Ο καθηγητής Ευθύμιος Λέκκας, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, εξηγεί γιατί τα προβλήματα και οι καταστροφές από πλημμύρες γίνονται όλο και πιο συχνά.
Η άνοδος της έντασης και της συχνότητας των φαινομένων είναι, όπως τονίζει, γεγονός και όχι θεωρία, και μάλιστα με εκθετικό ρυθμό. Φέτος αναμένεται, σε παγκόσμια κλίμακα, να αυξηθούν οι επιπτώσεις των ακραίων φαινομένων, καθώς το El Niño που αναπτύχθηκε μέσα στο 2026 εκτιμάται ότι θα φέρει σοβαρά προβλήματα τουλάχιστον έως τους πρώτους μήνες του 2027.
Χώρες με εκτεταμένη ακτογραμμή, που γειτνιάζουν με τη θάλασσα, όπως η Ελλάδα, είναι κατά τον καθηγητή ακόμη πιο ευάλωτες. Η θάλασσα, εξηγεί, αποτελεί βασικό παράγοντα που καθορίζει το κλίμα.
Ο κ. Λέκκας επισημαίνει ότι χρειάζεται επανεξέταση της επάρκειας όλων των αντιπλημμυρικών έργων, στην Αττική και στην υπόλοιπη Ελλάδα.
Ειδικά για την Αττική σημειώνει ότι σε αρκετές περιοχές τα υπάρχοντα έργα δεν ανταποκρίνονται στους κινδύνους των σημερινών κλιματικών συνθηκών. Βροχόπτωση μέτριας έντασης αρκεί για να εμφανιστούν προβλήματα και επιπτώσεις που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν.
Η συνέντευξη του Ευθύμιου Λέκκα, προέδρου του ΟΑΣΠ και ομότιμου καθηγητή Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Γιώργο Ψύλλια, στο σύνολό της:
Παρότι διανύουμε ακόμη το φθινόπωρο, φέτος οι πλημμύρες προκάλεσαν σοβαρά προβλήματα και καταστροφές, ακόμη και νεκρούς. Τι συμβαίνει, κ. καθηγητά;
Έχει πλέον αποδειχθεί, και δεν μένει στη σφαίρα της θεωρίας, ότι ένταση και συχνότητα των φαινομένων αυξάνονται εκθετικά. Κυρίως φέτος αναμένεται παγκοσμίως να ενταθούν οι επιπτώσεις από ακραία φαινόμενα, αφού το El Niño, που αναπτύχθηκε εντός του 2026, προβλέπεται να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα τουλάχιστον ως τους πρώτους μήνες του 2027. Ιδίως οι χώρες με μεγάλη ακτογραμμή, άρα και επαφή με το θαλάσσιο περιβάλλον, όπως η Ελλάδα, είναι πιο ευάλωτες, επειδή η θάλασσα παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του κλίματος.
Γιατί οι ισχυρές βροχοπτώσεις οδηγούν κάθε φορά σε σοβαρές πλημμύρες και καταστροφές; Συνέβαινε ανέκαθεν ή η κατάσταση έχει χειροτερέψει;
Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι πολλές μεταβλητές έχουν αλλάξει δραματικά σε σχέση με παλαιότερα. Η κλιματική κρίση συνδέεται άμεσα με το ανθρωπογενές περιβάλλον. Ο πληθυσμός, τα κτίρια, οι υποδομές και οι δραστηριότητες εκτίθενται περισσότερο και, συνεπώς, μεγαλώνει και η διακινδύνευση.
Οι υποδομές είναι ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας. Οι περισσότερες στη χώρα είναι απαρχαιωμένες και σχεδιάστηκαν με τα δεδομένα που υπήρχαν τότε. Απαιτείται εκτίμηση της τρωτότητάς τους με βάση τα νέα δεδομένα.
Πόσο θωρακισμένες είναι οι ελληνικές πόλεις απέναντι σε σοβαρά πλημμυρικά φαινόμενα και, ειδικότερα, το Λεκανοπέδιο της Αττικής, όπου ζει η μισή Ελλάδα;
Επανέλαβε και τόνισε ότι είναι αναγκαίο να επανεξεταστεί η ικανότητα όλων των αντιπλημμυρικών έργων, τόσο στην Αττική όσο και στην υπόλοιπη χώρα.
Στην Αττική ήδη διαπιστώνεται ότι σε αρκετές περιοχές τα υφιστάμενα έργα δεν καλύπτουν τους κινδύνους που γεννούν οι σημερινές κλιματικές συνθήκες. Με βροχή μέτριας έντασης προκύπτουν προβλήματα και επιπτώσεις που δεν θα έπρεπε να καταγράφονται. Κυριότεροι λόγοι είναι τα μπαζωμένα ή εγκιβωτισμένα ρέματα, η τσιμεντοποίηση και η ανεπαρκής αποστράγγιση.
Παρακολουθείτε την κατάσταση σε όλο τον κόσμο. Φέτος, αν και είναι ακόμη φθινόπωρο, είδαμε τρομακτικές πλημμύρες στην Ισπανία και αλλού. Τι φταίει;
Είναι γεγονός ότι μέσα σε λίγες ώρες μπορεί να περάσουμε από την έλλειψη νερού στην υπερβολική ποσότητα. Ο κίνδυνος σοβαρών υδρολογικών και κλιματικών ακραίων καταστάσεων μεγαλώνει, και αυτό συμβαίνει παντού.
Δεν γίνεται πλέον να στηριζόμαστε μόνο στις κλιματικές συνθήκες που γνωρίζαμε πριν από 30 με 40 χρόνια.
Τα επιστημονικά δεδομένα είναι σαφή και δείχνουν ότι οφείλουμε να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε τις πόλεις, τα αντιπλημμυρικά έργα και την πολιτική προστασία.

































