|
|
Live εικόνα Αθήνας από το Αστεροσκοπείο Πεντέλης
 Σχεδόν αίθριος  0.5 °C
 44%
|
 ΑΡΧΙΚΗ
|
pentelikonews.gr  Media |
Προσαρμοσμένη αναζήτηση
|
  
|
 Συνήθως τα fake news αποδίδονται ως «ψευδείς» ή «πλαστÎς» ειδήσεις. Ωστόσο ψευδείς/πλαστÎÏ‚ είναι εκείνες που πεÏιγÏάφουν γεγονότα τα οποία δεν συνÎβησαν. ΑυτÎÏ‚ είναι τα false news. Τα fake news είναι κάτι διαφοÏετικό. Μια βασική πηγή των ψευδεπίγÏαφων ειδήσεων είναι η φÏση των ειδήσεων. Οι ειδήσεις δεν είναι οÏτε μποÏοÏν να είναι αντικειμενικÎÏ‚. ΣυνιστοÏν πάντα πεÏιγÏαφή γεγονότων υπό το Ï€Ïίσμα μιας οÏισμÎνης άποψης. Του ΓιώÏγου ΠλειοÏ* και του ΑλÎξανδÏου Μινωτάκη** στα “ΕνθÎματα†της ΚυÏιακάτικης Αυγής Ο ÏŒÏος fake news, σε σÏντομο χÏονικό διάστημα, Îφτασε να χÏησιμοποιείται ευÏÎως στη δημοσιογÏαφική και πολιτική οÏολογία, συχνά για να χαÏακτηÏισθεί ως ψευδής μια είδηση ή Îνα σχόλιο· χÏησιμοποιείται δηλαδή με την αÏνητική σημασία του ÏŒÏου Ï€Ïοπαγάνδα. Το φαινόμενο δεν είναι νÎο. Fake news υπάÏχουν από την αÏχή της εμφάνισης των ενημεÏωτικών ΜΜΕ. ΧαÏακτηÏιστικό παÏάδειγμα τα δημοσιεÏματα της ÎεοϋοÏκÎζικης εφημεÏίδας The Sun το 1835 που χαÏακτηÏίστηκαν ως Great Moon Hoax. ΕντοÏτοις, η δημοτικότητα του ÏŒÏου σήμεÏα οφείλεται σε πολλοÏÏ‚ παÏάγοντες, Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Î¬Î»Î»Ï‰Î½ στη φÏση των ειδήσεων, καθώς και στις πολιτιστικÎÏ‚ και οικονομικÎÏ‚ συνθήκες εντός και εκτός της διαδικασίας παÏαγωγής ειδήσεων. Ψευδείς, πλαστÎÏ‚ ή ψευδεπίγÏαφες ειδήσεις; Σημαντικό ζήτημα στη μελÎτη των fake news είναι η ελληνική απόδοση του ÏŒÏου. Συνήθως τα fake news αποδίδονται ως «ψευδείς» ή «πλαστÎς» ειδήσεις. Ωστόσο ψευδείς/πλαστÎÏ‚ είναι εκείνες που πεÏιγÏάφουν γεγονότα τα οποία δεν συνÎβησαν. ΑυτÎÏ‚ είναι τα false news. Τα fake news είναι κάτι διαφοÏετικό. Έχουν να κάνουν με την εÏμηνεία των γεγονότων ή την Ï€ÏοÎλευση και τις επιπτώσεις τους, με την αυθεντικότητά τους ως ειδήσεις. Τα fake news δεν Ï€ÏÎπει να κÏίνονται μόνο σε σχÎση με τα γεγονότα που πεÏιγÏάφουν, αλλά και σε σχÎση με το κοινό στο οποίο απευθÏνονται οι πεÏιγÏαφÎÏ‚. Έτσι, fake news για Îνα κοινό είναι γεγονότα τα οποία πεÏιγÏάφονται σε Îνα πλαίσιο εÏμηνείας τους που αμφισβητεί την καθιεÏωμÎνη οπτική γωνία Î±Ï…Ï„Î¿Ï Ï„Î¿Ï… ÎºÎ¿Î¹Î½Î¿Ï Ï€ÎµÏί Ï€Ïαγματικότητας, είτε Îχουν συμβεί αυτά τα γεγονότα στο σÏνολό τους είτε όχι. Συνεπώς τα fake news δεν είναι ψευδείς, αλλά ψευδεπίγÏαφες ειδήσεις. Είναι ειδήσεις που πεÏιγÏάφουν γεγονότα ή ψήγματά τους με Ï„Ïόπο που να αμφισβητοÏν την επικÏατοÏσα για Îνα κοινό αντίληψη πεÏί Ï€Ïαγματικότητας. Η πεÏιγÏαφή των γεγονότων συνιστά οÏισμÎνη ιδεολογική ή άλλη εκδοχή τους, όμως η εκδοχή αυτή είναι ενσωματωμÎνη στα γεγονότα. Η σχετική διαδικασία Ï€Ïαγματοποιείται γÏαπτώς ή με εικόνες, με την απόκÏυψη πτυχών ενός ÏƒÏ…Î½Î¿Î»Î¹ÎºÎ¿Ï Î³ÎµÎ³Î¿Î½ÏŒÏ„Î¿Ï‚ (Ï€.χ. τις Ï€ÏοϋποθÎσεις για τη λήψη του ÎºÎ¿Î¹Î½Ï‰Î½Î¹ÎºÎ¿Ï Î¼ÎµÏίσματος Ï€Ïόσφατα,) τη χωÏοχÏονική αναπλαισίωση (Ï€.χ. κοÏμοÏάνος), τη νοηματική πλαισίωση (Ï€.χ. εικόνες που «δακÏÏζουν», χÏήση ευφημισμών και άλλων τεχνικών Ï€Ïοπαγάνδας), με την αφαίÏεση ή Ï€Ïοσθήκη Ï€Ïαγματολογικών στοιχείων (Ï€.χ. Ï€Ïοσώπων και αντικειμÎνων) και με άλλα μÎσα. Î Î¿Ï Î¿Ï†ÎµÎ¯Î»Î¿Î½Ï„Î±Î¹ οι σÏγχÏονες ψευδεπίγÏαφες ειδήσεις; Μια βασική πηγή των ψευδεπίγÏαφων ειδήσεων είναι η φÏση των ειδήσεων. Οι ειδήσεις δεν είναι οÏτε μποÏοÏν να είναι αντικειμενικÎÏ‚. ΣυνιστοÏν πάντα πεÏιγÏαφή γεγονότων υπό το Ï€Ïίσμα μιας οÏισμÎνης άποψης που μποÏεί να είναι οÏισμÎνη ιδεολογία, Ï€Ïοκατάληψη, μεταφυσική ή θÏησκόληπτη εÏμηνεία των καθημεÏινών συμβάντων. Τα ΜΜΕ δεν παÏουσιάζουν τα ίδια τα γεγονότα, αλλά απόψεις γι’ αυτά, κυÏίως (ή άλλοτε μόνο) τις απόψεις εκείνων που τα ελÎγχουν άμεσα ή Îμμεσα παÏά την επιφανειακή ποικιλία απόψεων. Ως εκ τοÏτου, οι δημοσιογÏαφικÎÏ‚ πεÏιγÏαφÎÏ‚ ηθελημÎνα ή αθÎλητα τάσσονται με οÏισμÎνη/ες από τις αντικÏουόμενες απόψεις στο κοινωνικό σώμα. Γι’ αυτό ως ψευδεπίγÏαφες μποÏοÏν να χαÏακτηÏιστοÏν οι ειδήσεις που πεÏιÎχουν την «άλλη» άποψη. ΨευδεπίγÏαφη (αν δεν είναι ψευδής) μποÏεί να χαÏακτηÏιστεί πιο εÏκολα κάθε είδηση που αμφισβητεί την επικÏατοÏσα αντίληψη των Ï€Ïαγμάτων. Ουσιαστικά, οι μόνες ψευδεπίγÏαφες ειδήσεις είναι εκείνες που καταÏÏÎουν, όχι μπÏοστά στη επώνυμη ή ανώνυμη μαÏÏ„Ï…Ïία, αλλά μπÏοστά στην τεκμηÏίωση. Εκείνο που ευνοεί τη διάδοση και συνεπώς την παÏαγωγή ψευδεπίγÏαφων ειδήσεων είναι ότι Ï€ÏοσφÎÏουν την οικεία, την επικÏατοÏσα οπτική για τις εξελίξεις στην οικονομία, την πολιτική και οÏτω καθεξής, ακόμα και για τον καιÏÏŒ ή το πεÏιβάλλον, σε Îνα ακÏοατήÏιο ή αναπαÏάγουν τις κατεστημÎνες Ï€Ïοκαταλήψεις του, όσο συντÏιπτική κι αν είναι η ισχÏÏ‚ της τεκμηÏιωμÎνης διάψευσης. Σε αυτά θα Ï€ÏÎπει να Ï€ÏοσθÎσουμε και το γεγονός ότι με την τεÏάστια εισχώÏηση των ΜΜΕ στη ζωή μας, η συμπεÏιφοÏά πολλών Ï€Ïωταγωνιστών στο δημόσιο βίο Ï€Ïοετοιμάζεται Ï€Ïοσεκτικά Ï€ÏοκειμÎνου να απεικονιστεί διαφοÏετικά από ÏŒ, τι εξελίσσεται στην Ï€Ïαγματικότητα. ΙσχυÏοί παÏάγοντες της διόγκωσης του φαινομÎνου είναι η πολιτική πόλωση, καθώς και η οικονομική και πολιτιστική εμποÏευματοποίηση των ΜΜΕ. ΈÏευνες του Pew Research Center, φεÏ’ ειπείν, δείχνουν ότι στις ΗΠΑ, όπου και ξεκίνησε η συζήτηση για τις ψευδεπίγÏαφες ειδήσεις, το Ïήγμα Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Î¡ÎµÏ€Î¿Ï…Î¼Ï€Î»Î¹ÎºÎ¬Î½Ï‰Î½ και ΔημοκÏατικών βαθαίνει τα τελευταία 13 χÏόνια και συνοδεÏεται από το φαινόμενο «κόκκινων και μπλε μÎσων», ήτοι τη στÏάτευση οÏισμÎνων ΜΜΕ Ï…Ï€ÎÏ Ï„Î¿Ï… ενός ή του άλλου κόμματος. Στις Ï€ÏοεκλογικÎÏ‚ εκστÏατείες οι λεγόμενοι spin doctors Ï€ÏοσφεÏγουν διαÏκώς πεÏισσότεÏο στην παÏαγωγή και διάδοση ψευδών και ψευδεπίγÏαφων ειδήσεων, όπως στις Ï€Ïόσφατες αμεÏικανικÎÏ‚ Ï€ÏοεδÏικÎÏ‚ εκλογÎÏ‚. Στην Ελλάδα χαÏακτηÏιστικÎÏ‚ πεÏιπτώσεις είναι, Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Î¬Î»Î»Ï‰Î½, η «κάλυψη» από μεγάλη εφημεÏίδα της «επίσκεψης» ΕÏντογάν στην Ελλάδα τον ΙοÏνιο 2009, η οποία εν τω Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï ÎµÎ¯Ï‡Îµ ακυÏωθεί την τελευταία στιγμή (αυτή ήταν ψευδής, όχι ψευδεπίγÏαφη) και η αλλοίωση του βίντεο για τη δολοφονία του Α. ΓÏηγοÏόπουλου. Συνεπώς, αν εξαιÏÎσουμε την κατηγοÏία των ψευδών ειδήσεων (false news), οι ψευδεπίγÏαφες ειδήσεις είναι ζήτημα της (κυÏίαÏχης) εÏμηνείας των γεγονότων που μόνο μια άλλη εÏμηνεία και όχι η «αστυνομία» μποÏεί να επιλÏσει, αντίθετα δηλαδή από ÏŒ, τι Ï€ÏεσβεÏει, για τους δικοÏÏ‚ της λόγους, η άποψη που θÎλει τα ΜΜΕ ως «ματÏόσκυλο». Η κοινωνία της ενημÎÏωσης και ο μετασχηματισμός των ειδήσεων Ένας ακόμα παÏάγοντας της εξάπλωσης των ψευδεπίγÏαφων (αλλά και των ψευδών) ειδήσεων θεωÏείται πως είναι τα ψηφιακά μÎσα και ιδιαίτεÏα το διαδίκτυο. Είναι καθοÏιστικής σημασίας η σταδιακή κυÏιαÏχία των νÎων μÎσων, τόσο ποσοτικά όσο και με τις εκφÏαστικÎÏ‚ δυνατότητες που επισÏÏουν: τη Ïεαλιστική αναπαÏάσταση επινοημÎνων γεγονότων, την Ï€Ïοσθήκη επινοημÎνων πτυχών σε Ï€Ïαγματικά γεγονότα ή την αφαίÏεση πτυχών με τη χÏήση της ψηφιακής τεχνολογίας· τη συνάÏθÏωση διαφοÏετικών ως Ï€Ïος το χωÏο-χÏονικό τους πλαίσιο γεγονότων σε/ή χωÏίς συνδυασμό με την Ï€Ïοσθήκη επινοημÎνων ή την αφαίÏεση Ï€Ïαγματικών· τη σÏνδεση κάποιων εκ των Ï€ÏοηγοÏμενων με οποιοδήποτε ιδεατικό πλαίσιο ή με Ï„Îτοιο που αποκλίνει από τις επιστημονικÎÏ‚ και ιδεολογικÎÏ‚ νεωτεÏικÎÏ‚ αντιλήψεις. Οι λόγοι χÏήσης αυτών των τεχνικών ποικίλουν. Δεσπόζουσα θÎση κατÎχει η αξιοποίησή τους εκτός από πολιτικοÏÏ‚ λόγους (όπως Ï€Ïοείπαμε) και για εμποÏικοÏÏ‚. Έτσι, βασικός παÏάγοντας της παÏαγωγής και διάδοσης ψευδεπίγÏαφων ειδήσεων στο διαδίκτυο είναι η λεγόμενη «τυÏαννία του κλικαÏίσματος», δηλαδή η δημοσίευση ασυνήθιστων ιστοÏιών που συχνά αναπαÏάγουν Ï€Ïοκαταλήψεις, ιδιαίτεÏα σε Îνα ασταθÎÏ‚ και κÏισιακό πεÏιβάλλον που ίσως κÏÏβει κινδÏνους, Ï€ÏοκειμÎνου να κεÏδίσουν αναγνώστες, διαφήμιση, Îσοδα. Αυτός ο παÏάγοντας είναι καθοÏιστικός τόσο για την ποσότητα όσο και για την ποιότητα των ψευδεπίγÏαφων ειδήσεων, αλλά και για τον αντίκτυπό τους. Σε κάθε πεÏίπτωση, στο νÎο καθεστώς πληÏοφόÏησης, οι ψευδεπίγÏαφες ειδήσεις μετατÏÎπονται σε δομικό φαινόμενο της λειτουÏγίας των μÎσων, κυÏίως των νÎων μÎσων, το οποίο συμβάλλει αφενός στην επίταση της αναξιοπιστίας των ΜΜΕ και από την άλλη στην αποκάλυψη του Î¼Î·Ï‡Î±Î½Î¹ÏƒÎ¼Î¿Ï Ï„Ï‰Î½ ειδήσεων που μÎχÏι τοÏδε ήταν Ï€Ïονόμιο των ελίτ της ενημÎÏωσης. Η νÎα συνθήκη οδηγεί στην αμφισβήτηση Î±Ï…Ï„Î¿Ï Ï„Î¿Ï… Ï€Ïονομίου, καθώς η χÏήση των νÎων μÎσων επικεντÏώνεται κυÏίως στην εÏμηνεία των ειδήσεων, όχι στην παÏαγωγή τους, δηλαδή στο σημείο εκείνο που ήταν το κλειδί για το μονοπώλιο. Σε αυτό το πλαίσιο μποÏοÏμε να κατανοήσουμε τον «ηθικό πανικό» για τις ψευδεπίγÏαφες ειδήσεις ως σÏγκÏουση που συμπυκνώνει σειÏά αντιθÎσεων: παÏαδοσιακά – νÎα μÎσα, κυÏίαÏχες – εναλλακτικÎÏ‚ εÏμηνείες, παÏαδοσιακÎÏ‚ πολιτικÎÏ‚ δυνάμεις – ανεÏχόμενες, και οÏτω καθεξής. Î ÏÎπει όμως να κατανοήσουμε ότι τα νÎα μÎσα δεν δημιουÏγοÏν τις ψευδείς ειδήσεις. ΑποκαλÏπτουν Îνα μυστικό που μÎχÏι Ï„ÏŽÏα γνώÏιζαν μόνο οι ελίτ της ενημÎÏωσης. Για τον λόγο αυτό οι ψευδεπίγÏαφες ειδήσεις οÏτε Ï€ÏÎπει οÏτε και μποÏοÏν να αντιμετωπιστοÏν με τον οικονομικό ή αστυνομικό Îλεγχο των φωνών στη δημοσιότητα. Η επιτήÏηση και ο Îλεγχος αυτό που θα κάνουν στο Ï„Îλος είναι να Ï€ÏοστατεÏσουν τις κυÏίαÏχες αντιλήψεις, όχι αυτÎÏ‚ που αντÎχουν το βάÏος της τεκμηÏίωσης. Τελικά; Οι ψευδεπίγÏαφες ειδήσεις δεν εμφανίζονται σήμεÏα οÏτε οφείλονται στην παÏαβίαση κάποιας απαÏαβίαστης Ï€Ïαγματικότητας ή στην απόκλιση από τον υποτιθÎμενο κανόνα της αντικειμενικότητας. Η εξάπλωσή τους δεν οφείλεται στην τεχνολογία ή στον εκδημοκÏατισμό της μαζικής επικοινωνίας, γι’ αυτό δεν Ï€ÏÎπει οÏτε μποÏεί να αντιμετωπιστοÏν με την πεÏιστολή της. Η πολιτική και οικονομική εμποÏευματοποίηση αποτελοÏν κÏÏια αιτία της εξάπλωσής τους. * Ο ΓιώÏγος Πλειός είναι Καθηγητής στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ ** Ο ΑλÎξανδÏος Μινωτάκης είναι Υπ. διδάκτοÏας στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ Πηγή: greekmme.blogspot.com
|
DRONE VIDEOS
Drone videos από πολλές περιοχές της Ελλάδας.
Τα πιο πρόσφατα: · Θεσσαλονίκη · Καλαμάτα · Λουτράκι · Λίμνη Στράτου · Αγρίνιο · Τρίκαλα · Μετέωρα » Περισσότερα |
Γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου: Δείτε πώς κατασκευάστηκε η μεγαλύτερη καλωδιωτή γέφυρα του κόσμου
Ειδήσεις
Ειδήσεις από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων
Copyright 2010-2026 © pentelikonews.gr