Για δεκαετίες ο πρωινός καφές στο χέρι σήμαινε για τον μέσο Έλληνα πολύ περισσότερα από ένα ρόφημα. Έδινε τον ρυθμό της ημέρας, λειτουργούσε ως μικρή τελετουργία επιβράβευσης πριν από το γραφείο και αποτελούσε σταθερή, προσιτή απόλαυση που σχεδόν κανείς δεν σκεφτόταν να περικόψει.
Σήμερα τα τιμολόγια των καταστημάτων εστίασης αλλάζουν απότομα αυτή την καθημερινότητα. Καθώς οι τιμές του take away ανεβαίνουν, η αγαπημένη συνήθεια των καταναλωτών δέχεται ισχυρή πίεση από τη γενικευμένη ακρίβεια.
Ο καφές πέρα από το ρόφημα
Τα στοιχεία της αγοράς είναι συγκεκριμένα. Στα περισσότερα σημεία πώλησης ένας Freddo Espresso σε πακέτο κοστίζει πλέον κατά μέσο όρο 2,50 ευρώ. Ο Freddo Cappuccino διαμορφώνεται σταθερά στα 2,80 ευρώ και σε κεντρικές περιοχές ή τουριστικούς κόμβους αγγίζει ή και ξεπερνά τα 3,00 ευρώ.
Για έναν εργαζόμενο που αγοράζει έναν καφέ κάθε εργάσιμη ημέρα, η μηνιαία δαπάνη φτάνει εύκολα τα 60 με 65 ευρώ. Η «μικρή χαρά» δεν θεωρείται πια αμελητέα και μετατρέπεται σε υπολογίσιμο κονδύλι του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Οικονομικό αδιέξοδο για τους επαγγελματίες
Την ίδια ώρα οι επαγγελματίες της εστίασης και των αλυσίδων καφέ βρίσκονται μπροστά σε οξύ οικονομικό αδιέξοδο. Οι ανατιμήσεις δεν οφείλονται σε ευκαιριακό κέρδος, αλλά στις έντονες πιέσεις που δέχεται η εφοδιαστική αλυσίδα. Οι διεθνείς τιμές των κόκκων καφέ, ειδικά της ποικιλίας Robusta αλλά και της Arabica, μένουν υψηλές εξαιτίας κλιματικών ανατροπών και προβλημάτων παραγωγής σε μεγάλες χώρες εξαγωγής, όπως το Βιετνάμ και η Βραζιλία.
Παράλληλα τα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων αυξάνονται με γρήγορο ρυθμό. Το ενεργειακό κόστος για τις επαγγελματικές μηχανές, η άνοδος των ενοικίων και οι υψηλότερες τιμές στις συνοδευτικές πρώτες ύλες συμπιέζουν δραματικά τα περιθώρια κέρδους. «Αν απορροφήσουμε εντελώς τις αυξήσεις, μπαίνουμε μέσα. Αν τις μετακυλήσουμε στον πελάτη, βλέπουμε την κίνηση να πέφτει», λένε ιδιοκτήτες συνοικιακών καφέ, περιγράφοντας τη λεπτή ισορροπία στην οποία καλούνται να επιβιώσουν.
Στροφή στο σπίτι και επιστροφή του θερμός
Σε αυτό το τοπίο οι καταναλωτές αντιδρούν άμεσα. Όλο και περισσότεροι περιορίζουν δραστικά τις αγορές «απ’ έξω» και στρέφονται στην παρασκευή καφέ στο σπίτι. Το ατομικό θερμός επιστρέφει δυναμικά ως καθημερινό αξεσουάρ σε χώρους εργασίας, μέσα μεταφοράς και γραφεία.
Η αλλαγή δεν είναι μόνο οικονομική αλλά και κοινωνιολογική. Ο καφές «απ’ έξω» παύει να αποτελεί αυτονόητη καθημερινή ρουτίνα.
Η πίεση που συνεχίζεται στα εισοδήματα αναγκάζει τους καταναλωτές να επανεξετάσουν ακόμη και τις πιο εδραιωμένες συνήθειές τους. Όσο η τιμή στο πλαστικό ποτήρι παραμένει σταθερά υψηλή, το μπρίκι, η μηχανή espresso και το θερμός του σπιτιού κερδίζουν έδαφος στην καθημερινή προσπάθεια εξοικονόμησης.

































