Οι ψηφοφόροι της Καλιφόρνιας απέρριψαν τον φόρο στην περιουσία των δισεκατομμυριούχων

Την ώρα που στις Ηνωμένες Πολιτείες η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την εκλογική νίκη των Δημοκρατικών, στην Καλιφόρνια καταγράφηκε ένα παράδοξο. Οι ψηφοφόροι μιας από τις πιο φιλελεύθερες πολιτείες της χώρας απέρριψαν ειδικό φόρο στην περιουσία των δισεκατομμυριούχων, παρότι το μέτρο στήριζε το Δημοκρατικό Κόμμα της πολιτείας.

Παράλληλα με τις ενδιάμεσες εκλογές στις 3 Νοεμβρίου 2026, στην Καλιφόρνια έγινε και χωριστή ψηφοφορία για φόρο σε δισεκατομμυριούχους με καθαρή περιουσία άνω του 1 δισ. δολαρίων. Σημαντικό τμήμα των Δημοκρατικών τάχθηκε υπέρ του μέτρου.

Βάσει του φορολογικού μέτρου, γνωστού ως Πρόταση 40, η Πολιτεία θα επέβαλλε εφάπαξ φόρο 5% στην προσωπική περιουσία των δισεκατομμυριούχων. Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων θα κατευθυνόταν στην υγειονομική περίθαλψη.

Την πρωτοβουλία για τη ψηφοφορία ανέλαβε το συνδικάτο εργαζομένων στην υγειονομική περίθαλψη SEIU-United Healthcare Workers West, με επικεφαλής τον Ντέιβ Ρίγκαν. Προώθησε την πρόταση ώστε να κριθεί απευθείας από τους ψηφοφόρους, μέσω συλλογής υπογραφών πολιτών, στη διαδικασία citizen initiative.

Προεκλογικά, το συνδικάτο υποστήριζε ότι τα έσοδα από τους δισεκατομμυριούχους ήταν αναγκαία για να αντισταθμιστούν οι περικοπές στα προγράμματα υγειονομικής περίθαλψης που υπέγραψε ο Τραμπ. Χωρίς τον φόρο, κατά το συνδικάτο, εκατομμύρια κάτοικοι της Καλιφόρνιας θα έχαναν την ασφάλιση υγείας τους και νοσοκομεία θα έκλειναν.

Υπέρ της πρότασης τάχθηκαν επιφανείς οικονομολόγοι με φιλελεύθερο προσανατολισμό και προοδευτικοί σε εθνικό επίπεδο. Ανάμεσά τους ο ανεξάρτητος γερουσιαστής του Βερμόντ Μπέρνι Σάντερς, ο οποίος χαρακτήρισε την Πρόταση 40 «το σημαντικότερο ζήτημα που τίθεται σε ψηφοφορία στη χώρα».

Το «Όχι» όμως επικράτησε, σύμφωνα με το Associated Press, με 53% έναντι 47% του «Ναι». Μέχρι τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου η καταμέτρηση δεν είχε ολοκληρωθεί.

Η εκστρατεία των δισεκατομμυριούχων

Όπως μεταδίδουν οι New York Times, ορισμένοι δισεκατομμυριούχοι της Καλιφόρνιας που θα καλούνταν να πληρώσουν τον φόρο διέθεσαν μεγάλα ποσά σε εκστρατεία εναντίον της πρότασης. Σε όλη τη διάρκεια του Οκτωβρίου η τηλεόραση γέμισε με επιθετικές διαφημίσεις.

Η Πρόταση 40 είχε και άλλο πρόβλημα. Ο συνασπισμός των υποστηρικτών της ήταν αδύναμος, δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί αυτές τις διαφημίσεις και στηρίχθηκε σε φθηνότερες μεθόδους, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι εκστρατείες μέσω influencers, για να κινητοποιήσει τους ψηφοφόρους.

Οι υποστηρικτές του φόρου συνέδεσαν την αποτυχία της Πρότασης 40 με το τεράστιο μειονέκτημά τους στις προεκλογικές δαπάνες. Είδαν την απόρριψη της πρωτοβουλίας ως ένδειξη της ισχύος της ολιγαρχίας.

Το βράδυ των εκλογών, σε συνέντευξη Τύπου, οι υποστηρικτές της πρότασης στάθηκαν στα αστρονομικά ποσά που δαπάνησε η αντίπαλη πλευρά. Επικεφαλής ήταν ο συνιδρυτής της Google Σεργκέι Μπριν, ο οποίος διέθεσε περισσότερα από 100 εκατομμύρια δολάρια για την καταψήφιση του φόρου περιουσίας. Η οργάνωσή του έχει συγκεντρώσει φέτος πάνω από 300 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία χρηματοδότησης των προεκλογικών εκστρατειών.

Ο Ντέιβ Ρίγκαν, επικεφαλής του συνδικάτου εργαζομένων στην υγειονομική περίθαλψη που έφερε τον φόρο σε ψηφοφορία, δήλωσε ότι οι επιθέσεις με χρηματοδότηση δισεκατομμυριούχων προκάλεσαν «μεγάλη σύγχυση και πολλές αμφιβολίες σε ανθρώπους που, βαθιά μέσα τους, γνωρίζουν πραγματικά ποιο είναι το σωστό».

Εκπαιδευτικοί και πυροσβέστες κατά του φόρου

Το Δημοκρατικό Κόμμα της Καλιφόρνιας υποστήριξε το μέτρο. Αντίθετοι δήλωσαν ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ και ο Χαβιέρ Μπεσέρα, ο Δημοκρατικός που θα τον διαδεχθεί. Υποστήριξαν ότι το μέτρο θα ωθούσε τους επιχειρηματίες να εγκαταλείψουν την πολιτεία. Είπαν ακόμη ότι μια εφάπαξ αύξηση των φορολογικών εσόδων δεν άξιζε τον πιθανό μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στον προϋπολογισμό της πολιτείας.

Στο πλευρό τους συντάχθηκαν εκπαιδευτικοί, πυροσβέστες και οι οργανώσεις της Planned Parenthood στην Καλιφόρνια. Υποστήριξαν ότι ο φόρος θα μείωνε τελικά τα διαθέσιμα κονδύλια για πολλές δημόσιες υπηρεσίες.

Οι αντίπαλοι της πρότασης, εκπροσωπώντας γιατρούς, την οργάνωση Planned Parenthood της Καλιφόρνιας, σχολικά συμβούλια και κέντρα υγείας, δήλωσαν ότι οι ψηφοφόροι έλαβαν τη σωστή απόφαση για την προστασία της δημοσιονομικής υγείας της Καλιφόρνιας. Χαρακτήρισαν την πρωτοβουλία «ένα απερίσκεπτο πείραμα που πραγματοποιήθηκε στην οικονομία της πολιτείας μας».

Ο Θαντ Κάουσερ, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο, απέδωσε την αποτυχία ψήφισης του μέτρου στο ότι «Δεν μπορείς να περάσεις μια ιστορικής σημασίας προοδευτική αύξηση της φορολογίας, η οποία αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο γίνονταν παραδοσιακά τα πράγματα στην Αμερική, διχάζοντας τον προοδευτικό συνασπισμό».

Επισήμανε ότι το συνδικάτο που προώθησε τον φόρο προχώρησε στην πρωτοβουλία προτού εξασφαλίσει επαρκή υποστήριξη από βασικούς συμμάχους.

«Η ίδια η ουσία της πολιτικής πρότασης ήταν πολύ δυσκολότερο να γίνει αποδεκτή εξαιτίας αυτής της καθοριστικής στρατηγικής επιλογής, από την αρχή, να προχωρήσουν μόνοι τους», δήλωσε.

Με ορίζοντα το 2028

Η αποτυχία του φόρου στους δισεκατομμυριούχους στην Καλιφόρνια, πολιτεία με φιλελεύθερο πολιτικό προσανατολισμό, είναι πιθανό να χρησιμοποιείται επί πολλά χρόνια ως απόδειξη ότι οι Αμερικανοί δεν είναι διατεθειμένοι να αποδεχθούν παρόμοιους φόρους περιουσίας, όπως σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα.

Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί στην προεδρική εκστρατεία του 2028. Ο Νιούσομ έχει ήδη δηλώσει ότι θα τον ενδιέφερε φόρος περιουσίας σε εθνικό επίπεδο, όχι όμως φόρος που θα επιβαλλόταν αποκλειστικά στη δική του πολιτεία. Ο Ρίγκαν, από την πλευρά του, δεσμεύτηκε να επιδιώξει την επιβολή νέου φόρου στους δισεκατομμυριούχους το 2028.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow