Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος ΙΖ') Ημερομηνία:
Σήμερα 12/5/2026, 10:16 - Εμφανίσεις: 18
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το τεχνικό λεξιλόγιο των Σκεπτικών, που συγκρότησαν την τρίτη κύρια φιλοσοφική σχολή των Ελληνιστικών Χρόνων (έχουμε ήδη αναφερθεί στις σχολές των Στωικών και των Επικουρείων).
Ο γεννήτορας της σκεπτικής φιλοσοφίας, ο Πύρρων ο Ηλείος (καταγόταν από την Ήλιδα), δίδασκε τη διαρκή αμφιβολία και την αμφισβήτηση των πάντων (των κάθε είδους δογμάτων, του καλού και του κακού, της ορθής γνώσης, της αλήθειας αυτής καθαυτήν), καθώς η αληθινή φύση των πραγμάτων δε φανερώνεται σε εμάς.
Με τη διδασκαλία του έθεσε τα θεμέλια του πυρρωνισμού, του ενός από τα δύο ρεύματα του σκεπτικισμού.
Το άλλο ήταν ο λεγόμενος ακαδημαϊκός ή ακαδημεικός (από την Ακαδημία Πλάτωνος) σκεπτικισμός, που πρέσβευε το –σχεδόν– ανέφικτον της γνώσης σε πλήρη και οριστικό βαθμό, καθώς και την ανάπτυξη της διαλεκτικής για την υποστήριξη ακόμα και διαμετρικά αντίθετων θέσεων.
Βασική φιλοσοφική θέση των Σκεπτικών είναι η ισοσθένεια (ισορροπία, ισοδυναμία) των λόγων, που σημαίνει ότι λόγος και αντίλογος έχουν την ίδια δύναμη, ότι για όλα τα θέματα υπάρχουν λόγοι αντίθετοι και ισοδύναμοι.
Σύμφωνα με την εν λόγω αρχή, που αντιπαρατίθεται στο δογματισμό των Στωικών, κάθε επιχείρημα έχει τη δική του ισχύ, και ως εκ τούτου δεν θα μπορούσε να υιοθετείται το ένα και να απορρίπτεται το άλλο, το ακριβώς αντίθετο, που μπορεί επίσης να ισχύει (παντί λόγω λόγον ίσον αντικείσθαι).
Οι τυπικές φράσεις (σκεπτικαί φωναί) που εκφράζουν την αρχή της ισοσθένειας είναι οι εξής: ουδέν μάλλον (καθόλου περισσότερο), ουδέν ορίζω (δεν ορίζω τίποτα με δογματικό τρόπο, δεν αποφαίνομαι), τάχα (ίσως, ενδεχομένως), επέχω (συγκρατούμαι, κρατιέμαι σε απόσταση και αναστέλλω την κρίση μου, δεν εκφέρω γνώμη) και εποχή (αναστολή κρίσης ή αποφυγή εκφοράς κρίσης), πάντα εστίν αόριστα (όλα τα άδηλα αντικείμενα της έρευνας μού φαίνονται ακαθόριστα ή απροσδιόριστα) και πάντα εστίν ακατάληπτα (όλα τα άδηλα αντικείμενα της έρευνας μού φαίνονται ακατανόητα), ακαταληπτώ (δεν εννοώ) και ακαταληψία (αδυναμία κατανόησης).google...