Όταν τη σύνταξη χορηγεί ο πρώην ΟΑΕΕ, ο τρόπος μέτρησης του χρόνου ασφάλισης στο Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο (ΝΑΤ) μπορεί να ανατρέψει τα δεδομένα της διαδοχικής ασφάλισης.
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας
Η απόφαση 1038/2024 του Συμβουλίου της Επικρατείας δείχνει πόσο μετρά η μετατροπή των ημερών ασφάλισης σε έτη και μήνες. Από αυτόν τον υπολογισμό μπορεί να κριθεί αν συμπληρώνεται η απαιτούμενη 35ετία και, συνακόλουθα, πότε θεμελιώνεται το συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Το θέμα αγγίζει χιλιάδες ασφαλισμένους που εργάστηκαν σε διαφορετικούς επαγγελματικούς κλάδους και ασφαλίστηκαν διαδοχικά σε περισσότερα από ένα ταμεία.
Σε αυτές τις διαδρομές, η αναγνώριση και ο συνυπολογισμός του χρόνου δεν είναι απλή αριθμητική πράξη. Ο τρόπος υπολογισμού μπορεί να κρίνει αν καλύπτονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Στο ζήτημα που κρίθηκε, ο χρόνος στο ΝΑΤ ανάγεται σε 360 ημέρες ανά έτος και 30 ημέρες ανά μήνα, όταν την απονομή αναλαμβάνει ο πρώην Οργανισμός Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ). Γύρω από τον κανόνα αυτό κινήθηκε η υπόθεση ασφαλισμένου με χρόνο σε τρεις διαφορετικούς φορείς.
Ο ασφαλισμένος είχε διαδοχική ασφάλιση στο πρώην ΤΕΒΕ, στο ΙΚΑ και στο ΝΑΤ και διεκδίκησε από τον πρώην ΟΑΕΕ σύνταξη γήρατος.
Κρίσιμες ήταν οι 2.363 ημέρες ασφάλισης στο ΝΑΤ. Έπρεπε να αποσαφηνιστεί σε πόσα έτη και μήνες αντιστοιχεί αυτός ο χρόνος, ώστε να συνυπολογιστεί με τον χρόνο στους άλλους δύο φορείς.
Από την απάντηση εξαρτιόταν η συμπλήρωση της 35ετίας. Έπρεπε να διευκρινιστεί αν τα απαιτούμενα 35 έτη είχαν ήδη συμπληρωθεί με την πρώτη αίτηση συνταξιοδότησης, το 2009, ή αν η προϋπόθεση καλύφθηκε μόλις με τη δεύτερη, το 2010.
Η διαφορά του ενός έτους έκανε καθοριστική την ακριβή αποτίμηση του ασφαλιστικού χρόνου. Αν ο απαιτούμενος χρόνος είχε συμπληρωθεί νωρίτερα, η συνταξιοδοτική υπόθεση θα έπρεπε να εξεταστεί με τα δεδομένα της αντίστοιχης περιόδου και τις διατάξεις που εφαρμόζονταν τότε.
Η μέτρηση του χρόνου στο ΝΑΤ
Στη διαδοχική ασφάλιση, ο υπολογισμός του χρόνου στο ΝΑΤ έχει ιδιαίτερο βάρος, καθώς οι ημέρες πρέπει να γίνουν έτη και μήνες για να προστεθούν στον χρόνο που έχει διανυθεί σε άλλους ασφαλιστικούς φορείς.
Στην υπόθεση που εξετάστηκε, οι 2.363 ημέρες στο ΝΑΤ έπρεπε να υπολογιστούν με 360 ημέρες για κάθε έτος και 30 ημέρες για κάθε μήνα, εφόσον αρμόδιος για την απονομή της σύνταξης είναι ο πρώην ΟΑΕΕ.
Με τη μέθοδο αυτή, οι ημέρες μετατρέπονται σε αντίστοιχο χρόνο, ο οποίος μπορεί να συνυπολογιστεί με την ασφάλιση στο πρώην ΤΕΒΕ και στο ΙΚΑ. Έτσι προσδιορίζεται η συνολική διάρκεια και ελέγχεται αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Το ζήτημα βαραίνει ιδίως όσους άλλαξαν επάγγελμα στη διάρκεια του εργασιακού τους βίου. Η μετάβαση από τη μισθωτή εργασία στην αυτοαπασχόληση ή η απασχόληση στη ναυτική εργασία μπορεί να συγκεντρώσει χρόνο σε διαφορετικούς φορείς, ο οποίος εξετάζεται με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Στην περίπτωση που κρίθηκε, η απόσταση ανάμεσα στις αιτήσεις του 2009 και του 2010 δείχνει πόσο μπορεί να μετρήσει ο ακριβής προσδιορισμός του ασφαλιστικού χρόνου. Για τον ασφαλισμένο, το βασικό ήταν να εξακριβωθεί αν η 35ετία είχε συμπληρωθεί ήδη με την πρώτη αίτηση ή αν χρειαζόταν επιπλέον χρόνος έως τη δεύτερη.

































