ΟΟΣΑ: Ανάπτυξη πάνω από την Ευρωζώνη και στοίχημα η παραγωγικότητα

Η ελληνική οικονομία μεγεθύνεται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι, όμως, η διατηρήσιμη ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας.

Στην ανάλυση του Ιουνίου 2026, ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι η σύγκλιση της Ελλάδας με τις ανεπτυγμένες οικονομίες στηρίχθηκε στην άνοδο της απασχόλησης, στην ενίσχυση των επενδύσεων και στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Η πρόοδος περιορίζεται από τις χαμηλές αυξήσεις της παραγωγικότητας, το επενδυτικό κενό και τη δυσκολία, ιδίως των μικρότερων επιχειρήσεων, να υιοθετήσουν νέες ψηφιακές τεχνολογίες και να καινοτομήσουν.

Ο διεθνής οργανισμός τοποθετεί στο επίκεντρο την καλύτερη πρόσβαση των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, την αναβάθμιση των δεξιοτήτων, την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και τη μείωση των κανονιστικών εμποδίων. Υπογραμμίζει επίσης ότι η ψηφιακή μετάβαση, από το cloud και τα δεδομένα έως την τεχνητή νοημοσύνη, αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα για την παραγωγικότητα και την αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

Ακολουθεί μετάφραση του σχετικού Greece Economic Snapshot του ΟΟΣΑ.

Το οικονομικό κείμενο δίνει επισκόπηση των τάσεων και των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας, με προβλέψεις για το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό, τις προοπτικές ανάπτυξης και τις προτεραιότητες των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Στηρίζεται στην Οικονομική Επισκόπηση του ΟΟΣΑ, στις Οικονομικές Προοπτικές και στις εκθέσεις για τα θεμέλια της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας.

Η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να μείνει ισχυρή, στο 1,9% το 2026 και στο 2,0% το 2027. Οι εκταμιεύσεις των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα στηρίξουν τις επενδύσεις. Την κατανάλωση θα ενισχύσουν η άνοδος της απασχόλησης, οι μειώσεις του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και τα μέτρα στήριξης για την ενέργεια, παρά τις υψηλές τιμές ενέργειας.

Στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 οι εξαγωγές αναμένεται να ανακάμψουν, καθώς θα βελτιώνεται η διεθνής ζήτηση.

Ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να φτάσει το 4,2% το 2026 εξαιτίας της ανόδου των τιμών ενέργειας και να υποχωρήσει στο 2,6% το 2027. Οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι ισορροπημένοι, εφόσον η ενεργειακή παραγωγή και οι εξαγωγές στη Μέση Ανατολή ανακάμψουν από το τρίτο τρίμηνο και μετά, όπως προβλέπει το βασικό σενάριο.

Ισχυρότερη από την αναμενόμενη πορεία του τουρισμού θα μπορούσε να τονώσει την ανάπτυξη. Καθυστερήσεις στην υλοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων ή παρατεταμένες διαταραχές στις ενεργειακές αγορές θα μπορούσαν, αντιθέτως, να επιβαρύνουν τις προοπτικές.

Για την περίοδο 2026-27 προβλέπονται σημαντικά πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα. Η συνετή δημοσιονομική πολιτική και η ταχεία μείωση του χρέους πρέπει να μείνουν προτεραιότητα, καθώς οι προκλήσεις από τη γήρανση του πληθυσμού και οι επενδυτικές ανάγκες θα παραμείνουν υψηλές.

Ο περιορισμός των φορολογικών δαπανών και η συνέχιση της προσπάθειας για μείωση της φοροδιαφυγής θα άνοιγαν πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο, ώστε να ενισχυθούν οι δαπάνες στην εκπαίδευση και την υγειονομική περίθαλψη.

Τα μέτρα στήριξης που ελήφθησαν πρόσφατα για την άνοδο των τιμών ενέργειας θα πρέπει να καταργηθούν γρήγορα όσο υποχωρούν οι πληθωριστικές πιέσεις. Περαιτέρω απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης για επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα βοηθούσε να μειωθεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Τα θεμέλια ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας (Απρίλιος 2026)

Η ελληνική οικονομία ανταποκρίθηκε αποτελεσματικά στις πρόσφατες κρίσεις και τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκε ταχύτερα από την Ευρωζώνη. Η απόσταση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ από τις πιο προηγμένες οικονομίες του ΟΟΣΑ άρχισε να μικραίνει. Εμβάθυνση του κεφαλαίου, δημιουργία θέσεων εργασίας και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στήριξαν σταθερή ανάκαμψη μετά την παρατεταμένη κρίση.

Η πρόοδος έχει, όμως, περιοριστεί από τις ασθενείς αυξήσεις της παραγωγικότητας. Το επενδυτικό κενό, αν και μειώνεται, παραμένει μεγάλο, ενώ πολλές επιχειρήσεις, κυρίως μικρότερες, εξακολουθούν να δυσκολεύονται να υιοθετήσουν ψηφιακές τεχνολογίες και να καινοτομήσουν.

Υψηλότερα εισοδήματα, διατήρηση της ανταγωνιστικότητας και κάλυψη των υψηλών αναγκών για δημόσιες δαπάνες, μαζί με τη συνέχιση της πτωτικής πορείας του δημόσιου χρέους, θα απαιτήσουν ενίσχυση της παραγωγικότητας και διατήρηση των κερδών στην απασχόληση.

Καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση θα επέτρεπε σε περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις να καινοτομήσουν και να επενδύσουν σε προηγμένες τεχνολογίες. Βελτίωση της κατάρτισης και αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό θα περιόριζαν τις ελλείψεις δεξιοτήτων. Η άρση των εναπομεινάντων κανονιστικών επιβαρύνσεων θα ενίσχυε τον ανταγωνισμό και τη δυναμική των επιχειρήσεων.

Χρηματοδότηση: Να συνεχιστεί η μείωση και η αναδιάρθρωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων

Οι τράπεζες είναι η κύρια πηγή εξωτερικής χρηματοδότησης. Η κατάσταση του τραπεζικού τομέα έχει βελτιωθεί σημαντικά, όμως η δεκαετής οικονομική κρίση άφησε σημαντικές επιπτώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) στους ισολογισμούς των τραπεζών παραμένει συγκριτικά υψηλό, παρά τη σημαντική μείωση που στηρίχθηκε στα σχήματα «Ηρακλής».

Οι εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων, στις οποίες έχουν μεταφερθεί οι σχετικοί κίνδυνοι, συναντούν εμπόδια στην επίλυση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Αιτία είναι οι δυσκίνητες διαδικασίες ρευστοποίησης εξασφαλίσεων και οι καθυστερήσεις στις δικαστικές διαδικασίες.

Την ίδια ώρα, οι οφειλέτες μη εξυπηρετούμενων δανείων που παραμένουν σε εκκρεμότητα εξακολουθούν ουσιαστικά να μην έχουν πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση.

Το 2024 μεταρρυθμίστηκε το δικαστικό σύστημα, με στόχο ταχύτερες διαδικασίες αφερεγγυότητας.

Συστάσεις

• Να συντομευτούν οι δικαστικές διαδικασίες, με βάση τον πρόσφατο πτωχευτικό νόμο και τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος του 2024.
• Να συνεχιστεί η πρόοδος στην ολοκλήρωση και την ψηφιοποίηση του κτηματολογίου και των μητρώων γης, ώστε να διευκολυνθούν οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί κατασχεμένων ακινήτων.
• Να παρακολουθούνται προσεκτικά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και το προβληματικό χρέος.

Ψηφιακή διάχυση: Καλύτερη πρόσβαση των ΜμΕ σε τεχνολογίες και σε ψηφιακή και διοικητική κατάρτιση

Τα επίμονα κενά παραγωγικότητας συμβαδίζουν με αργή διάδοση των ψηφιακών τεχνολογιών.

Η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών, από τη λειτουργία επιχειρηματικής ιστοσελίδας έως τις υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (cloud computing) και την τεχνητή νοημοσύνη, υστερεί έναντι άλλων χωρών του ΟΟΣΑ, ιδίως στις μικρότερες επιχειρήσεις.

Η ανάπτυξη υποδομών ευρυζωνικών δικτύων υψηλών ταχυτήτων προχωρά γρήγορα, παραμένει όμως περιορισμένη. Βασικά εμπόδια για την αξιοποίηση των οφελών της ψηφιοποίησης είναι η έλλειψη διοικητικών ικανοτήτων και η περιορισμένη πρόσβαση σε καινοτόμες μορφές χρηματοδότησης.

Συστάσεις

• Να διευρυνθεί και να επιδοτηθεί η πρόσβαση σε ποιοτική διοικητική κατάρτιση για όσους διοικούν μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, περιλαμβανομένης της κατάρτισης για την ψηφιοποίηση των δραστηριοτήτων τους.
• Να δημιουργηθούν προγράμματα χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού για ιδιοκτήτες πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων.
• Να εφαρμοστούν γρήγορα τα σχέδια κάλυψης όλων των νοικοκυριών με δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας (gigabit και 5G) έως το 2030, με επαρκή χρηματοδότηση και παρακολούθηση της προόδου.

Δεξιότητες: Ευρύτερη πρόσβαση σε κατάρτιση υψηλής ποιότητας

Οι ελλείψεις δεξιοτήτων είναι μεγάλες και διευρύνονται, εμποδίζοντας την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και την καινοτομία.

Η ανεργία μειώνεται, αλλά παραμένει υψηλή σε σύγκριση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ. Ανεργία και ελλείψεις δεξιοτήτων συνυπάρχουν, καθώς η αναντιστοιχία δεξιοτήτων είναι υψηλή.

Οι δεξιότητες των ενηλίκων, όπως τις μετρά η έρευνα PIAAC, υστερούν έναντι άλλων χωρών του ΟΟΣΑ, ενώ η συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης παραμένει χαμηλή.

Η στοχευμένη κατάρτιση ανέργων μέσω της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) έχει βελτιωθεί. Η περιορισμένη χρηματοδότηση για τις Ενεργητικές Πολιτικές Απασχόλησης (ΕΠΑ) περιορίζει, όμως, την περαιτέρω πρόοδο.

Συστάσεις

• Να διασφαλιστεί η ποιότητα των παρόχων κατάρτισης με τακτικές αξιολογήσεις και βελτιωμένη πιστοποίηση των προγραμμάτων εκπαίδευσης ενηλίκων.
• Να διευρυνθούν οι στοχευμένες επιταγές κατάρτισης, ώστε οι ενήλικες να παρακολουθούν προγράμματα μεγαλύτερης διάρκειας, και να θεσπιστεί θεσμοθετημένη άδεια εκπαίδευσης και κατάρτισης.
• Να μεταφερθεί το υψηλό ποσοστό στήριξης που πηγαίνει στην άμεση δημιουργία θέσεων εργασίας προς περισσότερη κατάρτιση και συμβουλευτική υποστήριξη για τους ανέργους.

Γυναικεία απασχόληση: Περισσότερη χρηματοδότηση για ποιοτική παιδική φροντίδα

Το χάσμα στα ποσοστά απασχόλησης ανδρών και γυναικών παραμένει μεγάλο. Το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό βελτιώνεται, αλλά εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στα χαμηλότερα του ΟΟΣΑ.

Καλύτερη ισορροπία επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής θα διευκόλυνε την πρόσβαση των γυναικών στην αγορά εργασίας και θα αύξανε την προσφορά δεξιοτήτων.

Οι διαθέσιμες υποδομές παιδικής φροντίδας είναι, όμως, περιορισμένες, αφού οι δημόσιες δαπάνες κατευθύνονται περισσότερο σε επιδόματα γέννησης παρά σε παροχές σε είδος.

Συστάσεις

• Να βελτιωθεί η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτές και ποιοτικές υπηρεσίες παιδικής φροντίδας, με μετακίνηση δημόσιων δαπανών από τα επιδόματα γέννησης προς τις υποδομές παιδικής φροντίδας.
• Να ενισχυθούν περαιτέρω οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης για τα έμφυλα στερεότυπα και τα σήματα ισότητας των επιχειρήσεων.
• Να δοθούν κίνητρα για την αξιοποίηση της νέας αμειβόμενης άδειας πατρότητας, όπως μεγαλύτερη συνολική διάρκεια άδειας ή υψηλότερες παροχές όταν οι πατέρες κάνουν χρήση της γονικής άδειας.

Ανταγωνισμός: Ποιοτικότερες ρυθμίσεις και λιγότεροι περιορισμοί στις υπηρεσίες

Η ασθενής δυναμική των επιχειρήσεων συμβαδίζει με υψηλή αντίληψη για τις κανονιστικές επιβαρύνσεις.

Τα ποσοστά εισόδου και εξόδου επιχειρήσεων από την αγορά είναι χαμηλά. Η οικονομία κυριαρχείται από μικρές επιχειρήσεις, που συχνά έχουν χαμηλή παραγωγικότητα και δεν αναπτύσσονται.

Το κανονιστικό πλαίσιο έχει συνολικά γίνει περισσότερο φιλικό προς τον ανταγωνισμό, αλλά υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Αυτά αφορούν ιδίως την ποιότητα των κανονιστικών ρυθμίσεων και τις επαγγελματικές υπηρεσίες, που παρέχουν σημαντικές ενδιάμεσες υπηρεσίες στις επιχειρήσεις.

Συστάσεις

• Να διασφαλιστεί αποτελεσματική και έγκαιρη διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους φορείς για νέα σχέδια νόμων και κανονισμούς, μεταξύ άλλων με αποφυγή νομοθεσίας έκτακτης ανάγκης.
• Να θεσπιστεί επίσημα και να επιταχυνθεί η επανεξέταση των υφιστάμενων επιχειρηματικών κανονισμών, σε συνεργασία με τις επιχειρήσεις και τους εκπροσώπους των συνδικάτων.
• Να αρθούν κανονιστικοί περιορισμοί σε επαγγελματικές υπηρεσίες, όπως οι δικηγόροι και οι συμβολαιογράφοι, μεταξύ άλλων στην πρόσβαση στην αγορά, στην τιμολόγηση των νομικών υπηρεσιών και στην επαγγελματική συνεργασία δικηγόρων και συμβολαιογράφων.

Η πρόσφατη πρόοδος στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις

Τα τελευταία χρόνια έχουν υλοποιηθεί στην Ελλάδα πολλές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Στις σημαντικές μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνεται νέο καθεστώς αφερεγγυότητας, που αποσκοπεί να διευκολύνει την προστασία και την επιβολή των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας.

Η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος στοχεύει σε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, με εξισορρόπηση της κατανομής των υποθέσεων και ψηφιοποίηση των διαδικασιών.

Μέτρα που ενθαρρύνουν τις ηλεκτρονικές πληρωμές και βελτιώνουν την ενημέρωση γι' αυτές συμβάλλουν στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Η ψηφιοποίηση και η απλοποίηση πολλών δημόσιων υπηρεσιών προχωρούν με ικανοποιητικό ρυθμό, με στόχο αποτελεσματικότερο δημόσιο τομέα. Η κωδικοποίηση της νομοθεσίας και αρκετά μέτρα για την ποιότητα της νομοθέτησης αποσκοπούν στη μείωση των κανονιστικών επιβαρύνσεων.

Ο ΟΟΣΑ: «Καλύτερες πολιτικές για καλύτερες ζωές»

Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) είναι διεθνής οργανισμός που εργάζεται για τη διαμόρφωση καλύτερων πολιτικών με στόχο καλύτερες ζωές. Αξιοποιεί περισσότερα από 60 χρόνια εμπειρίας και γνώσης ώστε να διαμορφώνει πολιτικές που προάγουν την ευημερία και τις ευκαιρίες, με θεμέλιο την ισότητα και την ευημερία.