F201551A-4AC6-4DA9-A4AD-A64C613005D1

Έχοντας πάντα κατά νουν όσα αναφέραμε στο αμέσως προηγούμενο άρθρο μας αναφορικά με το ομηρικό ζήτημα, μπορούμε τουλάχιστον να καθορίσουμε τα βασικά γνωρίσματα της γλώσσας των ομηρικών επών, που αποτελεί σημαντικότατο κομμάτι της γλώσσας της παράδοσης, μιας προφορικής παράδοσης αιώνων.

Κατ’ αρχάς, η κυρίαρχη παρουσία ιωνικών χαρακτηριστικών καθιστά σαφές ότι η μνημειώδης αυτή ποιητική σύνθεση έγινε σε περιοχή όπου ομιλούμενη γλώσσα ήταν η ιωνική, δηλαδή στη Μικρά Ασία και τα κοντινά στις ακτές της νησιά.

Πάντως, στα ομηρικά ποιήματα συνυπάρχουν αφενός πολλά αιολικά διαλεκτικά χαρακτηριστικά και αφετέρου ένας μεγάλος αριθμός αρχαϊσμών, που ανάγονται ίσως στους Προϊστορικούς Χρόνους.

Όπως γίνεται αντιληπτό, η γλώσσα του Ομήρου, η γλώσσα του ελληνικού έπους, είναι στην πραγματικότητα ένα διαλεκτικό αμάλγαμα, ένα κράμα λέξεων, τύπων και δομών από διαφορετικές περιοχές και εξελικτικές φάσεις της ελληνικής ανά τους αιώνες.

Αναλυτικότερα, η ομηρική γλώσσα διατήρησε έναν αριθμό αρχαιότατων χαρακτηριστικών, που είχαν ήδη εξαλειφθεί από τη μυκηναϊκή διάλεκτο των πινακίδων της Γραμμικής Β γραφής, της παλαιότερης μέχρι τούδε σωζόμενης μορφής της ελληνικής (τα παλαιότερα δείγματά της χρονολογούνται με ασφάλεια στο 15ο αιώνα π.Χ.).

Πιστεύεται ευρέως ότι τέτοιου είδους αρχαϊσμοί στα ομηρικά έπη θα μπορούσε να προήλθαν μόνο από την ποιητική παράδοση της νότιας ηπειρωτικής Ελλάδας, από την ήδη συγκροτημένη κατά την Εποχή του Χαλκού ποίηση των κοινοτήτων της.

Όμως, η αντίληψη αυτή για την καταγωγή της επικής παράδοσης στην υπό εξέταση περίοδο δεν αποκλείει την πιθανότητα εμφάνισης (μετά το 1200 π.Χ.) ενός πρωτοαιολικού κλάδου της επικής παράδοσης στη Θεσσαλία, που γειτνίαζε με το μυκηναϊκό νότο –γεγονός που διευκόλυνε τη μετάδοση θεματικού υλικού– και όπου είχε ήδη ξεκινήσει να σχηματίζεται μια πρωτοαιολική (σύγχρονη με τη γλώσσα των μυκηναϊκών πινακίδων) κάτω από τη γλωσσική επίδραση της νότιας ηπειρωτικής Ελλάδας.

Αξίζει να σημειώσουμε εν προκειμένω ότι στα ομηρικά ποιήματα απαντούν τύποι τ...

Πηγή/Περισσότερα: in.gr