Το κόστος ζωής έκρινε τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 στις ΗΠΑ

Το 1932, εν μέσω Μεγάλης Υφεσης, ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ επικράτησε συντριπτικά του Χέρμπερτ Χούβερ. Η αναμέτρηση έδειξε ότι, όταν απειλείται η καθημερινή επιβίωση, οι ιδεολογικές αναλύσεις μένουν στο περιθώριο. Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, τον Νοέμβριο του 2026, οι Αμερικανοί ψηφοφόροι έδειξαν πως ο ίδιος απαράβατος κανόνας της πολιτικής ιστορίας παραμένει σε ισχύ.

Η σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών σε Βουλή και Γερουσία δεν ήταν μια απλή εναλλαγή κομμάτων. Αποτυπώθηκε ως καθαρό μήνυμα: καμία κυβέρνηση δεν αντέχει πολιτικά όταν αδειάζει η τσέπη του πολίτη.

Κατά το CBS News, το 89% των ψηφοφόρων έκρινε το κόστος ζωής καθοριστικό για την επιλογή του στην κάλπη. Η αποδοχή του προέδρου Τραμπ υποχώρησε στο 32%, ποσοστό από τα χαμηλότερα που έχουν σημειωθεί σε ενδιάμεσες εκλογές στην ιστορία των ΗΠΑ. Οι πολίτες ψήφισαν με γνώμονα όσα ζουν στο σουπερμάρκετ, στα πρατήρια βενζίνης και στους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας.

Η συμπεριφορά αυτή δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά στην αμερικανική πολιτική ιστορία. Το 1992 ο σύμβουλος του Μπιλ Κλίντον, Τζέιμς Κάρβιλ, είχε επιστρατεύσει τη φράση «Είναι η οικονομία, ηλίθιε». Η φράση εκείνη έκρινε την ήττα του Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου, παρά την υψηλή δημοτικότητά του μετά τον Πόλεμο του Κόλπου.

Ακόμη νωρίτερα, το 1980, ο Ρόναλντ Ρίγκαν είχε ρωτήσει τους ψηφοφόρους: «Είστε σε καλύτερη κατάσταση σήμερα από ό,τι ήσασταν πριν από τέσσερα χρόνια;». Το ερώτημα αυτό, σε περίοδο υψηλού πληθωρισμού, διέλυσε τις ελπίδες του Τζίμι Κάρτερ για επανεκλογή.

Το ίδιο κίνητρο, η αναζήτηση οικονομικής ασφάλειας, κινούσε τους ψηφοφόρους και όταν ο Μπαράκ Ομπάμα επικράτησε μέσα στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Κάποιοι δείκτες πρόβαλλαν εικόνα ανθεκτικότητας. Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,4% το τρίτο τρίμηνο του 2026 ήταν ένας από αυτούς. Στην καθημερινότητα των νοικοκυριών, ωστόσο, η βάση της οικονομίας έδειχνε βαθιές ρωγμές.

Η πίεση του πληθωρισμού και οι αυξήσεις στις τιμές τροφίμων και καυσίμων έφεραν κλίμα βαριάς οικονομικής ανασφάλειας. Στα Μέσα, πολίτες ανέφεραν ότι για κάθε γέμισμα του ντεπόζιτου του αυτοκινήτου τους χρειάζονται τουλάχιστον 35 δολάρια παραπάνω σε σχέση με τις αρχές της χρονιάς. Οι ανησυχίες για τις συνέπειες των δασμών της κυβέρνησης στο κόστος των εισαγόμενων αγαθών, μαζί με την αστάθεια στον προϋπολογισμό, δυνάμωσαν την οργή των ψηφοφόρων.

Ο Χακίμ Τζέφρις, επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, τόνισε ότι η εκστρατεία του κόμματος ήταν «αδιάκοπα εστιασμένη στην προσιτή οικονομία και στη λογοδοσία». Οι Δημοκρατικοί στήριξαν την προσπάθειά τους σε αυστηρή κριτική για την ακρίβεια και για τις περικοπές σε κοινωνικές δομές. Κατάφεραν έτσι να πείσουν και περιφέρειες με παραδοσιακά συντηρητικό χαρακτήρα, αλλά και «κόκκινες» πολιτείες.

Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, απέδωσε τη νίκη στην προσοχή που δόθηκε στα μεσαία και εργατικά στρώματα. Οι ψηφοφόροι, όπως υπογράμμισε, αναζητούσαν πολιτικές που μειώνουν τα έξοδα και αποκαθιστούν την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Στην άλλη πλευρά, κορυφαία στελέχη των Ρεπουμπλικανών, μεταξύ αυτών και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, έθεσαν την ανάγκη αυτοκριτικής για την πολιτική κατεύθυνση και τις εξωτερικές επιλογές της ηγεσίας.

Η ετυμηγορία του Νοεμβρίου 2026 δεν περιορίζεται στη συνηθισμένη τιμωρία που επιφυλάσσουν οι ενδιάμεσες εκλογές στο κόμμα του Λευκού Οίκου. Υπενθυμίζει πως, στην πολιτική, η θεωρία υποχωρεί αμέσως μόλις βρεθεί μπροστά στους λογαριασμούς του μήνα.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow