Έλλειψη εργατών και πτώση τιμών πιέζουν τους ελαιοπαραγωγούς

Η φετινή συγκομιδή της ελιάς στη χώρα διαμορφώνεται υπό πίεση, με λιγότερα εργατικά χέρια, ακριβότερα ημερομίσθια και υψηλότερο κόστος παραγωγής. Εργάτες γης από τα Βαλκάνια κατευθύνονται σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη, όπου μπορούν να πάρουν μεγαλύτερες αμοιβές. Στην Ελλάδα, μεγάλο τμήμα του διαθέσιμου δυναμικού επιλέγει τον τουρισμό αντί για την αγροτική εργασία. Οι ελιές ωριμάζουν στα δέντρα και δεν είναι σαφές αν θα βρεθούν άνθρωποι να τις μαζέψουν εγκαίρως ή αν μέρος του καρπού θα μείνει στα χωράφια.

Παραγωγοί που μίλησαν στα «ΝΕΑ» αναφέρουν ότι η έλλειψη εργατών είναι από τα σοβαρότερα προβλήματα της περιόδου, γιατί ανεβάζει σημαντικά το κόστος της συγκομιδής μέσα σε ήδη δύσκολη οικονομική συγκυρία. Η πίεση φέτος είναι διπλή. Σε αρκετές περιοχές το ημερομίσθιο της συγκομιδής έχει ανέβει στα 70 και σε κάποιες ακόμη και στα 80 ευρώ, ενώ οι τιμές με τις οποίες οι παραγωγοί διαθέτουν την πράσινη επιτραπέζια ελιά και το ελαιόλαδο έχουν πέσει αισθητά.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην ελιά. Ο γενικός διευθυντής της ΕΘΕΑΣ, Μόσχος Κορασίδης, δηλώνει στα «ΝΕΑ» ότι η συνολική έλλειψη εποχικών εργατών γης στη χώρα υπολογίζεται σήμερα σε περίπου 70.000 άτομα. Το ζήτημα, όπως λέει, οξύνεται και δεν έχει αμβλυνθεί. Η ανάγκη είναι ιδιαίτερα έντονη στις καλλιέργειες που χρειάζονται εποχική και μαζική συγκομιδή, όπως οι ελιές.

Ορισμένοι παραγωγοί δεν θα μαζέψουν ελιές

Κατά τον ίδιο, η έλλειψη εργατών οδηγεί ήδη τους παραγωγούς σε διαφορετικές επιλογές. Κάποιοι δεν θα συλλέξουν ελιές, γιατί δεν βρίσκουν διαθέσιμο προσωπικό. Άλλοι, εξαιτίας της χαμηλής τιμής διάθεσης του ελαιολάδου και της επιτραπέζιας ελιάς, μαζί με το αυξημένο κόστος εργασίας από την έλλειψη χεριών, θα περιορίσουν τη συγκομιδή στα πιο παραγωγικά αγροκτήματα και θα εγκαταλείψουν όσα είναι οριακά. Έλλειψη εργατών για τη συγκομιδή της ελιάς υπάρχει σε ολόκληρη τη χώρα, στην Πελοπόννησο, στην Κρήτη, στη Βόρεια Ελλάδα, παντού.

Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση στη Χαλκιδική, όπου η επιτραπέζια ελιά έχει κεντρική θέση στην παραγωγή. Για τη μεγάλη κατηγορία της πράσινης ελιάς, έως 110 τεμάχια το κιλό, η τιμή φέτος διαμορφώνεται στο 1,20 ευρώ το κιλό, από 1,80 ευρώ πέρυσι. Η διαφορά είναι 60 λεπτά το κιλό, περίπου 33%, ενώ το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί σημαντικά.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγίου Μάμαντος, Νίκος Ανοιξάς, λέει στα «ΝΕΑ» ότι το πρόβλημα είναι τεράστιο και φέτος. Οι ανάγκες είναι εποχικές και οι περισσότεροι παραγωγοί χρειάζονται εργάτες για περίπου δύο μήνες, οπότε οι συμφωνίες με την Αίγυπτο και το Μπανγκλαντές για μετάκληση εργατών δεν τους εξυπηρετούν. Στις συμφωνίες αυτές προβλέπεται εξάμηνη ή εννιάμηνη απασχόληση. Ο ίδιος χρειάζεται αυτή τη στιγμή 22 άτομα για τη συγκομιδή, μέσα στον χειμώνα όμως μόνο δύο.

Στην περιοχή η φύση της επιτραπέζιας ελιάς κάνει το πρόβλημα ακόμη πιο σύνθετο. Ο Νίκος Ανοιξάς εξηγεί ότι η συγκομιδή πρέπει να γίνει στο κατάλληλο στάδιο ωρίμασης, γιατί αν καθυστερήσει ο καρπός μπορεί να χάσει την καταλληλότητά του για επιτραπέζια χρήση. Αν δεν μαζευτούν εγκαίρως, οι ελιές θα πάνε στα ελαιοτριβεία για να γίνουν λάδι. Το κόστος παραγωγής της επιτραπέζιας ελιάς είναι όμως σημαντικά υψηλότερο από εκείνο μιας καλλιέργειας που προορίζεται αποκλειστικά για ελαιοποίηση, άρα η μετατροπή είναι οικονομικά ασύμφορη. Την ίδια στιγμή, λόγω της παγκόσμιας κατάστασης, το κόστος έχει ανέβει πάρα πολύ στην άρδευση, στην ηλεκτρική ενέργεια, στα λιπάσματα, στα φυτοφάρμακα και στα καύσιμα.

Πρόσθετες δυσκολίες δημιουργεί και η στέγαση των εργατών. Ο Θανάσης Μπαλτάς, γενικός διευθυντής της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς, αναφέρει ότι πολλοί παραγωγοί δεν έχουν κατάλληλους χώρους για να φιλοξενήσουν προσωπικό, ενώ τα χωράφια βρίσκονται συχνά αρκετά μακριά από τις πόλεις. Στο ήδη αυξημένο κόστος των ημερομισθίων προστίθεται έτσι και το κόστος μετακίνησης.

Μιλώντας στα «ΝΕΑ», χαρακτηρίζει το πρόβλημα σοβαρό. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, σημειώνει, χορηγείται ειδική άδεια για οικίσκους όπου μένουν οι εποχικοί εργάτες γης. Στην Ελλάδα το νομικό πλαίσιο δεν προβλέπει κάτι αντίστοιχο και δεν θέτει σαφείς προδιαγραφές. Με τη σημερινή κατάσταση, οι άνθρωποι αυτοί δεν βρίσκουν ξενοδοχεία ή σπίτια για διαμονή και το πρόβλημα μεγαλώνει.

Την ίδια ώρα, οι εκπρόσωποι του κλάδου περιγράφουν ως δύσκολη και τη διαδικασία μετάκλησης και εισόδου των εργατών. Οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις και προβλήματα στην ψηφιακή πλατφόρμα για τις μετακλήσεις από τρίτες χώρες, στις διαδικασίες εισόδου, στις άδειες παραμονής και στη μετακίνηση των εργατών γης. Ζητούν λύσεις, ενώ εξετάζονται και δυνατότητες προσέλκυσης εργατών από χώρες της Άπω Ανατολής, όπως η Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ. Ο Μόσχος Κορασίδης καταλήγει ότι ο πόλεμος και οι αυξημένες τιμές στα καύσιμα έχουν δυσκολέψει τα πάντα.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow