Συχνά η επιχειρηματικότητα εμφανίζεται ως διαδρομή προς την οικονομική αυτονομία, την επαγγελματική ελευθερία και την επιτυχία.
Πίσω από τις εντυπωσιακές αφηγήσεις όσων έστησαν δική τους εταιρεία κρύβεται, όμως, μια άλλη εικόνα. Αβεβαιότητα, οικονομική πίεση, προσωπικές θυσίες και ο συνεχής φόβος της αποτυχίας.
Σε αντίθεση με μια κλασική θέση εργασίας, η επιχειρηματική δραστηριότητα δεν δίνει σταθερό μισθό, εξασφαλισμένα προνόμια ή επαγγελματική πορεία που μπορεί να προβλεφθεί.
Απαιτεί, αντίθετα, σοβαρά ρίσκα, χωρίς εγγύηση ότι η προσπάθεια θα αποδώσει. Η μεγάλη επιτυχία παραμένει πιθανή. Εξίσου πιθανή είναι και η οικονομική απώλεια.
Ο Ταλ Μουρ, διευθύνων σύμβουλος της Popsmith, περιέγραψε αυτή την πραγματικότητα σε συνέντευξη στο Business Insider: «Πρέπει να είσαι λίγο τρελός για να γίνεις επιχειρηματίας». Το ρίσκο και οι συνεχείς ανατροπές, εξήγησε, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της διαδρομής.
Η προσωπική περιουσία ως έσχατο στήριγμα
Στη δημιουργία της Popsmith, εταιρείας που κατασκευάζει premium συσκευές παρασκευής ποπ κορν για την κουζίνα, ο Μουρ και ο συνιδρυτής του βρέθηκαν σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.
Σε κρίσιμη περίοδο, η επιχείρηση κινδύνευσε να ξεμείνει από χρήματα. Για να αποφύγει την κατάρρευση, ο Μουρ πούλησε προσωπικές μετοχές αξίας 600.000 δολαρίων και εξασφάλισε τη ρευστότητα που χρειαζόταν.
Η επιλογή δεν ήρθε εύκολα. Η πίεση που δέχθηκε ήταν πολύ μεγάλη, αφού δεν διακυβεύονταν μόνο τα δικά του χρήματα, αλλά και οι οικονομίες ανθρώπων από το στενό οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον, που είχαν εμπιστευτεί το εγχείρημα.
«Πίστεψαν σε εμένα. Πίστεψαν στο brand μου», είπε. Δεν μπορούσε, εξήγησε, να δεχθεί ότι θα χάνονταν τα χρήματα των ανθρώπων που τον είχαν στηρίξει.
Η περίπτωσή του φωτίζει μία από τις πιο δύσκολες πλευρές της επιχειρηματικότητας, την ευθύνη που φέρνει η εμπιστοσύνη των άλλων. Όποιος επενδύει στη δική του ιδέα δεν διακινδυνεύει απαραίτητα μόνο την προσωπική του περιουσία. Συχνά αναλαμβάνει και ευθύνη απέναντι σε συνεργάτες, φίλους, συγγενείς και επενδυτές.
Από σχολικό σχόλιο σε επιχείρηση με έσοδα έξι ψηφίων
Διαφορετική, αλλά εξίσου ενδιαφέρουσα, είναι η πορεία του Κάιλ Ρέι, ιδρυτή της Geek Window Cleaning. Η εταιρεία καθαρισμού παραθύρων δραστηριοποιείται σε πολλές πόλεις του Τέξας και εξυπηρετεί εκατοντάδες πελάτες.
Η αφετηρία βρίσκεται στα σχολικά του χρόνια. Καθηγητής του είχε προβλέψει ότι στο μέλλον θα κατέληγε να εργάζεται στα McDonald’s. Ο Ρέι δεν αποθαρρύνθηκε. Έκανε το αρνητικό σχόλιο κίνητρο, για να αποδείξει ότι ο καθηγητής έκανε λάθος.
Πανεπιστημιακές σπουδές δεν ολοκλήρωσε ποτέ. Μετέτρεψε, όμως, μια μικρή παράλληλη δραστηριότητα καθαρισμού παραθύρων, που ξεκίνησε με μόλις 100 δολάρια, σε επιχείρηση με ετήσια έσοδα έξι ψηφίων.
Όπως παραδέχεται, οι αμφιβολίες δεν έλειψαν. Υπήρχαν στιγμές που αναρωτιόταν αν η προσπάθεια θα πετύχει. Είχε, ωστόσο, αποφασίσει ότι δεν θα εγκατέλειπε εύκολα.
«Θα το κάνω να λειτουργήσει. Απλώς θα βρω τον τρόπο». Αυτή ήταν η νοοτροπία που υιοθέτησε.
Με χρήματα μόνο για δύο εβδομάδες
Η πορεία της Popsmith δείχνει χαρακτηριστικά ότι η δημιουργικότητα μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με το κεφάλαιο.
Όταν η εταιρεία είχε χρήματα για δύο ακόμη εβδομάδες λειτουργίας, ο Μουρ έπρεπε να αυξήσει τις πωλήσεις και να τραβήξει την προσοχή μεγάλων εμπορικών ομίλων, χωρίς σημαντικό διαφημιστικό προϋπολογισμό.
«Έπρεπε να δοκιμάσω κινήσεις απελπισίας», είπε.
Πρώτη του ιδέα ήταν να στείλει τις συσκευές της Popsmith απευθείας στους διευθύνοντες συμβούλους δύο μεγάλων αμερικανικών αλυσίδων λιανικής πώλησης ειδών σπιτιού, της Williams-Sonoma και της Crate & Barrel.
Πίστευε ότι το προϊόν του είχε θέση στα καταστήματά τους. Ως τότε, όμως, δεν είχε καταφέρει να προσελκύσει το ενδιαφέρον τους.
Αγόρασε το χαρτί καλύτερης ποιότητας που μπορούσε να εντοπίσει. Έγραψε προσωπικές επιστολές προς τους δύο επικεφαλής και έστειλε τις συσκευές κατευθείαν στα γραφεία τους.
Η ασυνήθιστη κίνηση έφερε αποτέλεσμα. Εντός δύο μηνών, οι ομάδες αγορών και των δύο εταιρειών ήρθαν σε επαφή μαζί του.
Η επόμενη μεγάλη ευκαιρία ήρθε από το LinkedIn. Ο Μουρ γνώριζε ότι η ένταξη προϊόντος στη διάσημη ετήσια λίστα «Favorite Things» της Όπρα Γουίνφρι μπορούσε να αλλάξει την πορεία της επιχείρησης. Δεν γνώριζε, όμως, πώς θα αποκτούσε πρόσβαση.
Η ευκαιρία φάνηκε όταν εντόπισε ανάρτηση μιας νεότερης συντάκτριας του Oprah Daily για το ποπ κορν. Της έστειλε προσωπικό μήνυμα. Εκείνη ανταποκρίθηκε και ζήτησε να δοκιμάσει τη συσκευή.
Τελικά το προϊόν έφτασε στην ομάδα της Όπρα και το 2024 επιλέχθηκε για τη δημοφιλή λίστα της.
Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό. Λίγες εβδομάδες μετά την ανακοίνωση της λίστας, η Popsmith εξάντλησε ολόκληρο το απόθεμα των συσκευών της. Στους πέντε μήνες που ακολούθησαν, τα αποθέματα εξαντλήθηκαν άλλες τρεις φορές.
Η εξέλιξη αυτή έδειξε ότι μια έξυπνη, στοχευμένη κίνηση μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο αποτελεσματική από μια ακριβή διαφημιστική καμπάνια.
Η νοοτροπία που ξεχωρίζει τον επιχειρηματία
Κατά τον Ρέι, εκείνο που ξεχωρίζει έναν επιχειρηματία είναι να μην παρατά την προσπάθεια μόλις εμφανιστεί η πρώτη δυσκολία.
Την επιχειρηματικότητα την παρομοιάζει με δρόμο χωρίς έξοδο διαφυγής. Όταν δεν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή, χρειάζεται να συνεχίσει κανείς και να βρει τρόπο να ξεπεράσει τα εμπόδια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επιχειρηματική προσπάθεια καταλήγει σε επιτυχία. Πολλές επιχειρήσεις, αντίθετα, αποτυγχάνουν. Ζητούμενο είναι να μπορεί κάποιος να παίρνει ρίσκα, να δοκιμάζει νέες ιδέες, να δέχεται το ενδεχόμενο της αποτυχίας και να περνά στην επόμενη προσπάθεια.
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια, σύμφωνα με τον Ρέι, είναι ο φόβος της κοινωνικής κριτικής.
Πολλοί αποφεύγουν να ξεκινήσουν κάτι δικό τους, γιατί φοβούνται μήπως αποτύχουν δημόσια ή εκτεθούν σε φίλους, συγγενείς και γνωστούς.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η απελευθέρωση από αυτόν τον φόβο μπορεί να αλλάξει τα πάντα. Ακόμη κι αν η Geek Window Cleaning αποτύχει, λέει, θα αποδεχθεί την κατάσταση και θα αναζητήσει την επόμενη ευκαιρία.
Η ικανότητα να μην παραλύει κανείς από το ενδεχόμενο να φανεί αποτυχημένος είναι, κατά την άποψή του, από τα σημαντικότερα εφόδια για όποιον θέλει να γίνει επιχειρηματίας.
Τρία βήματα για την καλλιέργεια επιχειρηματικής νοοτροπίας
Η συγκεκριμένη νοοτροπία δεν είναι απαραίτητα έμφυτο γνώρισμα. Μπορεί να καλλιεργηθεί με συστηματική προσπάθεια, εκπαίδευση και εμπειρία.
Ο Κάιλ Ρέι προτείνει τρεις πρακτικές ενέργειες:
- Διάβασε βιβλία που δυναμώνουν τη νοοτροπία και τις γνώσεις.
Η ανάγνωση είναι οικονομικός τρόπος να αποκτήσει κανείς νέες ιδέες και να μάθει από εμπειρίες άλλων. Ο Κάιλ Ρέι προτείνει βιβλία όπως τα «Inner Excellence» και «Can’t Hurt Me». Ο Ταλ Μουρ προτιμά βιογραφίες σημαντικών επιχειρηματιών και επενδυτών, όπως ο Γουόρεν Μπάφετ, ο Ρίτσαρντ Μπράνσον και ο Τζον Ντ. Ροκφέλερ.
- Βρες κάποιον που έχει ήδη πετύχει σε αυτό που θέλεις να κάνεις.
Η καθοδήγηση από άνθρωπο με εμπειρία μπορεί να βοηθήσει στην αποφυγή λαθών και στην ταχύτερη εξέλιξη. Ο Κάιλ Ρέι προτείνει συγκεκριμένα ερωτήματα: Τι κάνεις εσύ και δεν κάνω εγώ; Ποιες δικές μου επιλογές με εμποδίζουν να προχωρήσω στο επόμενο επίπεδο;
- Πάρε μέρος σε ομάδες επιχειρηματικής καθοδήγησης ή συνεργάσου με έναν coach.
Η επαφή με ανθρώπους που έχουν εξειδικευμένες γνώσεις μπορεί να μειώσει σημαντικά τον χρόνο που χρειάζεται για νέες δεξιότητες. Όπως εξηγεί ο Κάιλ Ρέι, κάθε φορά που συναντά πεδίο στο οποίο δεν έχει επαρκή γνώση, αναζητά κατάλληλο μέντορα ή coach.
Η επιτυχία ξεκινά από την απόφαση να μην τα παρατήσεις
Οι ιστορίες του Ταλ Μουρ και του Κάιλ Ρέι δείχνουν ότι δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη συνταγή για την επιχειρηματική επιτυχία. Ο ένας χρειάστηκε να επενδύσει εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια από την προσωπική του περιουσία, ώστε να κρατήσει ζωντανή την εταιρεία του. Ο άλλος ξεκίνησε με μόλις 100 δολάρια, με βασικό κίνητρο την επιθυμία να διαψεύσει όσους αμφισβήτησαν τις δυνατότητές του.
Κοινό τους στοιχείο είναι η επιμονή, η προσαρμοστικότητα και η προθυμία να αναλάβουν την ευθύνη των επιλογών τους.
Η επιχειρηματικότητα δεν είναι εύκολη υπόθεση και δεν εγγυάται οικονομική ανεξαρτησία. Απαιτεί αντοχή στην πίεση, συνεχή μάθηση, δημιουργικότητα και αποδοχή του κινδύνου.
Η σημαντικότερη διαφορά ανάμεσα σε όσους απλώς ονειρεύονται να δημιουργήσουν κάτι δικό τους και σε όσους το επιχειρούν μπορεί να μην είναι το αρχικό κεφάλαιο, οι γνωριμίες ή οι σπουδές.
Είναι η απόφαση να κάνουν το πρώτο βήμα, ακόμη κι όταν δεν γνωρίζουν πού ακριβώς θα τους οδηγήσει η διαδρομή.

































