Πέραν των Στωικών, τις προλήψεις χρησιμοποιούν ως τεχνικό όρο και οι Επικούρειοι, όσοι ασπάζονταν δηλαδή τις αντιλήψεις του Επίκουρου, ενός αθηναίου κληρούχου από τη Σάμο, ο οποίος ίδρυσε στην Αθήνα τη δική του φιλοσοφική σχολή, τον περίφημο Κήπο, περί το 306 π.Χ. Σύμφωνα με την επικούρεια σκέψη, που γέννησε μάλιστα τον όρο αυτόν, οι προλήψεις είναι αληθείς πεποιθήσεις ή ορθές γνώμες, μνήμες που προκαλούνται από επαναλαμβανόμενες εξωτερικές φανερώσεις. Με άλλα λόγια, είναι στέρεες παραστάσεις ή νοητικές εικόνες, που διαμορφώνονται από τις διαχρονικές μας εμπειρίες, ενεργοποιούνται από διάφορα ερεθίσματα –γίνονται αντιληπτά μέσω των αισθήσεων– και αποτελούν τα πρίσματα μέσα από τα οποία αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. Κατά τη γνωσιοθεωρία του Επίκουρου, οι αισθήσεις, οι προλήψεις και τα πάθη (τα βιώματα-αισθήματα) είναι τα κριτήρια της αληθείας. Η λέξη κριτήριον –απαντά επίσης στους Στωικούς, αλλά και στους Σκεπτικούς– έχει την έννοια του μέσου διακριβώσεως, του εργαλείου με το οποίο μπορεί κανείς να κρίνει σωστά, να ξεχωρίσει δηλαδή το πραγματικό από το φανταστικό. Όπως παραδίδει ο Διο
Διαβάστε περισσότερα |