Η Moody’s θεωρεί διαχειρίσιμους τέσσερις κινδύνους για τις ελληνικές τράπεζες

Η Moody’s κρίνει διαχειρίσιμους τους κινδύνους που αναδύονται για τις ελληνικές τράπεζες τις οποίες αξιολογεί. Στην παρούσα φάση, εκτιμά ότι δεν αλλάζουν την εικόνα της πιστοληπτικής τους ικανότητας. Ο οίκος σημειώνει ότι η ισχυρή κερδοφορία, η επαρκής κεφαλαιακή επάρκεια και η άνετη ρευστότητα αφήνουν στις τράπεζες σημαντικά περιθώρια να απορροφήσουν πιθανές ζημιές. Μια απότομη άνοδος των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδίως αν συμπέσει με εξωτερικό σοκ, θα μπορούσε ωστόσο να δοκιμάσει τις αντοχές τους.

Αφορμή για την ανάλυση στάθηκε η Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, που δημοσιεύθηκε στις 22 Οκτωβρίου. Η έκθεση καταγράφει τέσσερις βασικές εστίες κινδύνου: την αναζωπύρωση των εισροών μη εξυπηρετούμενων δανείων, το υψηλό μερίδιο των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων στα βασικά εποπτικά κεφάλαια, την αυξανόμενη πολυπλοκότητα των κυβερνοεπιθέσεων και την ενισχυμένη αβεβαιότητα στο μακροοικονομικό περιβάλλον.

Ο οίκος αξιολογεί έξι ελληνικές τράπεζες, που αντιστοιχούν περίπου στο 93% του εγχώριου τραπεζικού συστήματος. Πρόκειται για τις Eurobank, Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς, Alpha Bank, CrediaBank και Optima Bank.

Υψηλά κέρδη και χαμηλό λειτουργικό κόστος

Τα βασικά μεγέθη εξακολουθούν να στηρίζουν τον κλάδο. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 οι ελληνικές τράπεζες εμφάνισαν απόδοση ενεργητικού 1,3% και απόδοση ιδίων κεφαλαίων 12,1%. Ο δείκτης κόστους προς έσοδα διαμορφώθηκε στο 37,8%, αισθητά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 54,6%, αποτυπώνοντας ισχυρή λειτουργική αποδοτικότητα.

Στα κεφάλαια, ο δείκτης κοινών μετοχικών κεφαλαίων κατηγορίας 1 (CET1) βρέθηκε περίπου στο 14,8% τον Ιούνιο του 2026. Στις τράπεζες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εποπτεύει ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSM) ο αντίστοιχος δείκτης ήταν 16%.

Η ποιότητα του ενεργητικού παρέμεινε ικανοποιητική, με τον δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων στο 3,4% τον Ιούνιο του 2026. Η ρευστότητα συγκαταλέγεται στα δυνατά σημεία του κλάδου. Ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις ανήλθε στο 63,5%, περίπου 40 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον μέσο όρο των τραπεζών υπό την εποπτεία του SSM.

Περισσότερες εισροές νέων κόκκινων δανείων

Πρώτη πηγή ανησυχίας είναι η αντιστροφή της τάσης στα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, δάνεια περίπου 1,7 δισ. ευρώ που εξυπηρετούνταν κανονικά πέρασαν στα μη εξυπηρετούμενα. Αντίθετα, μόλις 388 εκατ. ευρώ από όσα είχαν ήδη ταξινομηθεί ως μη εξυπηρετούμενα επανήλθαν σε καθεστώς κανονικής εξυπηρέτησης.

Έτσι, το συνολικό απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων μεγάλωσε κατά 9,3% μέσα στο εξάμηνο, κυρίως λόγω των νέων εισροών. Ο δείκτης NPL έμεινε πάντως σχεδόν αμετάβλητος στο 3,4%, από 3,3% τον Δεκέμβριο του 2025.

Η ποιότητα του ενεργητικού δέχεται πιέσεις κυρίως από τις πολύ μικρές επιχειρήσεις και από τις μικρομεσαίες. Οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων στις δύο κατηγορίες διαμορφώθηκαν σε 11,2% και 4,6% αντίστοιχα, ενώ στις μεγάλες επιχειρήσεις περιορίστηκαν στο 0,9%.

Ο οίκος σημειώνει ακόμη ότι, ύστερα από δύο αυξήσεις επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις ανέβηκε κατά 84 μονάδες βάσης και έφτασε το 4,5% στα τέλη Αυγούστου 2026. Η άνοδος μπορεί να επιβαρύνει τους πιο ευάλωτους δανειολήπτες, έπειτα από περίοδο ισχυρής πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις.

Το μερίδιο των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων

Δεύτερο ζήτημα είναι η ποιότητα των εποπτικών κεφαλαίων. Τον Ιούνιο του 2026 οι αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις (DTCs) αντιστοιχούσαν στο 36% των κεφαλαίων CET1, περιορίζοντας την ποιότητα της κεφαλαιακής βάσης των ελληνικών τραπεζών. Το ποσοστό έχει υποχωρήσει από περίπου 40% στα τέλη του 2025, καθώς οι τράπεζες επιτάχυναν την απόσβεσή τους.

Από την 1η Οκτωβρίου 2026 ισχύει αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας 0,5%. Το μέτρο αυξάνει τις κεφαλαιακές απαιτήσεις και ενισχύει την ανάγκη διατήρησης επαρκών αποθεμάτων. Κατά την Τράπεζα της Ελλάδος, η μελλοντική πορεία της κεφαλαιακής επάρκειας θα εξαρτηθεί από την πιστωτική επέκταση, την ποιότητα του ενεργητικού, την εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου, την πολιτική διανομής μερισμάτων και τον ρυθμό απόσβεσης των DTCs.

Απειλές στον κυβερνοχώρο και γεωπολιτική αβεβαιότητα

Οι άλλες δύο εστίες κινδύνου συνδέονται με την τεχνολογία και το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον. Οι κυβερνοεπιθέσεις γίνονται ολοένα πιο σύνθετες, ιδίως όταν αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη. Μαζί με την εξάρτηση από τρίτους παρόχους τεχνολογίας, αυτό καθιστά αναγκαία την ενίσχυση της ψηφιακής ανθεκτικότητας των τραπεζών.

Οι γεωπολιτικές εντάσεις μεγαλώνουν και τον κίνδυνο στοχευμένων επιθέσεων σε χρηματοπιστωτικές υποδομές. Παράλληλα εντείνονται οι απάτες με τεχνικές κοινωνικής μηχανικής και οι μη εξουσιοδοτημένες συναλλαγές που εκτελούνται αφού παραπλανηθούν οι πελάτες. Η ταχύτητα των άμεσων πληρωμών δυσκολεύει την ανάκτηση των χρημάτων έπειτα από τέτοια επίθεση. Ένα σοβαρό περιστατικό θα μπορούσε να προκαλέσει άμεσες οικονομικές ζημιές και πλήγμα στη φήμη μιας τράπεζας.

Στο μακροοικονομικό πεδίο, οι παρατεταμένες γεωπολιτικές εντάσεις και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας ενδέχεται να αναζωπυρώσουν τις πληθωριστικές πιέσεις, να διαταράξουν το εμπόριο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να περιορίσουν τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα θα μπορούσε επίσης να καθυστερήσει επιχειρηματικές αποφάσεις, να επιβαρύνει τις ταμειακές ροές των εταιρικών δανειοληπτών και να μειώσει τη ζήτηση για νέα δάνεια. Οι επιπτώσεις αυτές θα μπορούσαν να περάσουν στην ποιότητα του ενεργητικού και στην κερδοφορία των τραπεζών.

Το βασικό σενάριο για τους επόμενους 12-18 μήνες

Για τις τέσσερις συστημικές ελληνικές τράπεζες, το βασικό σενάριο της Moody’s δεν δείχνει ουσιαστική μεταβολή στους τέσσερις αυτούς κινδύνους μέσα στους επόμενους 12-18 μήνες. Ο οίκος προειδοποιεί, όμως, ότι εντονότερη αύξηση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδίως σε συνδυασμό με εξωτερικό σοκ, θα μπορούσε να ανακόψει τη βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού των τελευταίων ετών και να επιβραδύνει τη δημιουργία κεφαλαίου.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η Moody’s θα επανεξέταζε την πιστοληπτική εικόνα των τραπεζών, με πιθανές συνέπειες για τις αξιολογήσεις και τις προοπτικές τους. Προς το παρόν εκτιμά ότι τα ισχυρά οικονομικά μεγέθη και τα διαθέσιμα αποθέματα ασφαλείας επιτρέπουν στις ελληνικές τράπεζες να αντιμετωπίσουν τους αναδυόμενους κινδύνους, χωρίς να μεταβάλλεται η συνολική πιστοληπτική τους εικόνα.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow