Απώλεια 12,3 ετών ζωής κατά μέσο όρο από πρόωρη καρδιαγγειακή νόσο

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αντιστοιχούν στο ένα τρίτο όλων των θανάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ή σε 1,7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως, και εξακολουθούν να είναι η πρώτη αιτία θανάτου και αναπηρίας στην Ευρώπη.

Μολονότι το 80% των καρδιαγγειακών παθήσεων μπορεί να προληφθεί, στην πρόληψη κατευθύνεται μόλις το 3% της συνολικής δαπάνης υγείας.

Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Safe Hearts Plan στοχεύει, έως το 2035, σε μείωση της πρόωρης καρδιαγγειακής θνησιμότητας κατά 25% σε σχέση με το 2022.

Στο πλαίσιο του προγράμματος, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία και η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία κατάρτισαν από κοινού Εθνικό Σχέδιο για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση των Καρδιαγγειακών Νόσων, το οποίο θα υποβληθεί άμεσα στο υπουργείο Υγείας.

Τα στοιχεία υπογράμμισε ο Κωνσταντίνος Δάβος, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Προληπτικής Καρδιολογίας (EAPC) και πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής για την εκπόνηση του σχεδίου.

Όσα αναφέρθηκαν παρουσιάστηκαν στο Διεθνές Συνέδριο Καρδιολογίας της ΕΚΕ, το οποίο πραγματοποιείται στην Αθήνα.

Το 2023 καταγράφηκαν 40.812 θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα, σχεδόν ένας στους τρεις, ρυθμός που αντιστοιχεί σε έναν θάνατο ανά 12 λεπτά.

Στη σωστή διατροφή, στην άσκηση και στις προληπτικές εξετάσεις εντοπίζονται τρεις βασικοί παράγοντες για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Ο στόχος του Σχεδίου

Το Εθνικό Σχέδιο Καρδιαγγειακής Υγείας δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα υγείας, αλλά μακροπρόθεσμη εθνική επένδυση στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στην αποτελεσματική θεραπεία, ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΚΕ και καθηγητής Καρδιολογίας του ΕΚΠΑ, Κ. Τούτουζας. Επιδίωξη είναι λιγότερα πρώτα και επαναλαμβανόμενα καρδιαγγειακά συμβάντα, μικρότερη πρόωρη θνησιμότητα, περισσότερα έτη ζωής με καλή υγεία και χωρίς αναπηρία, καθώς και ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών στην πρόληψη και στη θεραπεία.

Ο καθηγητής Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, Δημοσθένης Παναγιωτάκος, τόνισε με τη σειρά του ότι, με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα καρδιαγγειακά νοσήματα στην Ελλάδα προκάλεσαν το 2023 40.812 θανάτους. Πρόκειται για σχεδόν έναν στους τρεις θανάτους, δηλαδή για έναν θάνατο κάθε 12 λεπτά. Την ίδια χρονιά 8.324 άνθρωποι πέθαναν πρόωρα. Η πρόωρη θνησιμότητα από ισχαιμική καρδιοπάθεια ήταν περίπου 37% υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ και, στους άνδρες, 42% υψηλότερη. Στη μελέτη ΑΤΤΙΚΗ, η οποία επί 20 χρόνια παρακολουθεί 3.000 άνδρες και γυναίκες, οι συμμετέχοντες έχασαν κατά μέσο όρο 12,3 έτη ζωής εξαιτίας πρόωρης καρδιαγγειακής νοσηρότητας. Το συνολικό οικονομικό κόστος των νοσημάτων αυτών στη χώρα φτάνει τα 4,315 δισ. ευρώ, ενώ το 23,9% του πληθυσμού είναι άνω των 65 ετών.

Χάσμα γνώσης και δράσης

Πανελλήνια έρευνα κοινής γνώμης της ΕΚΕ, που διεξήχθη τον Σεπτέμβριο του 2026, ανέδειξε σημαντικά κενά στην ενημέρωση του πληθυσμού.

Μόνο το 25,1% των πολιτών γνωρίζει ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η πρώτη αιτία θανάτου. Το 50,7% θεωρεί, εσφαλμένα, ότι αφορούν κυρίως τους άνδρες. Παρότι το 77,9% έχει υποβληθεί σε προληπτικό έλεγχο, το 39,9% δεν έχει συζητήσει ποτέ με γιατρό τον καρδιαγγειακό του κίνδυνο. Τα τρία τέταρτα των πολιτών δεν γνωρίζουν ΚΑΡΠΑ. Οι πολίτες αναγνωρίζουν την ΕΚΕ ως βασικό φορέα αξιόπιστης ενημέρωσης και ζητούν εκπαίδευση για την υγεία ήδη από το σχολείο.

Ο πολίτης γνωρίζει. Αυτό που του λείπει κυρίως δεν είναι η πληροφορία, αλλά το κίνητρο και τα εργαλεία ώστε να περάσει στην πράξη, τόνισε ο καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και αντιπρόεδρος της ΕΚΕ, Λάμπρος Μιχάλης.

Τρεις πυλώνες και έξι άξονες στρατηγικής

Το όραμα του Σχεδίου περιγράφει μια Ελλάδα με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία για όλους, σε κάθε φάση της ζωής, χωρίς ανισότητες στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στην πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα. Οι στρατηγικοί άξονες στους οποίους στηρίζεται είναι έξι:

• Προαγωγή και πρόληψη της καρδιαγγειακής υγείας, ξεκινώντας από τη σχολική ηλικία, με ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των γυναικών.
• Έγκαιρος εντοπισμός, διάγνωση και ολοκληρωμένη φροντίδα, με καθολική εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου σε όλους τους ενήλικες.
• Ισότιμη πρόσβαση και αναβάθμιση της καρδιαγγειακής φροντίδας, συμπεριλαμβανομένων των νησιωτικών, ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών.
• Διακυβέρνηση, δεδομένα και ψηφιακός μετασχηματισμός, μέσω Εθνικού Παρατηρητηρίου Καρδιαγγειακής Υγείας, εθνικών μητρώων συνδεδεμένων με τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, τηλεϊατρικής και τεχνητής νοημοσύνης.
• Εκπαίδευση, έρευνα και συμμετοχή της κοινωνίας, με θεσμοθέτηση της Προληπτικής Καρδιολογίας ως επίσημης εξειδίκευσης ή δομημένης μετεκπαίδευσης και με συνεργασία με τους συλλόγους ασθενών.
• Υλοποίηση, χρηματοδότηση και αξιολόγηση, με εθνικούς δείκτες παρακολούθησης και με στρατηγικό στόχο για το 2050 τους λιγότερους πρόωρους θανάτους.

Από το σχέδιο στην εφαρμογή

Ο κ. Μιχάλης παρουσίασε τις δράσεις που περιλαμβάνει η στρατηγική της ΕΚΕ για το διάστημα 2027-2030:

• Έμπνευση του πολίτη, με εκπαιδευτικές δράσεις και ανανεωμένη ιστοσελίδα, διεύρυνση του δικτύου εκπαίδευσης στην ΚΑΡΠΑ, έμφαση στη διατροφή και στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, καθώς και σταθερή συνεργασία με τους συλλόγους ασθενών.
• Ενθάρρυνση με τη βοήθεια της τεχνολογίας: χρήση wearables και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, παράλληλα με εκπαίδευση των καρδιολόγων στα νέα ψηφιακά εργαλεία. Οι ψηφιακές εφαρμογές δεν υποκαθιστούν τον γιατρό, μετατρέπουν όμως την πρόληψη σε καθημερινή συνήθεια.
• Πρόληψη από μικρή ηλικία, με διατροφή, κίνηση, ΚΑΡΠΑ και ενημέρωση για τους παράγοντες κινδύνου μέσα στο σχολείο, σε συνεργασία με την Πολιτεία και την οικογένεια.
• Αλλαγή του τρόπου ζωής, με προγράμματα άσκησης στους χώρους εργασίας, κίνητρα για τακτική άσκηση των γυναικών, ιδίως μετά την εμμηνόπαυση, και με σχολείο σε κίνηση.
• Σχέδιο προσαρμοσμένο στην ελληνική πραγματικότητα: εφαρμογή θρομβόλυσης όπου απαιτείται, σε συνεργασία με τις ΥΠΕ, ώστε όσοι παθαίνουν έμφραγμα να αντιμετωπίζονται έγκαιρα όπου κι αν βρίσκονται, και ίδρυση Κέντρων Αποκατάστασης Καρδιοπαθών με πολυειδικό προσωπικό.

Επιδιώκεται η ΕΚΕ να λειτουργεί ως επιστημονικός σύμβουλος της Πολιτείας και, μέσα από το Safe Hearts Plan και την ελληνική προεδρία της ΕΕ το β΄ εξάμηνο του 2027, να αναδειχθεί η καρδιαγγειακή υγεία σε προτεραιότητα.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow