Με νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας επιδιώκεται να τεθούν αυστηρά όρια στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στους χώρους εργασίας, ώστε να περιοριστεί η ανεξέλεγκτη αξιοποίηση αλγορίθμων στην αξιολόγηση, την επιλογή και τη διαχείριση του προσωπικού.
Το νομοσχέδιο παρουσίασε στο υπουργικό συμβούλιο η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, με σκοπό να ρυθμιστεί κάθε πτυχή της εργασιακής σχέσης των εργαζομένων σε πλατφόρμες. Προβλέπονται περιορισμός και διαφανείς διαδικασίες, ενώ κατοχυρώνεται δικαίωμα ενημέρωσης, εξήγησης και επανεξέτασης κάθε απόφασης, με ανθρώπινη παρέμβαση.
Ο στόχος της ρύθμισης
Επιδιώκεται να μπουν κανόνες σε μια πραγματικότητα που ήδη διαμορφώνεται στην αγορά εργασίας. Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει με γρήγορους ρυθμούς στις επιχειρήσεις και αναλαμβάνει λειτουργίες που έως πρόσφατα ανήκαν αποκλειστικά στα τμήματα ανθρώπινου δυναμικού.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η επιλογή υποψηφίων, η αξιολόγηση της απόδοσης, η κατανομή καθηκόντων και η παρακολούθηση της παραγωγικότητας.
Το υπουργείο Εργασίας επιχειρεί να αποτρέψει το ενδεχόμενο οι εργαζόμενοι να βρεθούν απέναντι σε «αόρατο εργοδότη», ο οποίος θα αποφασίζει για την επαγγελματική τους εξέλιξη χωρίς να γνωρίζουν τα κριτήρια της αξιολόγησης και χωρίς να μπορούν να αμφισβητήσουν το αποτέλεσμα.
Η ανθρώπινη εποπτεία θα λειτουργεί ως απαραίτητη δικλίδα ασφαλείας, ώστε η τελική κρίση να μην παραδίδεται σε αυτοματοποιημένο σύστημα. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιείται ως εργαλείο υποστήριξης, όχι όμως να υποκαθιστά τον άνθρωπο σε αποφάσεις για πρόσληψη, απόρριψη υποψηφίων, αξιολόγηση απόδοσης, ανάθεση εργασιών και άλλες κρίσιμες πλευρές της επαγγελματικής ζωής.
Ο εργαζόμενος θα μπορεί να ζητά εξηγήσεις για τον τρόπο με τον οποίο ένα σύστημα έφτασε σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Αν αλγόριθμος αξιολογήσει αρνητικά την απόδοσή του ή επηρεάσει απόφαση που αφορά την εργασιακή του εξέλιξη, θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να μάθει ποια κριτήρια χρησιμοποιήθηκαν.
Απαγόρευση για ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα
Δεύτερος βασικός άξονας του σχεδίου νόμου είναι η προστασία των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων. Το υπουργείο εξετάζει απαγόρευση της επεξεργασίας ιδιαίτερα ευαίσθητων πληροφοριών από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, όπως η ψυχολογική κατάσταση και οι ιδιωτικές συνομιλίες.
Επιδιώκεται να μην επιτραπεί η δημιουργία εκτεταμένου ψηφιακού προφίλ για κάθε εργαζόμενο. Ένα τέτοιο προφίλ θα μπορούσε έπειτα να χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της συμπεριφοράς, της ψυχολογικής κατάστασης ή και των προοπτικών επαγγελματικής εξέλιξης.
Γονική άδεια
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και ρυθμίσεις που διευκολύνουν τους εργαζόμενους γονείς. Προωθείται η κατάργηση του χρονικού περιορισμού ανάμεσα στις δύο γονικές άδειες και δίνεται μεγαλύτερη ευελιξία σε γονείς που εργάζονται στην ίδια επιχείρηση, ώστε να λάβουν την άδειά τους. Καταργείται, παράλληλα, η προϋπόθεση εξάμηνης απασχόλησης για τη λήψη άδειας φροντιστή.
Με διάταξη που εντάσσεται στο νομοσχέδιο καλύπτεται το κενό ασφαλιστικής ικανότητας το οποίο προκύπτει μετά την ενηλικίωση νέων άνω των 18. Για να τεθούν υπό την ομπρέλα του ΕΦΚΑ, οι νέοι αυτοί πρέπει να δηλωθούν ως φοιτητές ή άνεργοι. Με τη διάταξη που προωθείται, η ασφαλιστική τους ικανότητα δεν θα διακόπτεται μετά την ενηλικίωση.

































