Μαθητές-διαμεσολαβητές στα σχολεία με τον νόμο εναλλακτικής επίλυσης διαφορών

Μέχρι πριν από λίγο καιρό, η εικόνα μαθητή της Γ΄ ή της Δ΄ τάξης Δημοτικού σε ρόλο διαμεσολαβητή, που προσπαθεί να δώσει λύση σε διαφορά μεταξύ συμμαθητών του, φαινόταν ξένη για τη σχολική κοινότητα.

Πριν από λίγες ημέρες ψηφίστηκε ο νόμος για την εναλλακτική επίλυση διαφορών, με σκοπό συγκεκριμένες υποθέσεις να διευθετούνται προτού φτάσουν στις δικαστικές αίθουσες.

Στις διατάξεις του περιλαμβάνονται για πρώτη φορά νέες μορφές διαμεσολάβησης, όπως η σχολική, η πανεπιστημιακή, η οικογενειακή και η κτηματολογική, ανοίγοντας δρόμο για συναινετικές λύσεις και σε άλλα πεδία της καθημερινότητας.

Ο νέος θεσμός της σχολικής διαμεσολάβησης αποσκοπεί στην ενίσχυση του κλίματος και του πνεύματος συνεργασίας μέσα στις σχολικές κοινότητες, ιδίως σε περίοδο κατά την οποία ο «δείκτης» των περιστατικών βίας μεταξύ ανηλίκων προσλαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις.

Συμμετοχή σε εθελοντική βάση

Ο θεσμός της σχολικής διαμεσολάβησης στηρίζεται στην εθελοντική συμμετοχή. Αν ένας μαθητής δεν επιθυμεί να λάβει μέρος, η μη συμμετοχή δεν επιφέρει κύρωση ούτε δυσμενή συνέπεια σε βάρος του.

Γιατί κρίθηκε αναγκαία η εισαγωγή του θεσμού στην έννομη τάξη απαντά ο ίδιος ο νομοθέτης, επισημαίνοντας ότι «η σχολική διαμεσολάβηση αποβλέπει ιδίως στην πρόληψη και συναινετική αντιμετώπιση συγκρούσεων εντός της σχολικής κοινότητας, στην ανάπτυξη δεξιοτήτων επικοινωνίας και ειρηνικής επίλυσης διαφορών, καθώς και στην ενδυνάμωση της ενεργού συμμετοχής των μαθητών στη σχολική ζωή».

Οι πρώτες τάξεις του Δημοτικού μένουν εκτός. Η σχολική διαμεσολάβηση προβλέπεται να ξεκινά από τους μαθητές της Δ΄, της Ε΄ και της Στ΄ τάξης στις σχολικές μονάδες της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Στο νέο νομοθετικό πλαίσιο μπορούν να ενταχθούν διαπροσωπικές συγκρούσεις, διαφορές ή δυσκολίες επικοινωνίας μεταξύ μαθητών, χαμηλής έως μέσης έντασης, ανεξάρτητα από το αν λαμβάνουν χώρα εντός του οικείου σχολικού περιβάλλοντος, σε φυσικό ή σε ψηφιακό περιβάλλον.

Ομάδα μαθητών και συντονιστές

Σε κάθε σχολική μονάδα προβλέπεται να συγκροτείται ομάδα μαθητών-διαμεσολαβητών, με δύο ή περισσότερα μέλη. Η ομάδα λειτουργεί υπό την εποπτεία ενός ή περισσότερων συντονιστών, τους οποίους ορίζει ο Σύλλογος Διδασκόντων.

Η διαδικασία γίνεται μέσα στη σχολική μονάδα, σε διαμορφωμένο χώρο, την ώρα του διαλείμματος. Στη συνεδρία βρίσκονται μόνο τα μέρη και οι μαθητές-διαμεσολαβητές.

Στον ρόλο του εκπαιδευτή συντονιστή ο νομοθέτης δίνει ιδιαίτερο βάρος. Ο εκπαιδευτής συντονιστής επιμορφώνεται στη σχολική διαμεσολάβηση με ειδικά προγράμματα ελάχιστης διάρκειας 20 ωρών, στα οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τεχνικές ερωτήσεων, πρακτικές ασκήσεις και προσομοιώσεις.

Φίλτρο για την ένταξη της σχολικής διαμεσολάβησης σε ένα σχολείο είναι η σχετική απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων. Οι εκπαιδευτικοί έχουν σημαντικό ρόλο, καθώς, σύμφωνα με τον νόμο, κατευθύνουν τους μαθητές προς τη σχολική διαμεσολάβηση όταν διαπιστώνουν κατάλληλο περιστατικό. Τρίτος πυλώνας, μετά τους μαθητές και τους καθηγητές, είναι οι γονείς και οι κηδεμόνες, οι οποίοι ενημερώνονται για τη λειτουργία του θεσμού.

Τι προβλέπεται για τα πανεπιστήμια

Στο ίδιο πνεύμα κινείται και η θεσμοθέτηση της πανεπιστημιακής διαμεσολάβησης. Στον θεσμό μπορούν να υπαχθούν διαφορές μεταξύ φοιτητών του ίδιου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (ΑΕΙ), ιδίως:

• διαπροσωπικές διαφορές και παρανοήσεις
• διαταραχές στην επικοινωνία

Από την πανεπιστημιακή διαμεσολάβηση, πάντως, δεν υπάγονται:

• περιπτώσεις βίας, παρενόχλησης ή εκφοβισμού
• ζητήματα ακαδημαϊκής αξιολόγησης ή βαθμολόγησης
• πειθαρχικά παραπτώματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα πειθαρχικών οργάνων

Ξεχωριστό κεφάλαιο του νέου νόμου είναι και η οικογενειακή διαμεσολάβηση. Σε αυτήν μπορούν να υπαχθούν η ρύθμιση της γονικής μέριμνας, η επιμέλεια ανηλίκων, η ρύθμιση της επικοινωνίας γονέα και τέκνου, η διατροφή ανήλικων τέκνων ή συζύγου, η ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με τις περιουσιακές σχέσεις γονέων και τέκνων ή συζύγων.

Το προηγούμενο διάστημα δεν έλειψαν ενστάσεις και διαφωνίες για τις νέες μορφές διαμεσολάβησης. Τους επόμενους μήνες θα φανεί αν υπάρχει πεδίο εφαρμογής ή αν ο νόμος θα μείνει μόνο στα χαρτιά.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow