Μετά την ήττα στις ενδιάμεσες ο Τραμπ δεν έχει εύκολη επιλογή για το Ιράν

Μετά τη συντριπτική ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές, ο Ντόναλντ Τραμπ παραδέχθηκε πως ο πόλεμος με το Ιράν στοίχισε ακριβά στους Ρεπουμπλικανούς. Πιθανόν να μην υπήρχε άλλη διαδρομή. Ο αντιπρόεδρός του το διατύπωσε δημόσια και ο γιος του τάχθηκε στο πλευρό του.

Είχε υποσχεθεί ότι ο πόλεμος θα τελειώσει μετά τις ενδιάμεσες και τώρα πρέπει να αποφασίσει τι θα σημαίνει αυτό το τέλος. Σύμφωνα με τον ενημερωτικό ιστότοπο Axios, το δίλημμα είναι αν θα περιορίσει τις απώλειές του μέσω συμφωνίας ή αν θα μείνει στη σκληρή γραμμή και θα επιστρέψει στους βομβαρδισμούς. Μπροστά του, πάντως, δεν υπάρχει επιλογή χωρίς προβλήματα.

Πανό στην Τεχεράνη φέρει απειλητικό μήνυμα κατά του Ντόναλντ Τραμπ: «Θα τον σκοτώσουμε».

Τρεις πιθανές πορείες στο Ιράν

• Πρώτο ενδεχόμενο για τον πόλεμο στο Ιράν είναι η επιστροφή στη στρατιωτική δράση. Το ζητά με ισχυρή πίεση ο σύμμαχός του Μπενιαμίν Νετανιάχου, που βρίσκεται και ο ίδιος σε δεινή θέση.

Κατά τη Wall Street Journal, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ τον πιέζουν πλέον άμεσα να επαναλάβει τα μαζικά πλήγματα κατά του Ιράν. Τον καλούν να χτυπήσει πρώτος και στη συνέχεια να επιδιώξει ειρήνη, ώστε να τερματίσει τον πόλεμο προτού αφήσει το αξίωμα. Εκτιμούν ότι χρειάζεται στρατιωτική νίκη για να μην φανεί «ηττημένος» για δεύτερη φορά. Υπάρχουν και εκείνοι που λένε πως πρέπει να περιορίσει τις απώλειες και να σταματήσει πλήρως την επιχείρηση.

Η επιστροφή στον πόλεμο θα ήταν εξαιρετικά αντιδημοφιλής. Θα διατηρούσε υψηλές τις τιμές των καυσίμων. Καλύτερο στρατιωτικό αποτέλεσμα δεν θεωρείται και πολύ πιθανό.

• Δεύτερη επιλογή είναι οι διαπραγματεύσεις, την ώρα που ΗΠΑ και Ιράν κρατούν παγιωμένες θέσεις. Το Axios αναφέρει ότι Ιρανοί αξιωματούχοι μπορεί να αρνηθούν παραχωρήσεις. Αν διαισθανθούν αδυναμία μετά την πολιτική ήττα του Ντόναλντ Τραμπ, ενδέχεται να αυξήσουν τις απαιτήσεις τους. Σε τέτοια περίπτωση, συμφωνία θα είναι πολύ δύσκολο να πετύχει ο Αμερικανός πρόεδρος.
• Τρίτο σενάριο είναι ο «στραγγαλισμός» του Ιράν. Ο ναυτικός αποκλεισμός θα συνδυαζόταν με εξοντωτικές οικονομικές κυρώσεις, με την ελπίδα ότι το ιρανικό καθεστώς θα «σαπίσει». Ταυτόχρονα θα συνεχιζόταν η διερεύνηση της προθυμίας του για συμφωνία. Η οδός αυτή μπορεί να χρειαστεί πολλούς μήνες μέχρι να αποδώσει. Αν αποδώσει.

Ο Τραμπ δεν θέλει να φανεί ξανά ηττημένος

Για εβδομάδες πριν από τις εκλογές, ο Ντόναλντ Τραμπ επαναλάμβανε ότι, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ο πόλεμος θα έκλεινε μετά την κάλπη. Φαινόταν πως είχε καταλάβει ότι οι Αμερικανοί, και το κίνημα MAGA, διαφωνούσαν με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Μετά την ήττα το ανακάλεσε, όπως έχει κάνει και σε άλλα ζητήματα.

Σε ανάρτηση της 4ης Νοεμβρίου 2026 εμφανίζεται να ερωτάται αν είχε πει ότι ο πόλεμος με το Ιράν θα τελείωνε αμέσως μετά τις ενδιάμεσες. Απάντησε ότι δεν το είχε πει.

Πρώην σύμβουλός του δήλωσε στο Axios: «Είναι άλλο πράγμα να χάνεις στις ενδιάμεσες εκλογές. Και ο Τραμπ δεν θέλει να φανεί ηττημένος για δεύτερη φορά».

Ποια θα είναι η επόμενη κίνησή του δεν μπορούν να το προβλέψουν ούτε οι πιο κοντινοί του συνεργάτες. Ιδίως μετά τη δήλωση του Βανς ότι «ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος» και ότι «κάθε ειλικρινής συζήτηση για το πώς θα προχωρήσουμε από εδώ και πέρα, πρέπει να ξεκινά από αυτό το σημείο». Κατά τον Τζέι Ντι Βανς, η σχέση των ΗΠΑ με το Ισραήλ είναι σοβαρό μειονέκτημα για τους Ρεπουμπλικανούς. Ακολούθησε ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, ο οποίος «προσυπέγραψε» τη μακροσκελή δήλωση του αντιπροέδρου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είπε έπειτα ότι η ανάλυση του Βανς ήταν «σε μεγάλο βαθμό σωστή», καθώς ο πόλεμος οδήγησε σε αύξηση των τιμών των καυσίμων. Μετάνοια δεν φάνηκε να έχει. Δήλωσε ότι θα το ξαναέκανε, αν χρειαζόταν: «Δεν είχαμε άλλη επιλογή. Δεν μπορείς να επιτρέψεις στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο». Όταν ρωτήθηκε πότε σκοπεύει να τερματίσει τον πόλεμο, απάντησε: «Όποτε το θελήσω. Αλλά πρέπει να γίνει σωστά, διότι δεν μπορούν να έχουν πυρηνικό όπλο».

Πίεση Βανς για συμφωνία με το Ιράν

Ρεπορτάζ του Axios αναφέρει ότι, τους τελευταίους μήνες, ομάδα στον στενό κύκλο του Τραμπ, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, τον προέτρεπε να αναζητήσει συμφωνία με το Ιράν ώστε να σταματήσει ο πόλεμος. Σε ιδιωτικές συζητήσεις, ο αντιπρόεδρος έχει κατηγορήσει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι «κάνει λάθος σε όλα» όσον αφορά το Ιράν.

Κατά τις πηγές του Axios, ο Βανς είχε προειδοποιήσει ότι ο πόλεμος είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής και μπορεί να στοιχίσει τις εκλογές στους Ρεπουμπλικανούς. Την ίδια ανάγνωση είχαν και οι περισσότεροι ανώτατοι αξιωματούχοι γύρω από τον Τραμπ.

Ο Τραμπ, παρ' όλα αυτά, εξακολουθούσε να κλίνει προς την επανέναρξη του πολέμου. Αυτό ίσχυε και πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, όσο δεχόταν πίεση από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.

Στο τέλος αποφάσισε να περιμένει. Παρά τις συστάσεις των κορυφαίων συμβούλων του, εξέφρασε στήριξη στον Νετανιάχου ενόψει των εκλογών στο Ισραήλ.

Πολεμική ετοιμότητα για τον αμερικανικό στρατό

Μέσα σε αυτό το κλίμα, Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι οι προετοιμασίες του αμερικανικού στρατού για ενδεχόμενη επιστροφή σε πολεμικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας στο Ιράν οδεύουν προς ολοκλήρωση. Παράλληλα στέλνονται επιπλέον δυνάμεις και μέσα στη Μέση Ανατολή.

Κι αυτό παρότι, σύμφωνα με πηγές στον Περσικό Κόλπο, διαμεσολαβητές από το Κατάρ καταβάλλουν προσπάθειες ώστε ΗΠΑ και Ιράν να στηρίξουν ένα προσχέδιο συμφωνίας. Ο στόχος είναι να αποτραπεί η επιστροφή στις εχθροπραξίες και, ενδεχομένως, να επαναληφθούν το συντομότερο οι απευθείας συνομιλίες.

Οι διαμεσολαβητές ζήτησαν από αξιωματούχους του Λευκού Οίκου να τους πουν πώς θα κινούνταν ο Τραμπ αν ηττούνταν στις εκλογές. Οι σύμβουλοί του δεν είχαν απάντηση. Κατά μία πηγή, διαβεβαίωση προς οποιαδήποτε κατεύθυνση δεν μπορούσαν να δώσουν. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε: «Είπαμε σε όλους ότι θέλουμε πρώτα να δούμε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα των εκλογών για εμάς».

Ικανοποίηση στην Τεχεράνη και η επιλογή του Τραμπ

Η εκλογική ήττα του Τραμπ έφερε, πάντως, ικανοποίηση στην Τεχεράνη. Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχάμεντ Ρεζαεΐ, έγραψε μεταξύ άλλων στο Χ: «Οι Αμερικανοί καλούνται να πληρώσουν τον λογαριασμό για τον πόλεμό του (σ.σ. του Τραμπ). Όποιος τα βάζει με το Ιράν θα πληρώσει το τίμημα, από το πεδίο της μάχης μέχρι το κατώφλι του σπιτιού του».

Στο Axios, διπλωμάτες που μετέχουν στη διαμεσολάβηση, σύμβουλοι του Τραμπ και ειδικοί για τη Μέση Ανατολή εκτίμησαν ότι η θριαμβολογία του Ιράν μπορεί να σπρώξει τον Αμερικανό πρόεδρο στην κατεύθυνση του πολέμου.

Τη δική του εκτίμηση έδωσε ο Αλί Βαέζ, αναπληρωτής διευθυντής του προγράμματος για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στη Διεθνή Ομάδα Κρίσεων (International Crisis Group): «Υπάρχει κίνδυνος η Τεχεράνη να εκλάβει λανθασμένα την πολιτική αδυναμία του Τραμπ ως στρατιωτική αδυναμία και να κάνει λάθος υπολογισμούς. Η πιο έξυπνη κίνηση θα ήταν να “κλειδώσει” μια συμφωνία όσο η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να επιθυμεί κάτι τέτοιο».

Αντίθετα, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και άλλοι σύμβουλοι προτρέπουν τον Τραμπ να διατηρήσει για μεγαλύτερο διάστημα τον ναυτικό αποκλεισμό και την εκστρατεία οικονομικής πίεσης. Έτσι, λένε, θα ασκηθεί ακόμη μεγαλύτερη πίεση στο Ιράν.

Η απόφαση, όμως, μένει στα χέρια του. Όλοι συνειδητοποιούν ότι δεν υπάρχει απλός ή «καθαρός» τρόπος για τον Τραμπ, που επέλεξε αυτόν τον πόλεμο, να «ολοκληρώσει το έργο» στο Ιράν.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow