Βραβείο Ζαχάρωφ 2026 στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και ανησυχία για κυρώσεις Τραμπ

Στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) και στους λειτουργούς του απονέμεται από κοινού το Βραβείο Ζαχάρωφ 2026 για την Ελευθερία της Σκέψης. Την ανακοίνωση έκανε την Πέμπτη η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, από την αίθουσα της ολομέλειας.

Η Μέτσολα υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει οικοδομηθεί στη βάση του σεβασμού της πολυμέρειας και των διεθνών θεσμών. Με την απονομή του βραβείου Ζαχάρωφ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και στους λειτουργούς του, είπε, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνωρίζει το σημαντικό έργο του για τη στήριξη του διεθνούς δικαίου και την απόδοση δικαιοσύνης.

Το Δικαστήριο ερευνά και, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις, δικάζει πρόσωπα που κατηγορούνται για τα σοβαρότερα εγκλήματα που αφορούν τη διεθνή κοινότητα. Σε αυτά περιλαμβάνονται η γενοκτονία, τα εγκλήματα πολέμου, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και το έγκλημα της επίθεσης.

Στον παγκόσμιο αγώνα κατά της ατιμωρησίας ο ρόλος του είναι καθοριστικός. Μέσω της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης επιδιώκει οι υπεύθυνοι να δίνουν λόγο για τα εγκλήματά τους και να μην επαναλαμβάνονται τέτοια εγκλήματα. Ως δικαστήριο έσχατης καταφυγής λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα εθνικά δικαστήρια. Διέπεται από διεθνή συνθήκη, το Καταστατικό της Ρώμης, και είναι το πρώτο μόνιμο διεθνές ποινικό δικαστήριο στον κόσμο.

Η βράβευση προβάλλει το έργο του ΔΠΔ, κυρίως τις έρευνες, τις διώξεις και τις δίκες που διεξάγει, καθώς και τα εντάλματα σύλληψης που έχει εκδώσει ή εγκρίνει.

Ανησυχία για τις κυρώσεις Τραμπ κατά του Δικαστηρίου

Στις ετήσιες εκθέσεις του Κοινοβουλίου για το 2025, σχετικά με την εφαρμογή της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας και με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία στον κόσμο, οι ευρωβουλευτές δήλωσαν βαθιά ανήσυχοι. Η ανησυχία αφορά τις αυξανόμενες απειλές και τα διαδοχικά κύματα κυρώσεων που επιβάλλονται από το 2025, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, στο ΔΠΔ, αλλά και στους εισαγγελείς, τους δικαστές, το προσωπικό και τους συνεργάτες του. Τις θεωρούν σοβαρές επιθέσεις κατά του διεθνούς συστήματος δικαιοσύνης.

Οι ευρωβουλευτές έχουν ζητήσει κατ' επανάληψη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενεργοποιήσει τη λεγόμενη «νομοθεσία θωράκισης» της ΕΕ. Σκοπός είναι να προστατευτούν από εξωεδαφικές επιθέσεις οι αξιωματούχοι που εργάζονται στο ΔΠΔ και το Δικαστήριο να συνεχίσει το έργο του με πλήρη ανεξαρτησία.

Στις ίδιες εκθέσεις οι ευρωβουλευτές υποδέχθηκαν θετικά και το ότι η ΕΕ εξακολουθεί να στηρίζει οικονομικά το ΔΠΔ, σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τη διεθνή δικαιοσύνη.

Καθώς όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ είναι συμβαλλόμενα μέρη του Καταστατικού της Ρώμης, οφείλουν να εφαρμόζουν τις αποφάσεις του ΔΠΔ. Οι ευρωβουλευτές επισήμαναν επίσης ότι, κατά τη γνώμη τους, η αυξανόμενη περιφρόνηση προς το διεθνές δίκαιο και η πολιτικοποίηση της συζήτησης για τους θεσμούς της διεθνούς δικαιοσύνης αποτελούν υπαρξιακή απειλή για τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες.

Το 2025 και το 2026 η πρόεδρος του ΔΠΔ και πολλοί δικαστές του συμμετείχαν σε συνεδριάσεις επιτροπών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εκεί εξήγησαν στους ευρωβουλευτές πώς οι αμερικανικές κυρώσεις επηρεάζουν την άσκηση των καθηκόντων τους και την προσωπική τους ζωή.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow