Κάτω από τον στόχο τα αποθέματα αερίου της Γερμανίας και πιέσεις στις τιμές της Ευρώπης

Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου βρίσκεται υπό πίεση, καθώς τα γερμανικά αποθέματα υπολείπονται αισθητά του στόχου την ώρα που ξεκινά ο χειμώνας. Η μεγαλύτερη οικονομία της ηπείρου, και κατά πάσα πιθανότητα και άλλες χώρες της ΕΕ, μένουν έτσι εκτεθειμένες σε νέες ανατιμήσεις και σε αναταράξεις της αγοράς.

Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης της Γερμανίας έχουν συνολική χωρητικότητα 250 TWh και η πληρότητά τους φθάνει μόλις το 62%. Η νομοθεσία ορίζει πλήρωση στο 80% πριν από την έναρξη της περιόδου θέρμανσης, όριο από το οποίο η χώρα απέχει σημαντικά.

Ανάλογος προβληματισμός προκύπτει και από τα στοιχεία για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα αποθέματα μπαίνουν στον χειμώνα πολύ χαμηλότερα από τα ιστορικά επίπεδα, με τις αποθήκες σε ολόκληρη την Ένωση να είναι γεμάτες λίγο κάτω από το 75%.

Η επίδραση της Γερμανίας στις τιμές

Η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής φυσικού αερίου στην ΕΕ και διαθέτει τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις αποθήκευσης. Η ανάγκη της να συνεχίσει τις αγορές στην αγορά άμεσης παράδοσης μπορεί να συμπαρασύρει ανοδικά τις τιμές και για τις υπόλοιπες χώρες.

Η αποθήκευση έχει καθοριστική σημασία, αφού από τα αποθέματα καλύπτεται συνήθως έως και το ένα τρίτο της ζήτησης της ΕΕ στη διάρκεια του χειμώνα.

Οι αρμόδιοι για τη χάραξη πολιτικής επιμένουν ότι η ΕΕ δεν αντιμετωπίζει κίνδυνο έλλειψης φυσικού αερίου αυτόν τον χειμώνα. Την Τετάρτη, όμως, οι ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς ξεπέρασαν τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2022. Τότε η ήπειρος βρισκόταν στη δίνη της ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε η ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Την επόμενη ημέρα ο επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, διαβεβαίωνε ότι «δεν αναμένουμε να υπάρξει πρόβλημα ως προς την ασφάλεια του εφοδιασμού». Αναγνώρισε, πάντως, ότι «ωστόσο, για τους πολίτες που δυσκολεύονται να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους, αυτό μπορεί να μην έχει και τόσο μεγάλη σημασία».

Η υπουργός Ενέργειας της Σουηδίας, Έμπα Μπους, επισήμανε ότι η αντικατάσταση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο με μεγαλύτερη εξάρτηση από το αμερικανικό δεν εξαλείφει τους κινδύνους, ιδίως στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον.

Γιατί δεν επιτεύχθηκε ο στόχος

Λίγο νωρίτερα, ανώτατος Ιταλός αξιωματούχος κατηγόρησε τη Γερμανία ότι επιβαρύνει τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, επειδή δεν εκπλήρωσε τον στόχο αποθήκευσης του 80%. Τα ιταλικά αποθέματα φυσικού αερίου είναι γεμάτα κατά 91%, καθώς η χώρα διέθεσε 300 εκατ. ευρώ προκειμένου να διασφαλίσει επαρκή αποθέματα.

Την Πέμπτη, σε συνέδριο στο Μιλάνο, ο Alessandro Noce, Ιταλός αξιωματούχος στον τομέα της ενέργειας, δήλωσε: «Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με διπλή επιβάρυνση: πληρώσαμε 300 εκατ. ευρώ για να γεμίσουμε τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης και τώρα πληρώνουμε ακριβότερα το φυσικό αέριο επειδή οι Γερμανοί αγοράζουν τώρα […] Αυτό είναι κάτι που πραγματικά με εξοργίζει».

Όπως επισημαίνουν οι FT, σε αντίθεση με ορισμένες άλλες χώρες της ΕΕ, η Γερμανία δεν υποχρέωσε τους διαχειριστές των εγκαταστάσεων αποθήκευσης να τις γεμίσουν το καλοκαίρι και επέλεξε να βασιστεί στα κίνητρα της αγοράς. Φέτος, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι ακραίοι καύσωνες στην Ευρώπη κράτησαν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.

Καθησυχασμός από το Βερολίνο με τις τιμές σε υψηλά επίπεδα

Την Παρασκευή το υπουργείο Οικονομίας της Γερμανίας παραδέχθηκε ότι η χώρα δεν θα εκπληρώσει τον στόχο αποθήκευσης, επιχειρώντας να αμβλύνει τις ανησυχίες. Εκπρόσωπος του υπουργείου δήλωσε: «Ασφαλώς, θα ήταν καλύτερο εάν οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης είχαν γεμίσει σε υψηλότερο επίπεδο». Πρόσθεσε πως «υπήρχαν λόγοι για τους οποίους αυτό δεν κατέστη δυνατό, μεταξύ των οποίων ο πόλεμος στα Στενά του Ορμούζ και οι επακόλουθες αυξήσεις των τιμών».

Στο ίδιο πλαίσιο ανέφερε ότι δεν υπάρχουν σήμερα οι φόβοι του 2022 για διακοπές ηλεκτροδότησης, όταν είχαν σταματήσει οι ρωσικές ροές. Η Γερμανία διαθέτει πλέον πολύ περισσότερες εναλλακτικές, χάρη στους τερματικούς σταθμούς LNG που κατασκευάστηκαν μετά την κρίση, καθώς και στο «στενά διασυνδεδεμένο ευρωπαϊκό σύστημα».

Παρά τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα των αποθεμάτων φυσικού αερίου, η ζήτηση στην Ευρώπη έχει μειωθεί κατά περίπου 20% από το 2021. Η υποχώρηση αυτή περιορίζει την έκθεση στις υψηλές τιμές σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια.

Το πρόβλημα, πάντως, παραμένει και οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με δυσβάσταχτα υψηλούς λογαριασμούς.

Παρ' όλα αυτά, ο επίτροπος Ενέργειας έχει τονίσει ότι η ΕΕ δεν πρόκειται να επανεξετάσει τα σχέδιά της για απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού LNG από τις αρχές του 2027, παρά τις ανησυχίες για τις υψηλές τιμές.

Αίτημα για ευελιξία στα μέτρα στήριξης

Η διαπίστωση ότι οι συνέπειες της ενεργειακής κρίσης στις τιμές πλήττουν τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά διατυπώθηκε από τα πιο επίσημα χείλη, ενώ παράλληλα ηχούν προειδοποιήσεις για τον πληθωρισμό. Στη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας την προηγούμενη εβδομάδα αναδείχθηκαν βαθιές διαφωνίες μεταξύ των πρωτευουσών και οι υπουργοί αποχώρησαν χωρίς ολοκληρωμένη κοινή λύση για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, πρότεινε κοινή συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας με τους υπουργούς Οικονομικών και Οικονομίας, στο πλαίσιο των εργασιών του ECOFIN και του Eurogroup. Ζήτησε να εξεταστούν οι δυνατότητες χρηματοδότησης στοχευμένων και προσωρινών μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, εντός των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων. Την ελληνική πρόταση υποστήριξαν επίσης η Μάλτα, η Βουλγαρία, η Σλοβακία και η Ρουμανία.

Ο Έλληνας υπουργός Ενέργειας υπογράμμισε: «Η παρούσα κατάσταση απαιτεί επειγόντως μια συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των κρατών μελών και διαφυλάσσοντας την ενιαία αγορά. Καθήκον μας τώρα είναι να μετατρέψουμε την απόφαση των ηγετών των κρατών μας σε πράξη. Η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα για την οποία εγκρίθηκε η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής. Θέλουμε ευελιξία για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να μπορέσουμε να χρηματοδοτήσουμε μέτρα ενεργειακής στήριξης για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας».

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow