Όπλο κατά της Βορείου Κορέας το κινηματογραφικό «τρολ»

Η κωμωδία των Σεθ Ρόγκεν και Τζέιμς Φράνκο, The Interview, δεν είναι η πρώτη που «τρολάρει» το βορειοκορεάτικο καθεστώς. Οι ΗΠΑ, αλλά και η Νότια Κορέα, έχουν αναδείξει και στο παρελθόν, μέσα από τον κινηματογράφο, την εξουσιολαγνεία που συνοδεύει την ηγεσία της Βόρειας Κορέας.

Ο κινηματογράφος έχει «παράδοση» στη γελοιοποίηση δικτατόρων και τύραννων, από τον Τσαρλι Τσάπλιν στον Σάσα Μπάρον Κόεν, με την έκθεση του βορειοκορεάτικου καθεστώτος να έχει ήδη ξεκινήσει από τη δεκαετία του ’80.

Η Touchstone Pictures, το 1988, ασχολήθηκε με τη Βόρεια Κορέα στο The Rescue.Η ταινία περιστρέφεται γύρω από μια ομάδα εφήβων οι οποίοι προσπαθούν να απελευθερώσουν τους αιχμάλωτους πατέρες τους που βρίσκονται στη Βόρεια Κορέα. Η δυσαρέσκεια δεν άργησε να δώσει το «παρών».

Βορειοκορεάτες καταλαμβάνουν τον Λευκό Οίκο σε επίθεση στο Olympus Has Fallen
(2013) του Αντουάν Φούκουα. Στην ταινία Red Dawn (2012) του Νταν Μπράντλεϊ, από την άλλη, οι Βορειοκορεάτες σε συνεργασία με τους Ρώσους καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος των αμερικανικών εδαφών.

Οι τόνοι, όμως, είχαν ήδη ανέβει με την ταινία των Τρέι Πάρκερ και Ματ Στόουν Team America: World Police (2004), που παρουσιάζει τον πατέρα του Κιμ Γιονγκ Ουν ως ψυχοπαθή με εμμονή στην παγκόσμια κυριαρχία. Για πολλούς, μάλιστα, η ταινία συνιστά την πιο καθοριστική αναπαράσταση του Κιμ Γιονγκ Ιλ. Εκτός από δυσαρέσκεια, «ήρθε» και το αίτημα για ακύρωση προβολών στην Τσεχία με τους βορειοκορεάτες διπλωμάτες να τονίζουν ότι η συμπεριφορά που παρουσιάζεται στην ταινία «δεν ταιριάζει με την πολιτική κουλτούρα της χώρας μας».

Όχι μόνο οι ΗΠΑ, αλλά και το άλλο μισό της Κορέας στο Νότο έχουν διακωμωδήσει τα «αγκάθια» του καθεστώτος μέσα από τον κινηματογράφο.

Όταν η Νότια Κορέα μπήκε στην εποχή του εμπορικού κινηματογράφου, στα τέλη της δεκαετίας του ’90, οι σκηνοθέτες που γνώρισαν επιτυχία ήταν εκείνοι που ανέδειξαν το στοιχείο του τρόμου ως μοχλό επιβολής του βορειοκορεάτικου καθεστώτος.

Χαρακτηριστικά, η ταινία δράσης Shiri (1999), που έχει δανειστεί στοιχεία από τον ασιατικό και από τον κινηματογράφο του Χονγκ Κονγκ, έχει θέσει υπό διερεύνηση τις ανησυχίες της Νότιας Κορέας αναφορικά με τη βορειοκορεάτικη κατασκοπεία. Με τις μνήμες να είναι νωπές από τις απόπειρες δολοφονίας του προέδρου της Νότιας Κορέας, Chun Doo - hwan, η ταινία προτάσσει τις ανησυχίες που δημιουργεί ο ιδεολογικός προσανατολισμός της Βόρειας Κορέας.

Το 2000 ο νοτιοκορεάτης σκηνοθέτης, Παρκ Τσαν Γουκ, έριξε μια ενδοσκοπική ματιά στις εντάσεις μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας μέσα από την ταινία του JSA.Ο σκηνοθέτης έχοντας στο μυαλό του την επανένωση της Κορέας, προέβαλε τα κοινά συναισθήματα ανάμεσα στους ανθρώπους, αλλά και τις ιδεολογικές διαφορές των δύο χωρών.

Και όσο οι ΗΠΑ και η Νότια Κορέα στρέφουν τον «σκηνοθετικό τους φακό» στη Βόρεια Κορέα, αξίζει να δει κανείς πώς η Βόρεια Κορέα προβάλλει τον εαυτό της μέσα από τον κινηματογράφο.

Πριν το θάνατό του, το 2011, ο ηγέτης της χώρας Κιμ Γιονγκ Ιλ είχε συγκεντρώσει μια πολύ μεγάλη συλλογή ταινιών από ολόκληρο τον κόσμο. Ήταν και παραγωγός ταινιών καθώς προσπαθούσε να βάλει τη Βόρεια Κορέα στα χωράφια της κινηματογραφικής τέχνης. Είχε γράψει, μάλιστα, και βιβλίο αναφορικά με την έβδομη τέχνη, το οποίο και απέστειλε σε φίλους του παγκοσμίως.

Το ενδιαφέρον του για τον κινηματογράφο δεν περιορίστηκε μόνο σε συλλογές και βιβλία, αλλά ο Κιμ Γιονγκ Ιλ είχε απαγάγει σκηνοθέτη της Νότιας Κορέας, τον Σιν Σανγκ - Οκ, το 1978, και τον υποχρέωσε να σκηνοθετεί ταινίες για τη Βόρεια Κορέα.

Στις βορειοκορεάτικες ταινίες, συνήθως, οι αμερικανοί είναι οι κακοί, ενώ οι ηθοποιοί που τους αναπαριστούν είναι ξένοι που ζουν στη Βόρεια Κορέα και που κατά γενική ομολογία δεν διαθέτουν ιδιαίτερο υποκριτικό χάρισμα.

Ακόμη, οι βορειοκορεάτικες ταινίες εστιάζουν στην ανάδειξη του καθεστώτος, του κόμματος και του στρατού, με τις γυναίκες να εμφανίζονται σε ρόλους που σχετίζονται με την εξουθενωτική εργασία.

Ανάμεσα στις γνωστές βορειοκορεάτικες ταινίες είναι οι Wolmido (1982), Order No.027 (1986) και The Avenger with a Flute (1986).

Ελισάβετ Σταμοπούλου