19. Επειδή, μειοψήφησαν οι ΣÏμβουλοι Χ. Ράμμος, Μ. ΚαÏαμανώφ, Δ. ΑλεξανδÏής, Î . ΕυστÏατίου, Μ. ΓκοÏτζολίδου, Ι. ΓÏάβαÏης, Σ. ΜαÏκάτης, Α. ÎÏ„Îμσιας, Θ. ΑÏαβάνης και Α.Μ. ΠαπαδημητÏίου, οι οποίοι διετÏπωσαν την εξής γνώμη, στην οποία Ï€ÏοσχώÏησε η ΠάÏεδÏος Μ. ΣωτηÏοποÏλου: Με την διάταξη του άÏθÏου 15 παÏ. 2 του Συντάγματος ο συνταγματικός νομοθÎτης θεσπίζει μια θεμελιώδη για την λειτουÏγία Î±Ï…Ï„Î¿Ï Ï„Î¿Ïτου του δημοκÏÎ±Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€Î¿Î»Î¹Ï„ÎµÏματος δημόσια υπηÏεσία, την δημόσια Ïαδιοτηλεοπτική υπηÏεσία, ανεξάÏτητα ή παÏάλληλα Ï€Ïος την ÏπαÏξη ιδιωτικών Ïαδιοτηλεοπτικών φοÏÎων.
Σκοπός της υπηÏεσίας αυτής είναι, όπως σαφώς και μάλιστα με Îμφαση Ï€ÏοκÏπτει από το ίδιο το γÏάμμα της διατάξεως αυτής, κατ' αÏχήν η παÏοχή αξιόπιστων και ÎγκυÏων πληÏοφοÏιών στο κοινωνικό σÏνολο, η ενημÎÏωση των πολιτών σε όλα ανεξαιÏÎτως τα σημεία της ελληνικής επικÏάτειας με Ï„Ïόπο αντικειμενικό, πολυφωνικό, και με βάση τις αÏχÎÏ‚ της ισοπολιτείας και του σεβασμοÏ, αλλά και διακίνησης όλων των ιδεών και απόψεων που αναπτÏσσονται σε μια πλουÏαλιστική δημοκÏατική πολιτεία. Αποσκοπεί δηλαδή η δημόσια αυτή υπηÏεσία στην δημιουÏγία ενημεÏωμÎνων, συνειδητών και ωÏίμων πολιτών, που διαθÎτουν πολÏπλευÏη και σφαιÏική ενημÎÏωση, κÏιτική σκÎψη και ελεÏθεÏο δημοκÏατικό φÏόνημα, που αποτελοÏν την απαÏαίτητη Ï€Ïοϋπόθεση για την απÏόσκοπτη λειτουÏγία του δημοκÏÎ±Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€Î¿Î»Î¹Ï„ÎµÏματος.
ΟÏισμÎνες μάλιστα υποχÏεώσεις δημόσιας υπηÏεσίας, συγκεκÏιμÎνα η δωÏεάν μετάδοση των εÏγασιών της Βουλής και η μετάδοση Ï€Ïοεκλογικών μηνυμάτων των κομμάτων, επιβάλλονται και Ïητώς στα Ïαδιοτηλεοπτικά μÎσα από το ΣÏνταγμα (15 παÏ. 2 εδ. δ΄ Συντ.). ΤαυτόχÏονα η δημόσια Ïαδιοτηλεοπτική υπηÏεσία αποσκοπεί και στην ανÏψωση του Ï€Î¿Î»Î¹Ï„Î¹ÏƒÏ„Î¹ÎºÎ¿Ï ÎµÏ€Î¹Ï€Îδου των πολιτών, με την εκπομπή Ï€ÏογÏαμμάτων υψηλής ποιοτικής στάθμης, Ï€ÏογÏαμματικής ποικιλότητας και τοÏτο όχι μόνο για την ψυχαγώγηση αυτών, αλλά και διότι το υψηλό πολιτιστικό επίπεδο συντελεί και αυτό στην δημιουÏγία ωÏίμων και ελεÏθεÏων δημοκÏατικών πολιτών. ΤÎλος, η δημόσια Ïαδιοτηλεοπτική υπηÏεσία είναι κατά την αντίληψη του Î£Ï…Î½Ï„Î±Î³Î¼Î±Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï ÎομοθÎτη απαÏαίτητη και για την διαÏκή και ÎγκυÏη ενημÎÏωση των πολιτών με Ï„Ïόπο ψÏχÏαιμο για θÎματα της καθημεÏινότητας ή επικαιÏότητας, που μποÏεί να αφοÏοÏν άμεσα την ζωή, την υγεία και ασφάλειά τους, ή την ομαλή Ïοή του καθημεÏÎ¹Î½Î¿Ï Ï„Î¿Ï…Ï‚ βίου, όπως είναι Ï€.χ. οι μείζονες φυσικÎÏ‚ καταστÏοφÎÏ‚, θεομηνίες, οι Ï„ÏομοκÏατικÎÏ‚ επιθÎσεις ή άλλες Îκτακτες απÏόβλεπτες πεÏιστάσεις, στην διάÏκεια των οποίων επιβάλλεται η συνεχής Ïοή υπεÏθυνης ενημÎÏωσης.
ΤÎτοιου Ï„Ïπου και επιπÎδου ενημÎÏωση και εν γÎνει υπηÏεσία και μάλιστα σε μια χώÏα με τόσο δÏσκολη γεωγÏαφία, όπως η Ελλάδα, δεν μποÏοÏν να Ï€ÏοσφÎÏουν οι ιδιωτικοί Ïαδιοτηλεοπτικοί φοÏείς και κανάλια, των οποίων την παÏάλληλη λειτουÏγία το ΣÏνταγμα ανÎχεται βÎβαια,διότι το βασικό κÏιτήÏιο λειτουÏγίας τους είναι η επίτευξη του μεγαλÏτεÏου Î´Ï…Î½Î±Ï„Î¿Ï ÎºÎÏδους και ενδεχομÎνως η εξυπηÏÎτηση διαφόÏων ισχυÏών οικονομικών συμφεÏόντων. Και τοÏτο είναι καθοÏιστικό για την λειτουÏγία τους και δεν μποÏεί να ανατÏαπεί, ακόμη και στην πεÏίπτωση που θα υπάγονταν σε καθεστώς αυστηÏότατων δεοντολογικών κανόνων σε ÏŒ,τι αφοÏά διάφοÏες όψεις της λειτουÏγίας τους αυτής. Όπως πεÏαιτÎÏω Ï€ÏοκÏπτει από τα διδάγματα της κοινής πείÏας με βάση την ήδη εικοσαετή λειτουÏγία της ιδιωτικής τηλεόÏασης στην Ελλάδα, αλλά και με βάση τα διεθνή δεδομÎνα, οι ιδιωτικοί αυτοί φοÏείς Ï€ÏοσφÎÏουν συχνά Îνα Ï€Î¿Î»Ï Ï‡Î±Î¼Î·Î»Î¿Ï ÎµÏ€Î¹Ï€Îδου Ïαδιοτηλεοπτικό Ï€Ïοϊόν, κÏÏιο χαÏακτηÏιστικό του οποίου είναι ο εÏκολος εντυπωσιασμός η πολιτιστική Îνδεια και η αÏξηση με κάθε δυνατό Ï„Ïόπο της ακÏοαματικότητας, σε βάÏος της ποιότητας και της αντικειμενικότητας, αλλά και της νηφαλιότητας της παÏεχόμενης πληÏοφόÏησης. Με την επικÏατοÏσα μάλιστα τάση δημιουÏγίας όλο και πεÏισσότεÏο μονοπωλιακών καταστάσεων στον χώÏο επιτυγχάνεται η πλήÏης χειÏαγώγηση των πολιτών και η μετατÏοπή τους σε απλοÏÏ‚ καταναλωτÎÏ‚ πληÏοφοÏιών και μηνυμάτων.
Η αναγκαιότητα της υποχÏεωτικής κατά το ΣÏνταγμα ÏπαÏξης μιας Ï„Îτοιας δημόσιας Ïαδιοτηλεοπτικής υπηÏεσίας Îχει μάλιστα καταστεί σήμεÏα ακόμη πιο Îντονη απ' ότι ήταν κατά τον χÏόνο θεσπίσεως της επίμαχης διατάξεως, διότι με την λειτουÏγία του διαδικτÏου, το οποίο κατά κοινή πείÏα διακινεί πάσης φÏσεως πληÏοφοÏίες και απόψεις, ακόμη και τις πιο αντίθετες στις αξίες του ανθÏώπου και στις αÏχÎÏ‚ του δημοκÏÎ±Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€Î¿Î»Î¹Ï„ÎµÏματος και ειδήσεις κακόβουλες, Ï€Ïοδήλως ανακÏιβείς ή παÏαπλανητικÎÏ‚, Îχει δημιουÏγηθεί σε πολλοÏÏ‚ πολίτες πλήÏης σÏγχυση οφειλόμενη στην αδυναμία κÏιτικής αξιολόγησης και ταξινόμησης αυτής της πλημμυÏίδας πληÏοφοÏιών.
Ενόψει της Ï€ÏοαναφεÏθείσας σπουδαιότητας της δημόσιας αυτής Ïαδιοτηλεοπτικής υπηÏεσίας υπό λειτουÏγική Îννοια, βασικό, κατά το ΣÏνταγμα χαÏακτηÏιστικό της αποτελεί η συνÎχεια της παÏοχής της, με συνÎπεια να μην είναι ανεκτή οÏτε η Ï€ÏόσκαιÏη παÏαίτηση του ΚÏάτους από αυτήν.
Από τα Ï€ÏοεκτεθÎντα Ï€ÏοκÏπτει ότι την δημόσια αυτή Ïαδιοτηλεοπτική υπηÏεσία μόνο δημόσιος φοÏÎας μποÏεί, κατά το ΣÏνταγμα, να την παÏάσχει και για τον ακόλουθο θεμελιώδη λόγο που ανάγεται στην ίδια την φÏση των ιδιωτικών Ïαδιοτηλεοπτικών φοÏÎων. Î Ïάγματι, οι τελευταίοι, ως κεÏδοσκοπικά νομικά Ï€Ïόσωπα μποÏοÏν ανά πάσα στιγμή να αναστείλουν την λειτουÏγία τους για λόγους, που ανάγονται είτε στο ότι Îχουν καταστεί ζημιογόνα, είτε στην απλή επιθυμία των ιδιοκτητών τους να σταματήσουν την δÏαστηÏιότητα αυτή, είτε, Ï„Îλος, και σε αυτήν ακόμη την ενδεχόμενη παÏαβατικότητά τους και την συνακόλουθη ανάκληση της λειτουÏγίας τους. Αυτονόητο είναι βεβαίως ότι ως δημόσιος φοÏÎας δεν νοείται κατ’ ανάγκην νομικό Ï€Ïόσωπο δημοσίου δικαίου, καθώς και ότι ο φοÏÎας αυτός δεν συνιστά μονοπώλιο.
Δεν είναι, εξ άλλου, τυχαίο το ότι ο κοινός νομοθÎτης Îτσι αντελήφθη επί σειÏά δεκαετιών το νόημα της συνταγματικής διατάξεως. ΣυνÎστησε και διατήÏησε συνεχώς υπό το καθεστώς του ισχÏοντος Συντάγματος Îνα δημόσιο φοÏÎα παÏοχής Ïαδιοτηλεοπτικών υπηÏεσιών (την «Ελληνική Ραδιοφωνία ΤηλεόÏαση», ΕΡΤ Α.Ε.) τόσο με τον ν. 230/1975, όσο και τον ν. 1730/1987. Εξ άλλου οÏτε και μετά την κατάÏγηση της ΕΡΤ Α.Ε. με την ήδη Ï€Ïοσβαλλόμενη Ï€Ïάξη ο νομοθÎτης Ï„Ïοποποίησε το εν λόγω Ï€Ïότυπο οÏγάνωσης. Με το νόμο 4173/2013 ιδÏÏθηκε το νομικό Ï€Ïόσωπο με την επωνυμία «ÎÎα Ελληνική Ραδιοφωνία, ΊντεÏνετ και ΤηλεόÏαση ÎΕΡΙΤ ΑΕ» πάλι ως νομικό Ï€Ïόσωπο Î¹Î´Î¹Ï‰Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Î´Î¹ÎºÎ±Î¯Î¿Ï… (ανώνυμη εταιÏεία), για την εκπλήÏωση των σκοπών «της δημόσιας Ïαδιοτηλεοπτικής υπηÏεσίας» (άÏθ. 2 παÏ. 1).
Με βάση τα Ï€ÏοεκτεθÎντα η κατάÏγηση του Î½Î¿Î¼Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€Ïοσώπου της ΕΡΤ Α.Ε. χωÏίς την ταυτόχÏονη ίδÏυση νÎου αντίστοιχου φοÏÎα, δυναμÎνου, ως εκ της νομικής του φÏσεως, και του ÎµÎ¾Î¿Ï€Î»Î¹ÏƒÎ¼Î¿Ï Ï„Î¿Ï… να τη διαδεχθεί στα δικαιώματα και υποχÏεώσεις της ως διαχειÏιστή δημόσιας υπηÏεσίας, και να εκπÎμψει πλήÏες Ï€ÏόγÏαμμα με βάση τις ως άνω συνταγματικÎÏ‚ απαιτήσεις, Îχει ως συνÎπεια να αποστεÏηθεί το ΚÏάτος και η ιδÏυθείσα από αυτό ΕΡΤ Α.Ε., μόνη μÎχÏι σήμεÏα φοÏÎας ασκήσεως της δημόσιας υπηÏεσίας ÏαδιοτηλεόÏασης υπό τη λειτουÏγική της Îννοια, Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Î¬Î»Î»Ï‰Î½, της δυνατότητας Ï€Ïαγμάτωσης των ως άνω συνταγματικώς Ï€ÏοβλεπομÎνων σκοπών.
ΤοÏτο όμως αντίκειται στο άÏθÏο 15 παÏ. 2 του Συντάγματος, εφόσον, όπως εξετÎθη, ο νομοθÎτης δεν επιτÏÎπεται να καταÏγήσει το φοÏÎα της δημόσιας ÏαδιοτηλεόÏασης και δη επ' αόÏιστον. ΑνεξάÏτητα, δε, από τα Ï€ÏοεκτεθÎντα η υποχÏÎωση αυτή του νομοθÎτη, συναπτόμενη και με την τήÏηση της αÏχής της συνεχοÏÏ‚ λειτουÏγίας της δημόσιας υπηÏεσίας, καθίσταται ακόμη εντονότεÏη στην Ï€ÏοκειμÎνη πεÏίπτωση, λόγω του ότι οι ιδιωτικοί φοÏείς ÏαδιοτηλεόÏασης λειτουÏγοÏν παÏανόμως μÎχÏι σήμεÏα με την ανοχή της Πολιτείας (ΣτΕ 3578/2010 Ολομ.).
Με τα δεδομÎνα αυτά η Ï€Ïοσβαλλόμενη Ï€Ïάξη κατά το μÎÏος της που καταÏγεί την ΕΡΤ Α.Ε. και τις θυγατÏικÎÏ‚ αυτής και διακόπτει την παÏοχή της δημόσιας Ïαδιοτηλεοπτικής υπηÏεσίας Ï€ÏοσκÏοÏει, κατά την παÏοÏσα γνώμη στο άÏθÏο 15 παÏ. 2 του Συντάγματος και είναι για τον λόγο αυτό, βασίμως Ï€Ïοβαλλόμενο, ακυÏωτÎα.























