Η Καλιφόρνια απέρριψε την Πρόταση 40 για εφάπαξ φόρο 5% στους δισεκατομμυριούχους

Οι ψηφοφόροι της Καλιφόρνια καταψήφισαν την Πρόταση 40 (Prop 40). Η πρωτοβουλία, που παρουσιάστηκε ως ορόσημο, προέβλεπε εφάπαξ φορολογία 5% στους δισεκατομμυριούχους της πολιτείας. Η διαμάχη, όμως, για τη φορολόγηση του πλούτου στις ΗΠΑ δείχνει πως μόλις άνοιξε.

Την ίδια περίοδο δυναμώνει ένα αντίμετρο, η Πρόταση 42 (Prop 42), που θα απέκλειε κάθε μελλοντική προσπάθεια φορολόγησης χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.

Οι αποφάσεις καταγράφηκαν στην πολιτεία με τη μεγαλύτερη εισοδηματική ανισότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε συγκυρία όπου οι Δημοκρατικοί σημείωσαν σαρωτική νίκη στις ενδιάμεσες εκλογές.

Περιουσίες που μένουν αφορολόγητες

Στην Καλιφόρνια κατοικούν περισσότεροι από 200 δισεκατομμυριούχοι. Μαζί κατέχουν περιουσία που υπολογίζεται στα 2,3 τρισεκατομμύρια δολάρια. Ο οικονομολόγος του UC Berkeley, Gabriel Zucman, σημειώνει ότι το νούμερο αυτό είναι περίπου ίσο με το άθροισμα του ετήσιου εισοδήματος κάθε μεμονωμένου κατοίκου της πολιτείας.

Σε λίγο καιρό μπορεί να προστεθούν δεκάδες ακόμη. Εταιρείες όπως η Anthropic και η OpenAI ετοιμάζουν αρχικές δημόσιες εγγραφές που περιγράφονται ως μεγαθήρια. Μόνο η εισαγωγή της Anthropic θα μπορούσε να δημιουργήσει σχεδόν χίλιους εκατομμυριούχους με περιουσία πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το Business Insider.

Στην προκειμένη περίπτωση ο πλούτος δεν είναι θέμα μισθού, αλλά περιουσιακών στοιχείων. Στον κλάδο της τεχνολογίας το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιών μένει σε μετοχές εταιρειών και δεν φορολογείται μέχρι την πώλησή τους.

Έτσι, ορισμένοι από τους πλουσιότερους ανθρώπους της πολιτείας απέφυγαν να πληρώσουν μεγάλα ποσά σε φόρο εισοδήματος. Οι Mark Zuckerberg, Larry Ellison και Larry Page, για παράδειγμα, είναι γνωστό ότι αμείβονται με συμβολικό μισθό 1 δολαρίου.

Ο Tom Steyer, επενδυτής και πρώην υποψήφιος κυβερνήτης, ένας από τους λίγους δισεκατομμυριούχους που τάχθηκαν υπέρ του φόρου, λέει ότι ο τρόπος λειτουργίας του συστήματος επιτρέπει κυριολεκτικά τη δημιουργία γιγαντιαίων περιουσιών χωρίς καταβολή φόρων. Προσθέτει ότι ο προορισμός είναι γνωστός: ένα δικαιότερο φορολογικό σύστημα.

Η εναλλακτική της Πρότασης 40 και οι επικριτές

Μια τέτοια εναλλακτική ήταν η Πρόταση 40. Οι υποστηρικτές της έβλεπαν σε αυτή μια διόρθωση που είχε καθυστερήσει επί μακρόν, ενώ οι δισεκατομμυριούχοι θα παρέμεναν και πάλι εξαιρετικά πλούσιοι.

Ο Saikat Chakrabarti, πρώην μηχανικός της Stripe και πολιτικός σύμβουλος, έγραψε στο Χ ότι ο φτωχότερος δισεκατομμυριούχος στην Καλιφόρνια θα αποκομίσει φέτος περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια. Αν περάσει ο φόρος περιουσίας της πολιτείας, το ποσό αυτό θα περιοριστεί στα 235 εκατομμύρια δολάρια.

Από την αντίθετη πλευρά, οι επικριτές έλεγαν ότι η υποχρέωση των δισεκατομμυριούχων να πληρώνουν μετρητά για την ονομαστική τους περιουσία θα έπληττε την οικονομία της τεχνολογίας. Θα τους ανάγκαζε να πουλήσουν μερίδια ιδιωτικών εταιρειών και θα πυροδοτούσε έξοδο από την πολιτεία.

Νωρίτερα φέτος ο επενδυτής Balaji Srinivasan σημείωσε στο Χ ότι οι Larry Page, Sergey Brin, Elon Musk και Peter Thiel είχαν ήδη εγκαταλείψει την Καλιφόρνια, την οποία χαρακτήρισε αποτυχημένη πολιτεία. Ο διευθύνων σύμβουλος της Y Combinator, Garry Tan, προειδοποίησε πως, αν περνούσε φόρος δισεκατομμυριούχων, πολλοί ιδρυτές startups θα προτιμούσαν να μην έρθουν καθόλου στην Καλιφόρνια.

Ο συνασπισμός κατά του μέτρου και η στροφή στο Τέξας

Όσοι θα πλήττονταν από τον φόρο των δισεκατομμυριούχων φοβήθηκαν τόσο αυτά τα ενδεχόμενα, που συγκρότησαν συνασπισμό. Σε αυτόν μετείχαν γνωστά ονόματα της τεχνολογίας, μεταξύ των οποίων οι Brin, Patrick Collison, Eric Schmidt και John Doerr.

Μαζί ξόδεψαν περισσότερα από 300 εκατομμύρια δολάρια προκειμένου το μέτρο να καταψηφιστεί. Στο ποσό περιλαμβάνεται διαφημιστική εκστρατεία που, σύμφωνα με τις αναφορές, κόστισε 148 εκατομμύρια δολάρια. Είναι το υψηλότερο ποσό που έχει διαθέσει ποτέ μία πλευρά για μία ενιαία ψηφοφορία πρωτοβουλίας.

Η πλευρά των υποστηρικτών διέθεσε, για σύγκριση, περίπου 2 εκατομμύρια δολάρια σε διαφημίσεις. Ο Cooper Teboe, πολιτικός σύμβουλος στη Silicon Valley, λέει ότι η χρηματική δυσαναλογία στο εγχείρημα ήταν πολύ μεγάλη και ότι υπήρχε πραγματικό χάσμα στο σκέλος του μάρκετινγκ.

Στο Τέξας, όπου ο Elon Musk ξόδεψε σχεδόν 500 εκατομμύρια δολάρια προσπαθώντας να κρατήσει τους Ρεπουμπλικανούς στην εξουσία, οι ψηφοφόροι έκαναν στροφή. Εξέλεξαν Δημοκρατικό κυβερνήτη για πρώτη φορά από το 1991 και έναν Δημοκρατικό Γερουσιαστή, ο οποίος ανέδειξε τον περιορισμό των κέντρων δεδομένων σε κεντρικό στοιχείο του μηνύματός του.

Η συζήτηση για τους φόρους πλούτου και η γνώμη των Αμερικανών

Το ζωηρό ενδιαφέρον και από τις δύο πλευρές για την Πρόταση 40, καθώς και το ότι περίπου το 46% των ψηφοφόρων στην Καλιφόρνια υποστήριξε τον φόρο, αποτελούν ενδείξεις πως η συζήτηση για τη φορολόγηση του πλούτου στις ΗΠΑ μόλις ξεκίνησε.

Σύμφωνα με εθνική έρευνα της περασμένης χρονιάς, οι περισσότεροι Αμερικανοί πιστεύουν ότι οι δισεκατομμυριούχοι δεν πληρώνουν αρκετούς φόρους. Άλλη μελέτη κατέληξε στο ότι το 73% των Αμερικανών θα τασσόταν υπέρ ενός «ειδικού πρόσθετου φόρου στους δισεκατομμυριούχους», σύμφωνα με το Business Insider.

Τον Απρίλιο, έρευνα του Pew διαπίστωσε ότι το 60% των ανθρώπων θεωρούσε πως οι εταιρείες και οι πολύ πλούσιοι άνθρωποι δεν κατέβαλλαν «το μερίδιο που τους αναλογεί» σε φόρους.

Το εύρημα αυτό ώθησε μερίδα υποστηρικτών του φόρου περιουσίας να στρέψουν την προσοχή τους σε εθνικό επίπεδο. Ορισμένοι επικριτές της Πρότασης 40, ανάμεσά τους και ο κυβερνήτης Gavin Newsom, προέβαλαν το επιχείρημα ότι θα προτιμούσαν να φορολογηθεί ο πλούτος σε ομοσπονδιακό επίπεδο παρά σε επίπεδο πολιτείας.

Προϋπόθεση ενόψει των προεδρικών του 2028

Υπάρχουν και άλλοι πολέμιοι που διαφώνησαν με τις λεπτομέρειες της Πρότασης 40: ποιος θα ήταν ο πραγματικός δημοσιονομικός αντίκτυπος, με ποιον τρόπο η πολιτεία θα αξιολογούσε τον πλούτο και πού θα κατέληγαν στην πράξη όλα αυτά τα υποθετικά χρήματα. Οι ίδιοι, ωστόσο, έχουν εκφράσει στήριξη στους φόρους περιουσίας σε γενικότερο πλαίσιο.

Ο Teboe δηλώνει στο Business Insider ότι ένα σχέδιο για τη φορολόγηση των εξαιρετικά πλουσίων γίνεται σχεδόν προϋπόθεση για όποιον αναδειχθεί κυρίαρχος υποψήφιος το 2028. Ο πόλεμος, όπως λέει, συνεχίζεται.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow