Η Ελλάδα με το υψηλότερο ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από τη στέγαση στην Ευρώπη

Τα έξοδα στέγασης απορροφούν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος εκατομμυρίων Ευρωπαίων. Το υψηλότερο ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης, με τον ορισμό της Eurostat, συγκεντρώνει η Ελλάδα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνδέει την κρίση που αντιμετωπίζει η Ευρώπη με την άνοδο των τιμών των κατοικιών και την αύξηση του κόστους στέγασης.

«Πιθανόν το αυξανόμενο κόστος της ενέργειας να αποτελέσει τον κύριο παράγοντα αύξησης του κόστους στέγασης το επόμενο έτος»

Στο διάστημα από το 2015 έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026, η μέση άνοδος των τιμών κατοικίας στην ΕΕ έφτασε το 69%. Σε ορισμένα κράτη μέλη οι τιμές έχουν υπερδιπλασιαστεί. Στην πορεία της ίδιας δεκαετίας ανέβηκαν επίσης τα ενοίκια και οι δαπάνες για ενέργεια.

Η δρ Χάνα Βίντμερ, από το πανεπιστήμιο ETH στη Ζυρίχη, δήλωσε στο Euronews: «Οι κύριοι παράγοντες που οδηγούν στην υπερβολική επιβάρυνση από το κόστος στέγασης είναι η αύξηση στα ενοίκια ή στις τιμές των ακινήτων, οι οποίες εκτινάσσονται σε πολλές πόλεις σε σχέση με τη μέτρια αύξηση των εισοδημάτων, ειδικά για τα χαμηλότερα επίπεδα της κατανομής».

Η Eurostat ορίζει ως κόστος στέγασης τις μηνιαίες δαπάνες των νοικοκυριών για την κατοικία. Μέσα σε αυτές μπαίνουν το ενοίκιο ή οι τόκοι των στεγαστικών δανείων, οι λογαριασμοί κοινής ωφέλειας (νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και θέρμανση) και οι πάγιες χρεώσεις, από ασφάλιστρα και συντήρηση έως επισκευές και φόρους. Ως διαθέσιμο εισόδημα νοείται το συνολικό εισόδημα ενός νοικοκυριού αφού αφαιρεθούν φόροι και κοινωνικές εισφορές. Σε αυτό προσμετρώνται και κοινωνικές παροχές, μεταξύ των οποίων οι συντάξεις.

Η Ελλάδα στην πρώτη θέση της υπερβολικής επιβάρυνσης

Από τις χώρες για τις οποίες υπάρχουν στοιχεία, η Ελλάδα εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης στην Ευρώπη. Τα στοιχεία καλύπτουν τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, δύο χώρες της ΕΖΕΣ και πέντε υποψήφιες προς ένταξη χώρες.

Το 2025, περισσότερο από το ένα τέταρτο των κατοίκων της Ελλάδας, ποσοστό 26,4%, ζούσε σε νοικοκυριά που ξόδευαν για στέγαση πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Το ποσοστό είναι υπερτριπλάσιο του μέσου όρου της ΕΕ, στο 7,7%. Στις χώρες της ΕΕ ακολουθεί η Δανία με 14,7%. Υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κινούνται επίσης η Γερμανία, στο 11,2%, και η Σουηδία, στο 10,8%.

Πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ βρίσκεται το ποσοστό και στην Εσθονία (8,8%), την Τσεχία (8,2%) και το Λουξεμβούργο (8,1%). Εκτός ΕΕ, υψηλό είναι στην Ελβετία (15,3%) και στη Νορβηγία (13,5%). Τρεις υποψήφιες χώρες ξεπερνούν επίσης τον μέσο όρο της ΕΕ: η Τουρκία (10%), το Μαυροβούνιο (8,7%) και η Σερβία (7,9%).

Η Ρίκε Σκοβγκαρντ Νίλσεν, ανώτερη ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Άαλμποργκ, δήλωσε: «Δεδομένων των πολύ διαφορετικών συνθηκών, ιδίως όσον αφορά την οικονομία και το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, οι εξηγήσεις για το επίπεδο της υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης στην Ελλάδα, την Ελβετία και τη Δανία δεν είναι οι ίδιες. Ούτε και οι συνέπειες είναι». Πρόσθεσε πως όσα μένουν στους πολίτες αφού πληρωθεί το ενοίκιο δεν είναι τα ίδια στις τρεις χώρες, ούτε το κόστος διαβίωσης. Γι' αυτό διαφέρει και η επίπτωση στα νοικοκυριά.

Το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφει η Κύπρος. Μόνο το 2,4% των πολιτών διαθέτει για στέγαση περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Χαμηλά ποσοστά έχουν επίσης η Κροατία (3,2%), η Σλοβενία (3,5%) και η Σλοβακία (3,5%).

Η δρ Μαριέτα Χάφνερ από το TU Delft παρατήρησε ότι, όταν τα έξοδα στέγασης ανεβαίνουν ταχύτερα από το εισόδημα, μεγαλώνει το μερίδιό τους σε αυτό. Αναφέρθηκε σε τιμές κατοικιών, ενοίκια, τιμές ενέργειας, επιτόκια και πληθωρισμό. Στο τέλος αυξάνεται και το ποσοστό όσων πληρώνουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους. «Είναι πιθανό το αυξανόμενο κόστος της ενέργειας να αποτελέσει τον κύριο παράγοντα που θα οδηγήσει σε αύξηση του κόστους στέγασης το επόμενο έτος», ανέφερε.

Οι διαφορές από χώρα σε χώρα

Ανάμεσα στις μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ, η Ισπανία (7,2%), η Γαλλία (6,4%) και η Ιταλία (5,0%) βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο, ενώ η Γερμανία (11,2%) είναι πέμπτη στη συνολική κατάταξη. Το βάρος της στέγασης δεν κατανέμεται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε χώρα.

Η Βίντμερ ανέφερε: «Πιθανώς η αλληλεπίδραση μεταξύ των δομών ιδιοκτησίας κατοικιών (με τους ενοικιαστές της ιδιωτικής αγοράς ενοικίασης να επιβαρύνονται συνήθως με το υψηλότερο κόστος στέγασης), των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας και της ευρύτερης οικονομικής κατάστασης να εξηγεί τα υψηλότερα ή χαμηλότερα ποσοστά υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης».

Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η σύγκριση χωρών είναι περίπλοκη. Ανάλογα με τις παροχές κοινωνικής πρόνοιας και την ποιότητα της στέγασης, η υπερβολική επιβάρυνση μπορεί να σημαίνει κάτι πολύ διαφορετικό στην Ελβετία απ' ό,τι στην Ελλάδα.

Πιο ευκρινή εικόνα προσφέρουν οι απόλυτοι αριθμοί. Σε νοικοκυριά της ΕΕ που διαθέτουν για στέγαση πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος ζουν περισσότεροι από 34 εκατομμύρια άνθρωποι.

Τους περισσότερους ανθρώπους που πλήττονται από υπερβολική επιβάρυνση λόγω κόστους στέγασης έχει η Γερμανία, 9,4 εκατομμύρια. Ακολουθούν η Τουρκία με 8,6 εκατομμύρια, η Γαλλία με 4,4 εκατομμύρια, η Ισπανία με 3,5 εκατομμύρια και η Ιταλία με 2,9 εκατομμύρια.

Παρά τον σχετικά μικρό πληθυσμό της σε σύγκριση με αυτές τις χώρες, η Ελλάδα είναι έκτη, με 2,7 εκατομμύρια ανθρώπους σε νοικοκυριά που πλήττονται από υπερβολική επιβάρυνση λόγω κόστους στέγασης. Περισσότερο πλήττονται όσοι έχουν χαμηλά εισοδήματα. Στην ΕΕ το ποσοστό φτάνει το 29,1% μεταξύ όσων διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας. Στην κατηγορία αυτή εντάσσεται όποιος έχει ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα χαμηλότερο από το όριο κινδύνου φτώχειας, που έχει τεθεί στο 60% του εθνικού διάμεσου ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος.

Το 2025, το διάμεσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα της ΕΕ ανερχόταν σε 22.939 ευρώ ετησίως, δηλαδή 1.912 ευρώ τον μήνα. Το 60% του ποσού, σε επίπεδο ΕΕ, ήταν 1.147 ευρώ μηνιαίως. Η Ελλάδα βρίσκεται ξανά στην κορυφή. Το ίδιο έτος, το 82,6% όσων διέτρεχαν κίνδυνο φτώχειας στην Ελλάδα ζούσε σε νοικοκυριά που δαπανούσαν για στέγαση πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Πλήττονταν περισσότεροι από τέσσερις στους πέντε.

Έπονται η Δανία (59,8%) και η Ελβετία (56,1%). Το ποσοστό ξεπερνά το 40% και στη Σουηδία (46,8%), τη Νορβηγία (43,8%) και την Τσεχία (43,4%). Η Γερμανία (35,0%) είναι πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, που είναι 29,1%, ενώ η Ισπανία (28,3%), η Γαλλία (25,4%) και η Ιταλία (21,7%) μένουν κάτω από αυτόν. Το χαμηλότερο ποσοστό έχει η Κύπρος, στο 7,6%, και ακολουθούν η Αλβανία (8,2%), η Κροατία (14,9%) και η Σλοβακία (15,4%).

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow