Το καλοκαίρι του 2026 έμεινε στην ιστορία της Ευρώπης με βαριά σκιά. Οι ακραία υψηλές θερμοκρασίες προκάλεσαν 50.000 θανάτους, τον υψηλότερο αριθμό που έχει καταγραφεί ποτέ, και αφαίρεσαν περίπου 0,17% από το ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο, ποσό που φτάνει σχεδόν τα 17 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και το τεράστιο οικονομικό κόστος αφήνουν την ήπειρο εκτεθειμένη. Φανερώνουν ότι η Ευρώπη είναι σε μεγάλο βαθμό απροετοίμαστη απέναντι στις αυξανόμενες θερμοκρασίες, σε μια χρονιά που, όπως λένε οι ειδικοί, ενδέχεται να συγκαταλέγεται στις θερμότερες της σύγχρονης ιστορίας.
Ο απολογισμός των νεκρών στηρίζεται σε εκτίμηση μελέτης που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, με επικεφαλής επιστήμονες του Imperial College London. Σύμφωνα με τους ερευνητές, σχεδόν τα δύο τρίτα των θανάτων που συνδέονται με τις υψηλές καλοκαιρινές θερμοκρασίες αποδίδονται άμεσα στην κλιματική αλλαγή και δεν θα είχαν συμβεί χωρίς αυτήν, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Πρόσφατη μελέτη του Bloomberg Economics υπολογίζει, στο μεταξύ, ότι το πλήγμα στο ΑΕΠ της Ευρώπης αντιστοιχούσε σε δυόμιση φορές τη μέση απώλεια που καταγράφηκε τις αντίστοιχες περιόδους κατά την προηγούμενη δεκαετία.
Η έρευνα του Imperial συνδυάζει καταγραφές θερμοκρασιών με παλαιότερα ευρήματα για την επίδραση των επιπέδων ζέστης στη θνησιμότητα, ώστε να εκτιμήσει πόσοι θάνατοι συνδέονται με τη θερμότητα. Η μέθοδος αυτή είχε στο παρελθόν συμβαδίσει με τις επίσημες στατιστικές. Πολλές από αυτές, όπως ανέφεραν οι συγγραφείς, δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί από τις κυβερνητικές υγειονομικές αρχές για ολόκληρη τη θερινή περίοδο του 2026.
«Είναι σαφές ότι πρέπει να υποστηρίξουμε όσους κινδυνεύουν περισσότερο, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων, των ασθενών και των ατόμων από φτωχότερα υπόβαθρα, και να αναλάβουμε δράση για την πρόληψη της κατάρρευσης των υποδομών που κρατούν τους ευάλωτους ανθρώπους ασφαλείς στη ζέστη», δήλωσε ο Toby Perkins, πρόεδρος της Επιτροπής Περιβαλλοντικού Ελέγχου του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η συνολική θνησιμότητα από τα αλλεπάλληλα κύματα καύσωνα, που κατέρριψαν κάθε προηγούμενο ρεκόρ, ήταν πολύ υψηλότερη από τα προηγούμενα θλιβερά ρεκόρ των 29.000 θανάτων από τη ζέστη το 2022 και των 28.000 το 2003. Τα στοιχεία προέρχονται από άλλη έρευνα, που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη και περιήλθε σε γνώση του Bloomberg.
Το οικονομικό τίμημα
Ακραίες θερμοκρασίες εκδηλώθηκαν στις ευρωπαϊκές χώρες σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Τα κύματα καύσωνα ξεκίνησαν τον Μάιο και συνεχίστηκαν έως τον Σεπτέμβριο, ενώ ρεκόρ θερμοκρασίας έσπασαν με σημαντικές διαφορές σε πολλές χώρες. Στη Δυτική Ευρώπη οι μέσες θερμοκρασίες ήταν σχεδόν 3°C υψηλότερες από τον καλοκαιρινό μέσο όρο της περιόδου 1991-2020 και ορισμένες ημέρες η απόκλιση έφτασε έως και τους 12°C.
Σε ολόκληρη την ήπειρο οι ζωτικές υποδομές δέχθηκαν πλήγματα. Διαδοχικές πυρκαγιές κατέστρεψαν σπίτια, τα νοσοκομεία υπερθερμάνθηκαν, οι μεταφορές παρέλυσαν και τα συστήματα ψύξης σε ψυγεία και κλιματιστικά κατέρρευσαν.
Σύμφωνα με τον Ulrich Eberle, συντάκτη της έρευνας του Bloomberg Economics, το γαλλικό ΑΕΠ ήταν κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες μικρότερο το δεύτερο τρίμηνο εξαιτίας της ακραίας ζέστης.
Κατά την ίδια περίοδο η οικονομία της Γερμανίας ήταν μικρότερη κατά 0,1%. Στην Ισπανία το αντίστοιχο πλήγμα στο ΑΕΠ από τη ζέστη διαμορφώθηκε στο 0,05%.
Το επόμενο έτος αναμένεται ακόμη θερμότερο από το 2026. Την Τετάρτη τα Ηνωμένα Έθνη δήλωσαν ότι είναι πλέον σχεδόν βέβαιο πως η παγκόσμια υπερθέρμανση θα υπερβεί τον 1,5°C σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα και ότι ο κόσμος πρέπει τώρα να επικεντρωθεί στην ελαχιστοποίηση αυτής της υπερβολής.

































