Ο Τραμπ στρέφεται σε Πούτιν και Σι για διπλωματική έξοδο από τον πόλεμο με το Ιράν

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έριξε στο τραπέζι την ιδέα τριμερούς συνόδου κορυφής με την Κίνα και τη Ρωσία, ώστε οι δύο χώρες να μεσολαβήσουν για να σταματήσει ο πόλεμος με το Ιράν και να καμφθούν οι μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της Τεχεράνης. Η κυβέρνησή του δέχεται πίεση να πετύχει ουσιαστική πρόοδο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.

Κινέζοι παρατηρητές εκτιμούν επίσης ότι το Πεκίνο θα μπορούσε ενδεχομένως να λειτουργήσει ως ουδέτερος μεσολαβητής και να προσφέρει διπλωματική πλατφόρμα, αντί να πιέσει την Τεχεράνη για συμφωνία, σύμφωνα με την South China Morning Post.

Το δημοσίευμα σημειώνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Κυριακή πως θα δει τους ομολόγους του από την Κίνα και τη Ρωσία στη Σύνοδο Κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) στο Σενζέν, σε μια απόπειρα να μεσολαβήσουν για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν. Η σύνοδος έχει οριστεί για τις 18 και 19 Νοεμβρίου.

«Μία από τις συναντήσεις, νομίζω, θα είναι με τον πρόεδρο Πούτιν και τον πρόεδρο Σι, και αυτό θα είναι ενδιαφέρον», είπε ο Τραμπ. «Συζητάμε πολλά θέματα, συμπεριλαμβανομένης της αποπυρηνικοποίησης, αλλά θα συζητήσουμε πολλά θέματα. Προσπαθούμε να τερματίσουμε τον πόλεμο στο Ιράν». Το Πεκίνο, με μικρότερο πυρηνικό οπλοστάσιο, δεν ενδιαφέρεται για αποπυρηνικοποίηση.

Χωρίς επιβεβαίωση της τριμερούς από Μόσχα και Πεκίνο

Ούτε το Πεκίνο ούτε η Μόσχα έχουν επιβεβαιώσει ότι θα πραγματοποιηθεί τριμερής συνάντηση κορυφής στο περιθώριο της APEC, στις 18-19 Νοεμβρίου. Και οι δύο πλευρές είχαν πάντως δηλώσει νωρίτερα ότι διατηρούσαν επικοινωνία για τις λεπτομέρειες της διοργάνωσης.

Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Γκουό Τζιακούν, όταν κλήθηκε να επιβεβαιώσει αναφορές ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε απευθυνθεί στο Πεκίνο ζητώντας βοήθεια για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, κάλεσε όλα τα μέρη να επιλέξουν την ειρήνη, να λύσουν τις διαφορές τους με διάλογο και διαπραγματεύσεις και να συμβάλουν ώστε ειρήνη και σταθερότητα να αποκατασταθούν στην περιοχή του Κόλπου το συντομότερο δυνατό. Στην ουσία επανέλαβε τις πάγιες θέσεις της Κίνας.

Τη Δευτέρα ο Γκουό δήλωσε ότι δεν διαθέτει, προς το παρόν, πληροφορίες για την τριμερή συνάντηση.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν βρίσκονταν στο Άνκορατζ της Αλάσκας στις 15 Αυγούστου 2025.

Πόλεμος που οι ΗΠΑ έχουν ανακηρύξει νικηφόρο πάνω από 100 φορές

Ο πόλεμος με το Ιράν ξεκίνησε τον Φεβρουάριο και έχει διαψεύσει κάθε σχετική δήλωση του Τραμπ. Περισσότερες από 100 φορές έχει πει ότι οι ΗΠΑ τον έχουν κερδίσει, όμως ο πόλεμος συνεχίζεται. Τα Στενά του Ορμούζ μένουν υπό μερικό ή πλήρη έλεγχο της Τεχεράνης, με την εικόνα να αλλάζει από μέρα σε μέρα, ενώ η Τεχεράνη έχει καταστρέψει ζωτικές εγκαταστάσεις αμερικανικών βάσεων σε όλον τον Κόλπο.

Οι σποραδικές επιθέσεις του Ιράν εναντίον πλοίων, τις οποίες οι ιρανικές αρχές ανακοίνωναν ως «πλοία που κινήθηκαν στην μη εξουσιοδοτημένη νότια διαδρομή του Ορμούζ και χτύπησαν σε νάρκες», κράτησαν ψηλά τις τιμές του πετρελαίου. Έτσι γκρεμίστηκαν οι ελπίδες του Τραμπ να διατηρήσει την πλειοψηφία στο Κογκρέσο: χάθηκαν και η Βουλή των Αντιπροσώπων και η Γερουσία.

Οι δεδηλωμένες θέσεις της Τεχεράνης ζητούν πλήρη τερματισμό του πολέμου, μαζί με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και την πλήρη αποχώρηση των ΗΠΑ από τις βάσεις του Κόλπου. Οι ΗΠΑ τις θεωρούν παράλογες. Η Τεχεράνη, όμως, στηρίζεται στην έλλειψη πυραύλων αναχαίτισης από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και γνωρίζει ότι, αν ο πόλεμος ξαναρχίσει με στόχους στην ξηρά, θα έχει το πάνω χέρι.

Ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει παραδεχθεί ότι ο πόλεμος στο Ιράν και η σκληρή αντιμεταναστευτική πολιτική στο εσωτερικό των ΗΠΑ συνέβαλαν στη συντριπτική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές της περασμένης εβδομάδας.

Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει βρεθεί στο επίκεντρο της κριτικής ως ο αρμόδιος για τις πολεμικές προσπάθειες των ΗΠΑ. Με λίγες ακόμη συνεδριάσεις να απομένουν για την παρούσα Βουλή και τη Γερουσία, αναμένεται να ψηφίσουν υπέρ της απομάκρυνσής του τόσο οι Δημοκρατικοί όσο και μερίδα των Ρεπουμπλικανών, ιδίως όσοι διανύουν την τελευταία τους θητεία.

Ούτε το Ιράν ούτε οι ΗΠΑ έχουν περιθώριο να παρατείνουν τον πόλεμο

Στο μεταξύ, ενώ η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη συνεχίζουν την έντονη δημόσια ρητορική, ο πόλεμος έχει επιβάλει βαρύ κόστος και στις δύο πλευρές. Καθεμία αναζητά δρόμο προς το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, δήλωσε ο Λι Γουέιτζιάν, ερευνητής για τη Μέση Ανατολή στα Ινστιτούτα Διεθνών Σπουδών της Σαγκάης.

«Και οι δύο πλευρές έχουν πλέον τη βούληση να συζητήσουν», είπε ο Λι. «Μόνο σε αυτή τη συγκυρία ο διαμεσολαβητικός ρόλος της Κίνας καθιστά όλο και πιο πιθανή την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Νωρίτερα μέσα στον μήνα η Κίνα ανακοίνωσε ότι τρεις ειδικοί απεσταλμένοι θα κάνουν σειρά ταξιδιών στη Μέση Ανατολή, την Ερυθρά Θάλασσα και το Κέρας της Αφρικής. Σκοπός είναι η προώθηση των ειρηνευτικών συνομιλιών, η αποκλιμάκωση των εντάσεων και η «εκτέλεση ενός εποικοδομητικού ρόλου στη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή».

Σε τηλεφωνική συνέντευξη στο CNN την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε ότι είναι εξαιρετικά απίθανο να διατάξει νέες επιθέσεις εναντίον του Ιράν, εφόσον προχωρούν οι συνομιλίες για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Ο Λι απέρριψε την υπόθεση ότι το Πεκίνο θα μπορούσε να πιέσει την Τεχεράνη περιορίζοντας τις αγορές ενέργειας από αυτήν. Υποστήριξε ότι τον πόλεμο και την αναταραχή που ακολούθησε στις αγορές προκάλεσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ. Η Κίνα, παρότι ουδέτερο μέρος, σηκώνει μαζί με άλλες χώρες το κύριο βάρος της αστάθειας που προκύπτει, ανέφερε.

Ακόμη και πριν οι ΗΠΑ αποσυρθούν μονομερώς το 2018 από την ιστορική πυρηνική συμφωνία του 2015 με το Ιράν, η Κίνα προωθούσε σταθερά την ειρήνη στη Μέση Ανατολή και επανέλαβε ότι η διπλωματία είναι η μόνη βιώσιμη οδός για την επίλυση διαφορών και συγκρούσεων, δήλωσε ο Λι.

Η Τσεν Φενγίνγκ, πρώην διευθύντρια του Ινστιτούτου Παγκόσμιων Οικονομικών Μελετών στα Κινεζικά Ινστιτούτα Σύγχρονων Διεθνών Σχέσεων, είπε ότι «η σημαντικότερη συμβολή της Κίνας θα ήταν η παροχή μιας διπλωματικής πλατφόρμας για τη συμμετοχή όλων των μερών». Την ουδέτερη στάση της χώρας τη χαρακτήρισε κρίσιμη, καθώς στηρίζεται στις πάγιες θέσεις της Κίνας.

Με τις επόμενες προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ να απέχουν μόλις δύο χρόνια, ο Τραμπ είχε πλήρη επίγνωση του κινδύνου πολιτικών και νομικών αντιποίνων αν οι Δημοκρατικοί ανακτούσαν τον Λευκό Οίκο, ανέφερε η Τσεν. Αυτό του έδινε ακόμη περισσότερους λόγους να μην αφήσει τον πόλεμο με το Ιράν να βυθίσει παραπέρα το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.

Στις 31 Αυγούστου 2025, σε τελετή στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) στην Τιαντζίν της Κίνας, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ και η σύζυγός του Πενγκ Λιγιουάν καλωσόρισαν τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.

Αν ο Τραμπ βρει διέξοδο, θα την ακολουθήσει

Ο Γουάνγκ Γιγουέι, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Ρενμίν της Κίνας, συμφώνησε ότι μετά τις ενδιάμεσες εκλογές ο Τραμπ επιδίωκε επειγόντως να ξεφύγει από το αδιέξοδο του πολέμου με το Ιράν. «Εφόσον βρει μια διέξοδο, έναν τρόπο να τερματίσει τον πόλεμο στο Ιράν, θα την ακολουθήσει», δήλωσε ο Γουάνγκ αναφερόμενος στον Τραμπ.

Οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, και μαζί τον έλεγχο του προϋπολογισμού, ενώ αντιμετωπίζουν και πιθανή κατάρρευση της φούσκας της τεχνητής νοημοσύνης. Το περιθώριο ελιγμών του Αμερικανού προέδρου στην εσωτερική πολιτική είχε έτσι περιοριστεί δραστικά, ανέφερε ο Γουάνγκ.

Στα δύο χρόνια που απομένουν από τη θητεία του Τραμπ, η εξωτερική πολιτική παρέμενε ένας από τους λίγους τομείς όπου ο Λευκός Οίκος μπορούσε να ενεργήσει σχετικά χωρίς περιορισμούς, πρόσθεσε.

Ως προς την αποπυρηνικοποίηση, ο Τραμπ δεν έχει δώσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες. Το Πεκίνο έχει αντισταθεί σε κάθε πίεση να μετάσχει σε τριμερείς συνομιλίες ελέγχου των όπλων με την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα, με το επιχείρημα ότι το πυρηνικό του οπλοστάσιο δεν είναι συγκρίσιμο με εκείνα των ΗΠΑ και της Ρωσίας.

Για το Πεκίνο, η συμμετοχή σε συνομιλίες ελέγχου των όπλων θα εξαρτηθεί από τη χρονική στιγμή και από το αν όλα τα μέρη ενεργούν προς το πραγματικό συμφέρον της παγκόσμιας ασφάλειας, αντί να εδραιώνουν απλώς μια ειρήνη που ορίζεται από τους όρους και τη στρατιωτική υπεροχή ορισμένων χωρών, δήλωσε ο Λι.

Συνάντηση στην οποία το πάνω χέρι το έχει η Κίνα

Σε πιθανή τριμερή Σι, Τραμπ και Πούτιν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα κουβαλά τους πολέμους με το Ιράν και την Ουκρανία. Ο πρόεδρος της Ρωσίας θα γνωρίζει ήδη τις συζητήσεις στο Αμπού Ντάμπι για τη διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία, όπου θα ήθελε τη στήριξη των ΗΠΑ. Η Κίνα έχει όλη τη δύναμη και κανένα συμφέρον. Στην ουσία συναντώνται το ένα εμπλεκόμενο μέρος και οι κύριοι σύμμαχοι του άλλου.

Η Κίνα εξάγει drones και ανταλλακτικά τόσο στην Ουκρανία όσο και στη Ρωσία. Είναι ο μεγαλύτερος πελάτης του Ιράν στις εισαγωγές πετρελαίου, όπου μέρος του κόστους το πληρώνει σε εμπορεύματα, και ταυτόχρονα έχει εξαγωγές πολλών δισ. προς το Ιράν.

Την ίδια στιγμή διαθέτει πολύ ισχυρό μερίδιο σε κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες, καθώς και το πλεονέκτημα ότι δεν αποδυναμώνεται από τους πολέμους, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Ο Σι μπορεί να μπει σε ενδεχόμενες συζητήσεις με τις ΗΠΑ έχοντας το πάνω χέρι και την πρωτοβουλία των κινήσεων, αφού μπορεί να δώσει θετικά κίνητρα στο Ιράν αντί να πιέσει την Τεχεράνη για μικρές υποχωρήσεις που θα «χρυσώσουν το χάπι» στον Ντόναλντ Τραμπ.

Το Πεκίνο, αυτή τη στιγμή, δεν έχει κανέναν λόγο να πιέσει την Ισλαμική Δημοκρατία, πολύ περισσότερο υπέρ των ΗΠΑ, και ειδικά με την οπτική ότι σε δύο χρόνια ο Τραμπ θα είναι παρελθόν και ο Σι κατά πάσα πιθανότητα θα έχει συνομιλητές Δημοκρατικούς. Οι πιθανότητες είναι η Κίνα να δώσει κίνητρα στην Τεχεράνη ώστε να μειώσει τις απαιτήσεις της και να πάρει από τις ΗΠΑ τα ανταλλάγματα που επιθυμεί.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow