Σχεδόν οκταπλάσιο το κόστος ανά δέμα για τα ορφανά φάρμακα του ΙΦΕΤ

Την τελευταία πενταετία η δαπάνη του ΙΦΕΤ για φάρμακα αυξάνεται κάθε χρόνο με ρυθμό 46,8%. Η άνοδος οφείλεται κυρίως στην είσοδο καινοτόμων σκευασμάτων που δεν έχουν κυκλοφορήσει ακόμη στην ελληνική αγορά, διαθέτουν όμως έγκριση από διεθνείς οργανισμούς, όπως ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων ή και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων.

Τα φάρμακα αυτά εισάγονται μέσω του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ) και παραδίδονται στους ασθενείς σε ατομικά δέματα. Τη διανομή αναλαμβάνει ο ΕΟΠΥΥ, ο οποίος καλύπτει και τη σχετική δαπάνη.

Για να προχωρήσει η εισαγωγή απαιτείται έγκριση χωριστά για κάθε ασθενή. Προηγείται η έγκριση του αιτήματος του θεράποντος ιατρού προς το Σύστημα Ηλεκτρονικής Προέγκρισης του ΕΟΠΥΥ και την αρμόδια επιτροπή.

Στα ατομικά δέματα κοινών φαρμάκων που δεν υπάρχουν στην εγχώρια αγορά, ο ρυθμός αύξησης της δαπάνης είναι μόλις 6,4%.

Το εύρημα προέρχεται από μελέτη που κατατέθηκε στο ευρωπαϊκό συνέδριο φαρμακοοικονομίας ISPOR, το οποίο έγινε φέτος στη Βιέννη από τις 8 έως τις 11 Νοεμβρίου. Η εργασία συμπεριλήφθηκε στο 5% των καλύτερων μελετών που υποβλήθηκαν φέτος στο συνέδριο.

Επικεφαλής της μελέτης ήταν η πρόεδρος του ΕΟΠΥΥ και της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης, Βασιλική-Κωνσταντίνα Γκογκοζώτου. Συνεργάστηκε με ερευνητική ομάδα στελεχών του ΕΟΠΥΥ, στην οποία μετείχαν η Χριστίνα Γεώργη, ο Παναγιώτης Πατεράκης, η Χαρά Κανή, η Παναγιώτα Λίτσα και ο Κωνσταντίνος Ψυχογιός.

Τα στοιχεία επιτρέπουν να αναλυθεί ο ρυθμός ανάπτυξης των καινοτόμων φαρμάκων και η σχέση τους με τα υπόλοιπα. Μπορούν επίσης να στηρίξουν προβλέψεις για τη χρηματοδότηση που χρειάζεται το κράτος προκειμένου να καλυφθούν οι θεραπείες των ασθενών.

Η πρόεδρος του ΕΟΠΥΥ και της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης, Βασιλική-Κωνσταντίνα Γκογκοζώτου, παρουσιάζει στο ευρωπαϊκό συνέδριο φαρμακοοικονομίας ISPOR τις τρεις μελέτες για τα φάρμακα που διακινούνται μέσω ΙΦΕΤ.

Στη μελέτη αυτή και σε δύο ακόμη που παρουσιάστηκαν στο ίδιο συνέδριο περιλαμβάνονται για πρώτη φορά στοιχεία για φάρμακα που πληρώνει ο ΕΟΠΥΥ για την κάλυψη των ασφαλισμένων του. Τα σκευάσματα φτάνουν στους ασθενείς από τα φαρμακεία του Οργανισμού, έχουν όμως αγοραστεί από το ΙΦΕΤ και πρόκειται για καινοτόμα ή ορφανά φάρμακα σπάνιων παθήσεων.

Είναι ειδικά, καινοτόμα φάρμακα νέας τεχνολογίας και ακολουθούν το κανάλι εισαγωγής του ΙΦΕΤ. Είτε δεν έχουν εγκριθεί ακόμη από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) και έχουν έγκριση μόνο από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων, είτε, παρά την έγκριση του ΕΜΑ, η Ελλάδα δεν αποτελεί ελκυστική αγορά λόγω clawback.

Οι τρεις μελέτες που παρουσιάστηκαν στο ISPOR δίνουν τη δυνατότητα να εξεταστεί ο ρυθμός ανάπτυξης των καινοτόμων φαρμάκων και η σχέση τους με τα υπόλοιπα. Επιτρέπουν επίσης προβλέψεις για την ανάγκη κρατικής χρηματοδότησης θεραπειών που χρειάζονται οι ασθενείς, όταν δεν βρίσκουν λύση με τα υπάρχοντα φάρμακα.

Άνοδος των δαπανών

Σύμφωνα με την πρώτη μελέτη, οι δαπάνες του ΙΦΕΤ για εισαγωγή ειδικών καινοτόμων φαρμάκων αυξήθηκαν από 62,1 εκατ. ευρώ το 2020 σε 308,7 εκατ. ευρώ το 2025, άνοδος 397,2%. Για τα κοινά φάρμακα που αποζημιώνει ο ΕΟΠΥΥ, η δαπάνη πέρασε από 1.499,3 εκατ. ευρώ το 2020 σε 2.436,8 εκατ. ευρώ το 2025, με αύξηση 62,5%.

Τα ποσά αντιστοιχούν σε μέση ετήσια αύξηση 37,8% για το ΙΦΕΤ και 10,2% για τα λοιπά αποζημιούμενα φάρμακα. Το δεύτερο ποσοστό συνάδει με την ετήσια άνοδο της φαρμακευτικής δαπάνης διεθνώς.

Την ίδια περίοδο οι συνταγές αυξάνονται ετησίως κατά 7,9% και οι ασθενείς κατά 8,7%, δείχνοντας το υψηλό κόστος των νέων τεχνολογιών υγείας.

Η δυνατότητα να αξιοποιηθούν οι λύσεις που δίνει η πρόοδος της επιστήμης δεν είναι πάντα διαθέσιμη για το σύνολο των ασθενών που έχουν ανάγκη αυτές τις θεραπείες, καθώς δεν είναι πάντοτε βέβαιο ότι μπορούν να έχουν πρόσβαση στο ΣΗΠ.

Περισσότερες συνταγές και ασθενείς

Συνολικά, η δαπάνη του ΕΟΠΥΥ για αγορά φαρμάκων αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό 12%. Από 1,561 δισ. ευρώ το 2020 έφτασε τα 2,746 δισ. ευρώ το 2025, αύξηση 75,8%.

Ο συνολικός αριθμός συνταγών αυξήθηκε κατά 47%, από 1,638 εκατ. το 2020 σε 2,407 εκατ. το 2025, με μέσο ρυθμό ανόδου 8%.

Το σύνολο των δεμάτων που διανεμήθηκαν αυξήθηκε κατά 38,7%, από 2,989 εκατ. το 2020 σε 4,145 εκατ. πακέτα το 2025. Ο ρυθμός ανόδου διατηρήθηκε στο 6,8% κάθε χρόνο την περίοδο 2020-2025.

Οι ασθενείς που πήραν φάρμακα μέσω ΙΦΕΤ αυξήθηκαν κατά 371,2%, από 924 σε 4.354, με μέσο ρυθμό αύξησης 36,3%. Το 2025 τα φάρμακα αυτά αντιστοιχούσαν στο 11,2% της δαπάνης, αλλά στο 2,3% των δεμάτων που διανεμήθηκαν.

Ορφανά φάρμακα

Σε δεύτερη μελέτη που κατέθεσε επίσης στο ISPOR η ομάδα του ΕΟΠΥΥ, με επικεφαλής την κ. Γκογκοζώτου και με τη συμμετοχή και της Αναστασίας Σεϊμένη, στελέχους του Οργανισμού, καταγράφεται συγκεκριμένο εύρημα. Από τα 308,7 εκατ. ευρώ που διέθεσε ο ΕΟΠΥΥ το 2025 για καινοτόμα φάρμακα μέσω ΣΗΠ, τα 174,4 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 56,5%, αφορούσαν ορφανά φάρμακα για σπάνιες παθήσεις.

Η πρόσβαση των ασθενών δεν είναι καθολική, όμως ολοένα περισσότεροι βρίσκουν διέξοδο μέσω του ΙΦΕΤ. Η δαπάνη για ορφανά φάρμακα από το Ινστιτούτο αυξήθηκε κατά 9,2 ποσοστιαίες μονάδες και έφτασε το 56,5% της δαπάνης για καινοτόμα φάρμακα, από 47,3% το 2020.

Μεγάλη ήταν η αύξηση και από πλευράς όγκου.

Οι ποσότητες φαρμάκων που εισάγει το Ινστιτούτο αυξήθηκαν κατά 581,8% μέσα στην τελευταία πενταετία. Από σχεδόν 14.000 πακέτα το 2020 (13.699 πακέτα) πλησίασαν τις 100.000 ατομικά δέματα (93.395 πακέτα).

Από αυτά, σχεδόν 20.000 πακέτα (19.590 ατομικά δέματα) αφορούσαν ορφανά φάρμακα το 2025, έναντι 5.524 ατομικών δεμάτων ορφανών φαρμάκων το 2020. Η αύξηση φτάνει το 254,6%.

Ως προς τον αριθμό των ειδών που εισάγονται, το 2025 ήρθαν φάρμακα με 204 εμπορικές ονομασίες, έναντι 128 το 2020, άνοδος της τάξης του 60% περίπου. Από αυτά, τα 45 ήταν ορφανά το 2025, έναντι 28 το 2020, με την αύξηση να ξεπερνά το 60%.

Η δεύτερη μελέτη διαπιστώνει ότι σχεδόν το 60% της αύξησης της δαπάνης στο ΙΦΕΤ, και συγκεκριμένα το 58,8%, προέρχεται από τα ορφανά φάρμακα. Σε συνολική αύξηση 246,6 εκατ. ευρώ, τα 145 εκατ. ευρώ αφορούσαν πρόσθετες αγορές ορφανών φαρμάκων.

Ενώ το 56,5% της δαπάνης του ΙΦΕΤ αφορά ορφανά φάρμακα, με την πάροδο του χρόνου η αναλογία των δεμάτων τους μειώθηκε σχεδόν στο μισό, στο 21% από 40,3%. Αιτία είναι οι περισσότερες καινοτόμες θεραπείες που εισάγει το Ινστιτούτο.

Στην τρίτη μελέτη διαπιστώνεται ότι, παρότι τα ατομικά δέματα για ορφανά φάρμακα μειώθηκαν κατά 54,8%, η δαπάνη για την αγορά τους αυξήθηκε κατά 41,1%.

Από την άλλη πλευρά, τα ατομικά δέματα για άλλες παθήσεις αυξήθηκαν κατά 34,5%, ενώ η δαπάνη για αυτά ανέβηκε κατά 64,3%.

Έτσι, το κόστος ανά ατομικό δέμα ασθενούς για τα ορφανά φάρμακα μπορεί να φτάσει σχεδόν στο οκταπλάσιο σε σχέση με τα υπόλοιπα φάρμακα εισαγωγής του ΙΦΕΤ για το 2025, έως και 7,8 φορές πάνω. Το 2020 η σχέση κόστους ορφανών και λοιπών φαρμάκων ήταν τριπλάσια.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow