïοσωποπαγώς, ενώ 27 άτομα δήλωσαν ότι δεν δÎχονται να υπογÏάψουν αυτÎÏ‚ τις συμβάσεις, εκ των οποίων 13 απολÏθηκαν.
Με βάση τους ÏŒÏους που Ï€ÏοÎβλεπε το Ï€ÏόγÏαμμα του ΥπουÏγείου Ανάπτυξης, τα χÏήματα της επιχοÏήγησης χÏησιμοποιήθηκαν για την εξόφληση χÏεών Ï€Ïος τα ασφαλιστικά ταμεία, το ελληνικό Δημόσιο και πεÏίπου 550.000 ευÏÏŽ μοιÏάστηκαν σε νυν εÏγαζόμενους για δεδουλευμÎνα δυόμιση μηνών, που όφειλε η εταιÏία, εξαιτίας νÎων καθυστεÏήσεων στη μισθοδοσία, και για την εξόφληση μÎÏους από τα χÏωστοÏμενα σε «εθελοÏσιους» και απολυμÎνους, που αφοÏοÏσαν δεδουλευμÎνα Ï„Ïιών μηνών του 2010, σÏμφωνα με τα όσα είχε δεσμευθεί η διοίκηση της εταιÏίας. Η εταιÏία, μόλις πήÏε την επιχοÏήγηση, κάλεσε όσους «εθελοÏσιους» και απολυμÎνους ήθελαν να πεÏικόψουν κατά 40% τα ποσά που τους οφείλονταν, να το δηλώσουν, για να λάβουν αμÎσως τα υπόλοιπα. ΑνταποκÏίθηκαν αÏκετοί και Îτσι «εξοφλήθηκαν», ενώ πολλοί αÏνήθηκαν. Εκείνοι Îλαβαν πεÏίπου Îνα 40% της συνολικής οφειλής. Αντίστοιχα ποσά οφείλει η «Μακεδονία» και στους νυν εÏγαζόμενους και βάσει των ατομικών συμβάσεων που Îχουν υπογÏάψει αυτά οφείλουν να αποπληÏωθοÏν μÎχÏι το ΔεκÎμβÏιο του 2014. Πλην όμως, τα χÏήματα του Ï€ÏογÏάμματος που Ï€ÏοβλÎπονταν για τους εÏγαζόμενους, δεν Îφτασαν, για να ικανοποιήσουν όλες τις υποχÏεώσεις.
Î Ïόσφατα η επιχείÏηση αιτήθηκε Îνταξης στο άÏθÏο 99, ζητώντας πεÏισσότεÏο χÏόνο, για να αποπληÏώσει τα νÎα χÏÎη που συσσωÏεÏτηκαν, κυÏίως σε Ταμεία, κατά την τελευταία Ï„Ïιετία. ΠαÏάλληλα, ζητοÏσε να συμπεÏιληφθοÏν στη ÏÏθμιση και τα πεÏίπου 900.000 ευÏÏŽ που χÏωστά σε νυν εÏγαζόμενους, «εθελοÏσιους» και απολυμÎνους. Από τους 78 εÏγαζόμενους της «Μακεδονίας» οι 68 δÎχτηκαν να ξεκινήσει η διαδικασία της διαβοÏλευσης για τον Ï„Ïόπο αποπληÏωμής των δεδουλευμÎνων, που ÎÏ€Ïεπε εξοφληθοÏν το ΔεκÎμβÏιο του 2014. Οι άλλοι 10 εÏγαζόμενοι δεν ζήτησαν να εξαιÏεθοÏν, ενώ «εθελοÏσιοι» και απολυμÎνοι Ï€ÏοχώÏησαν σε παÏάσταση στο δικαστήÏιο και ζήτησαν την εξαίÏεσή τους από το τετÏάμηνο καθεστώς Ï€Ïοστασίας της εταιÏίας. Το αίτημά τους Îγινε δεκτό.
Αυτή τη στιγμή, το μÎλλον της εφημεÏίδας παÏαμÎνει αβÎβαιο. Οι Ï€Ïώην εÏγαζόμενοι κινδυνεÏουν να χάσουν δεδουλευμÎνα Ï„Ïιών μηνών και οι νυν δεδουλευμÎνα και αποζημιώσεις. ΣήμεÏα η εταιÏία Îχει αποπληÏώσει στους εÏγαζόμενους και τον ΣεπτÎμβÏιο και χÏωστά τον ΟκτώβÏιο, αλλά το φαινόμενο των καθυστεÏήσεων στην καταβολή των δεδουλευμÎνων είναι συχνό.
Â«Î£Ï€Î¿Ï Ï„Î¿Ï… ΒοÏÏά»
Î Ïόσφατα η διοίκηση απαίτησε την αποχώÏηση του 1/3 πεÏίπου του Ï€ÏÎ¿ÏƒÏ‰Ï€Î¹ÎºÎ¿Ï (10 εÏγαζόμενοι), Ï€ÏοκειμÎνου να συνεχίσει να εκδίδει την εφημεÏίδα, διαφοÏετικά μετά με την είσοδο του 2015 θα Ï€ÏοχωÏήσει σε απολÏσεις. Η καθυστÎÏηση της μισθοδοσίας είναι στους δÏο μήνες και πάντα υπάÏχει η απειλή του άμεσου «λουκÎτου».
«ΤÏπος Θεσσαλονίκης»
Ενώ υπάÏχουν καθυστεÏήσεις στην καταβολή δεδουλευμÎνων, η επιχείÏηση Ï€ÏοχώÏησε στην υπογÏαφή ατομικών συμβάσεων και την απόλυση 2 δημοσιογÏάφων.
«Metrosport»
ΠαÏά το γεγονός ότι είναι η Ï€Ïώτη σε κυκλοφοÏία αθλητική εφημεÏίδα της Θεσσαλονίκης, υπάÏχουν πολÏμηνες καθυστεÏήσεις δεδουλευμÎνων μισθών, οι οποίες πλησιάζουν το Îνα Îτος, και οι πληÏωμÎÏ‚ «Îναντι» είναι συχνότατο φαινόμενο. Η εφημεÏίδα εκδίδεται με 7 άτομα στο μισθολόγιο και κάπου 10 δημοσιογÏάφους με “μπλοκάκιâ€, ενώ όλοι σχεδόν δουλεÏουν αμισθί και στο Ïαδιόφωνο. Όσοι βÏίσκονται στο μισθολόγιο, Îχουν υποχÏεωθεί σε ατομικÎÏ‚ συμβάσεις, που Îγιναν χωÏίς καμία διαβοÏλευση με τις Ενώσεις του Ï€ÏοσωπικοÏ, με μειώσεις στους μισθοÏÏ‚ από 30% Îως και 50%, ενώ ο εκδότης, κάθε φοÏά που οι Ενώσεις Ï€ÏοχωÏοÏν σε απεÏγιακÎÏ‚ κινητοποιήσεις, στήνει απεÏγοσπαστικό μηχανισμό.