Δομική και διαρκής η ρήξη Τουρκίας και Ισραήλ, ανεξάρτητα από τον Νετανιάχου

Η κόντρα Τουρκίας και Ισραήλ δεν εξαντλείται πια στην προσωπική αντιπαράθεση Ερντογάν και Νετανιάχου. Παίρνει χαρακτηριστικά μακροχρόνιου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, γύρω από τη Συρία, την Ανατολική Μεσόγειο και τους περιφερειακούς διαδρόμους ενέργειας και εμπορίου.

Σε αυτό καταλήγει ως κεντρικό συμπέρασμα ανάλυση του Mustafa Enes Esen, που δημοσιεύθηκε στις 29 Οκτωβρίου στο Ινστιτούτο InstituDE, με τίτλο «With or Without Netanyahu: The Lasting Turkey-Israel Rift».

Η έκθεση της τουρκικής Ακαδημίας Πληροφοριών βλέπει την αντιπαράθεση με το Ισραήλ ως δομική, όχι προσωρινή.

Κατά τον αναλυτή, οι ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου δεν δείχνουν να συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις για ουσιαστική μεταβολή στις σχέσεις των δύο χωρών.

Μολονότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Γκάντι Αϊζενκοτ διαφέρουν, οι κύριες κατευθύνσεις της ισραηλινής πολιτικής απέναντι σε Συρία, Λίβανο και Ιράν εμφανίζουν σημαντική συνέχεια.

Ξεχωριστό βάρος αποκτά έκθεση της Εθνικής Ακαδημίας Πληροφοριών της Τουρκίας (MİA), που λειτουργεί υπό την τουρκική υπηρεσία πληροφοριών ΜΙΤ και φέρει τον τίτλο «Η ανατομία του ισραηλινού επεκτατισμού».

Όπως την παρουσιάζει η ανάλυση, η έκθεση θεωρεί τη σύγκρουση με το Ισραήλ δομική και όχι πρόσκαιρη.

Υποστηρίζει ότι η στροφή της ισραηλινής πολιτικής προς τα δεξιά δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον Νετανιάχου και ότι, συνεπώς, ούτε μια αλλαγή κυβέρνησης θα αρκούσε για την εξομάλυνση των σχέσεων.

Στην τουρκική ανάγνωση που καταγράφει η έκθεση, η Άγκυρα επιδιώκει να ενισχύσει τις κρατικές δομές των γειτονικών χωρών και αποδίδει στο Ισραήλ στρατηγική διατήρησης αδύναμων και κατακερματισμένων κρατών.

Η θέση αυτή αποτυπώνει την αξιολόγηση της τουρκικής πλευράς και δεν αποτελεί ανεξάρτητα τεκμηριωμένη περιγραφή των ισραηλινών προθέσεων.

Στο προσκήνιο η Ανατολική Μεσόγειος

Η αντιπαράθεση δεν μένει στη Συρία. Η έκθεση εντοπίζει πεδία ανταγωνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο, στο Κέρας της Αφρικής και στους εμπορικούς διαδρόμους που ενώνουν την Ασία με την Ευρώπη.

Ξεχωριστή μνεία γίνεται στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), τον οποίο η Τουρκία αντιμετωπίζει ως ανταγωνιστικό προς τα δικά της σχέδια διασυνδεσιμότητας.

Η τουρκική γραμμή ευνοεί εναλλακτικές διαδρομές, όπως ο Αναπτυξιακός Δρόμος μέσω Ιράκ και ο Μεσαίος Διάδρομος προς την Κεντρική Ασία, ώστε η Άγκυρα να μην μείνει εκτός των νέων περιφερειακών δικτύων εμπορίου και ενέργειας.

Για την Κύπρο, η αναφορά στην Ανατολική Μεσόγειο έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον, αφού ο ανταγωνισμός Τουρκίας και Ισραήλ δένεται με τη διαμόρφωση των περιφερειακών συμμαχιών και των ενεργειακών σχεδιασμών.

Το πιο επικίνδυνο μέτωπο, η Συρία

Ο Esen εκτιμά ότι το πιθανότερο πεδίο σοβαρής κλιμάκωσης ανάμεσα σε Τουρκία και Ισραήλ είναι η Συρία.

Στόχος της Άγκυρας είναι η οικοδόμηση ισχυρής κεντρικής συριακής κυβέρνησης, ενώ η τουρκική έκθεση θεωρεί ότι η ισραηλινή στρατηγική εξυπηρετείται από τη διατήρηση περιφερειακών αδυναμιών και διαιρέσεων.

Κατά τον αναλυτή, η Ουάσιγκτον θα χρειαστεί ενεργότερο διαμεσολαβητικό ρόλο, γιατί αν η αντιπαράθεση εκληφθεί ως απλή ρητορική σύγκρουση Ερντογάν και Νετανιάχου, υποτιμάται το βάθος των στρατηγικών διαφορών.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow