Διαβάζουμε “Στον αστεÏισμό της πολυπλοκότηταςâ€
Των Τάσσου Δίκα και ΓιώÏγου Χατζηκωνσταντίνου *
Από την ÎναÏξη της επίπονης διαπÏαγμάτευσης της κυβÎÏνησης ΣΥΡΙΖΑ – Αν.Ελ., την Ï€ÏοκήÏυξη του δημοψηφίσματος, το απÏόσμενο για πολλοÏÏ‚ αποτÎλεσμα του 61,3% «Όχι», και μÎχÏι την επώδυνη ουσιαστικά συμφωνία (3ο μνημόνιο) για την νÎα δανειακή σÏμβαση, Îγιναν με Ï„Ïαυματικό Ï„Ïόπο κατανοητÎÏ‚ μεÏικÎÏ‚ αλήθειες και Ï€Ïαγματικότητες, που μας Ï€Ïοβληματίζουν ως πολίτες και μας χειÏαφετοÏν πολιτικά και συνειδησιακά, για το τι μας πεÏιβάλλει σε ευÏωπαϊκό και γενικότεÏο πολιτικό επίπεδο.
ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ 1η: Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩÎΗΣ
Τάσσος Δίκας, ξηÏÏŒ παστÎλ, 2002
AφοÏά την υπόσταση της ίδιας της σημεÏινής ΕυÏωζώνης (όχι στη γενικότητά της), άλλα στην Ï€Ïαγματικότητά της ως απόÏÏοια συσχετισμών, αντιλήψεων, λειτουÏγίας, Ï€Ïακτικών των θεσμών, των οÏγάνων, των εκπÏοσώπων και των πολιτικών που Ï€Ïοβληματίζουν βαθÏτατα τους πολίτες, όχι μόνον της χώÏας μας, αλλά και της υπόλοιπης ΕυÏώπης.
Υπόσταση της Ε.Ε. και ειδικότεÏα της ευÏωζώνης, όπου οι κυÏίαÏχες πολιτικÎÏ‚ δυνάμεις που εκπÏοσωποÏν τους ευÏωπαϊκοÏÏ‚ λαοÏÏ‚ αποδεικνÏεται ότι ακολουθοÏν συνειδητά χÏηματοοικονομικÎÏ‚ πολιτικÎÏ‚, με επίκεντÏο την λιτότητα, πολιτικÎÏ‚ που «ταιÏιάζουν» κυÏίως σε μία πεÏιοÏισμÎνη ομάδα κÏατών με επίκεντÏο την ΓεÏμανία.
Στην ΓεÏμανία την τελευταία δεκαπενταετία, το παÏαγωγικό μοντÎλο της «επιβλήθηκε» σταδιακά στην κοινωνία από το κυÏίαÏχο πολιτικό σÏστημα -μÎσα από εÏγασιακÎÏ‚, συνταξιοδοτικÎÏ‚, ασφαλιστικÎÏ‚ υποχωÏήσεις σε ανÏποπτο χÏόνο- Ï€ÏοκειμÎνου να πετÏχει παÏαγωγικοÏÏ‚ και εξαγωγικοÏÏ‚ στόχους Ï€Ïοϊόντων τεχνολογικής ποιότητας, με αντάλλαγμα την δημιουÏγία θÎσεων εÏγασίας, παÏάλληλα με την Ï€Ïοσπάθεια αναγνώÏισής της (σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης) ως δόκιμο μοντÎλο σÏγχÏονης ευÏωπαϊκής πολιτικής. Το παÏαγωγικό της μοντÎλο διαφοÏοποιείται από τις υπόλοιπες ευÏωπαϊκÎÏ‚ χώÏες -κυÏίως του νότου- και φιλοδοξεί να συνεχίζει να παίζει κυÏίαÏχο Ïόλο στα τεκταινόμενα της Ε.Ε. επιδιώκοντας να επιβάλει (και μÎσα από δικÎÏ‚ της αντιθÎσεις) κατά το δυνατόν δικοÏÏ‚ της ÏŒÏους στο ευÏωπαϊκό οικονομικό γίγνεσθαι.
Ας μη λησμονοÏμε ότι οι πολιτικÎÏ‚ αυτÎÏ‚ κατά βάση είναι Ï„ÏαπεζοκεντÏικÎÏ‚ και οικονομοκεντÏικÎÏ‚ και σίγουÏα μη οÏαματικÎÏ‚, μη κοινωνιοκεντÏικÎÏ‚ και απολÏτως στοχευμÎνες σε χÏηματοπιστωτικοÏÏ‚ στόχους, που η συνθετότητά τους (όχι τυχαία) δεν επιτÏÎπει την εÏκολη κατανόηση από την μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών (αλλά και ικανής μεÏίδας πολιτικών) των ταξικών στοχεÏσεων που υπηÏετοÏν. ΠαÏάλληλα ας μην υποτιμοÏμε κοινωνιολογικά τον παÏάγοντα της ίδιας της γεÏμανικής αντίληψης της πολιτικής, απόÏÏοια και της ιδιότυπης αντίληψης πεÏί του κÏάτους αλλά και εκείνης της Ï€Ïοτεσταντικής αντίληψης της ζωής.
Η μεγάλη αλήθεια όμως που αφοÏά την αφετηÏία της οικονομικής ανάκαμψης της ΓεÏμανίας, μετά τον 2ο Παγκόσμιο πόλεμο ήταν η πολιτική βοÏληση των υπολοίπων κÏατών να δεχθοÏν -όπως εÏστοχα επεσήμανε ο Ï€ÏωθυπουÏγός στο ευÏωπαϊκό κοινοβοÏλιο- να υποβοηθήσουν την ανάκαμψή της μÎσα από την συνθήκη του Λονδίνου του 1953 που ελάφÏυνε (Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Î¬Î»Î»Ï‰Î½ χαÏιστικών Ï€Ïάξεων) το χÏÎος της κατά 66%.
Η διαγÏαφή του μεγαλÏτεÏου μÎÏους του δημόσιου και του Î¹Î´Î¹Ï‰Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï‡ÏÎους της ΓεÏμανίας το 1953 και η ελάφÏυνση των ÏŒÏων αποπληÏωμής του υπολοίπου αποτÎλεσε τον θεμÎλιο λίθο για το λεγόμενο “γεÏμανικό θαÏμα†μετά το 1950. Η Ελλάδα ήταν μία από τις πιστώτÏιες χώÏες που συνυπÎγÏαψαν τη Συμφωνία. Η σημεÏινή όμως ηγεσία της ΓεÏμανίας όχι μόνο αγνοεί τα διδάγματα της Συμφωνίας του 1953, αλλά επιδεικνÏει μοναδική αδιαλλαξία Îναντι της Ελλάδας και των άλλων υπεÏχÏεωμÎνων χωÏών. (βλ. ΦÏαγκακάκη ΜαÏία, Η συμφωνία του 1953 για το χÏÎος της ΓεÏμανίας: Ένα επίκαιÏο ιστοÏικό Ï€ÏοηγοÏμενο, Η Αυγή, ΔευτÎÏα, 10.8.2015 )
ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ 2η: Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΠΜΗ ΟΡΑΜΑΤΙΣΤΩΠΚΑΙ Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ GREXIT
Τάσσος Δίκας, ξηÏÏŒ παστÎλ, 1995
ΖοÏμε σε εποχÎÏ‚ όπου σε επίπεδο ευÏωπαϊκών θεσμών τίποτε δεν είναι αυτονόητα ίδιο όπως το θεωÏοÏσαμε. Οι οÏαματιστÎÏ‚, που στο χθες δώσανε ταυτότητα και πλαίσιο στη ΕυÏώπη, αποτελοÏν σε μεγάλο βαθμό παÏελθόν, από τους σημεÏινοÏÏ‚ πολιτικοÏÏ‚ εκφÏαστÎÏ‚ της ΕυÏωζώνης και της Ε.Ε. ΠαÏάλληλα παÏουσιάζεται το φαινόμενο των κÏατών παθητικών δοÏυφόÏων της ΓεÏμανίας που επιδιώκει άτυπα πλην όμως ουσιαστικά να κυÏιαÏχήσει επί της υπόλοιπης ΕυÏώπης.
Ήταν ήδη από την εποχή του 1ου και 2ου μνημονίου γνωστό, ότι η κυÏιαÏχοÏσα σκÎψη των ευÏωπαίων εταίÏων σε επιτελικό επίπεδο ήταν και είναι υποταγμÎνη σε οικονομοτεχνικÎÏ‚ παÏαδοχÎÏ‚ και Ï€ÏοαποφασισμÎνους οικονομικοÏÏ‚ στόχους που -παÏά την αποτυχία των μÎχÏι τώÏα Ï€ÏογÏαμμάτων- συνεχίζουν να αποτελοÏν τον πυÏήνα της αιτοÏμενης οικονομικής πολιτικής για την Ελλάδα.
Οι στόχοι αυτοί αποτελοÏσαν απόÏÏοια της λεγόμενης νεοφιλελεÏθεÏης αντίληψης της οικονομίας, και μάλιστα με πτυχÎÏ‚ ακÏαίας αντίληψης στόχων όπου οι κοινωνίες υποτάσσονται άνευ ÏŒÏων στους οικονομικοÏÏ‚ δείκτες. Το ενδιαφÎÏον στοιχείο ήταν ότι μÎχÏι και Ï€Ïόσφατα -Ï€Ïιν την συμφωνία- οι κυÏιαÏχοÏσες πολιτικÎÏ‚ δυνάμεις των δανειστών (που σε επίπεδο ευÏωκοινοβουλίου εκφÏάζονται στο λαϊκό κόμμα, τους φιλελεÏθεÏους και σοσιαλδημοκÏάτες) χαÏακτηÏιζόταν από μία απόλυτη σÏμπλευση με ηγεμονεÏουσα δÏναμη το λαϊκό κόμμα της ΓεÏμανίας.
AφοÏά τις πολιτικÎÏ‚ στοχεÏσεις ακÏαίων συντηÏητικών κÏκλων που Îχουν κυÏίαÏχο Ïόλο στα τεκταινόμενα της ΕυÏωζώνης και της ΕΕ, συνδεδεμÎνων με το χÏηματοπιστωτικό σÏστημα, στοχεÏσεις που σοκάÏουν Ï€Ïώτιστα τους σκεπτόμενους πολίτες, οι οποίοι παÏακολοÏθησαν τον κυνισμό που ενυπήÏχε στην Îκβαση των διαπÏαγματεÏσεων της χώÏας μας, όπου ο ιδεολογικός και ταυτόχÏονα οικονομικός εκφÏαστής του Grexit και της ΓεÏμανικής επικυÏιαÏχίας συμπυκνώνεται στο Ï€Ïόσωπο του ΓεÏÎ¼Î±Î½Î¿Ï Ï…Ï€Î¿Ï…ÏÎ³Î¿Ï Î¿Î¹ÎºÎ¿Î½Î¿Î¼Î¹ÎºÏŽÎ½ κ. Σόιμπλε και επιβεβαιώνει το χάσμα που υπάÏχει μÎσα στο ίδιο το ευÏωπαϊκό οικοδόμημα ως Ï€Ïος τις διαφοÏετικÎÏ‚ επιδιώξεις και στοχεÏσεις οικονομικών κÏκλων της ευÏωζώνης.
Το θÎμα αυτό αφοÏά και σχετίζεται με την δυναμική συνÏπαÏξη αφενός της Ï€Ïαγματικής οικονομίας και αφετÎÏου μιας αμοÏαλιστικής χÏηματοπιστωτικής αγοÏάς, που η Ï€Ïώτη σε, ΓεÏμανικό επίπεδο, φαίνεται να Îχει, κατά κÏÏιο λόγο, εκφÏαστή την καγκελάÏιο ΜÎÏκελ, ενώ η δεÏτεÏη, κατά κÏÏιο λόγο, τον ΥπουÏγό Οικονομικών κ.Σόϊμπλε.
ΑφοÏά και την επιβεβαίωση, για μία ακόμη μία φοÏά, του καθοÏÎ¹ÏƒÏ„Î¹ÎºÎ¿Ï Ïόλου μεγάλων δημοσιογÏαφικών συγκÏοτημάτων – ΜΜΕ στον επηÏεασμό της ευÏωπαϊκής και ελληνικής κοινής γνώμης, (Ï€Ïοφανώς ως φεÏÎφωνα οικονομικών και όχι μόνο συμφεÏόντων) μÎσα από κατευθυνόμενα δημοσιεÏματα που δεν δίστασαν να παÏαχαÏάξουν το πεÏιεχόμενο του Î•Î»Î»Î·Î½Î¹ÎºÎ¿Ï Î´Î·Î¼Î¿ÏˆÎ·Ï†Î¯ÏƒÎ¼Î±Ï„Î¿Ï‚, να εκβιάσουν το διακÏβευμα (Îξοδος από την Ε.Ε.), να επιδιώξουν την ανατÏοπή της κυβÎÏνησης και να απαξιώσουν πολιτικά Ï€Ïόσωπα- Ï€ÏωταγωνιστÎÏ‚ της κυβÎÏνησης. Ρόλος Ï€Ïοφανώς κατά παÏαγγελία οικονομικών και πολιτικών κÏκλων που δεν δÎχονται να παÏαδεχθοÏν την κυβεÏνητική παÏουσία αÏιστεÏής κυβÎÏνησης στον Ελληνικό και ΕυÏωπαϊκό χώÏο.
ΧαÏακτηÏιστικό παÏάδειγμα υπήÏξε ο συντονισμός, παÏαμονÎÏ‚ του δημοψηφίσματος, των δημοσιευμάτων ταÏτισης του «όχι» σε άμεση Îξοδο από το ευÏÏŽ, στοχεÏοντας στον επηÏεασμό της πλειοψηφίας των πολιτών –που δεν επιθυμοÏσαν αλλαγή νομίσματος- στο να εκβιασθοÏν και να ψηφίσουν «ναι» στην Ï€Ïοταθείσα -εν είδη τελεσιγÏάφου- συμφωνία των δανειστών και εταίÏων μας στην ΕΕ.
Σημειώνεται ότι η τακτική αυτή οδήγησε τελικά στο να φοÏτισθεί αÏνητικά η Îννοια του εταίÏου» και να ταυτισθεί συχνά με την Îννοια του «εκβιαστή», Ï€Ïάγμα δυσάÏεστο για το πεÏιεχόμενο και το νόημα της αποκαλοÏμενης «ΕυÏωπαϊκής ΟικογÎνειας». Αξίζει να τονισθεί το γεγονός ότι, παÏόλη την γενική αυτή πολιτική κατεÏθυνση από πλευÏάς των δανειστών, και των ισχυÏών ΜΜΕ, οι κινητοποιήσεις του κόσμου μαζί με την υποστήÏιξη ÏƒÎ·Î¼Î±Î½Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Î±ÏÎ¹Î¸Î¼Î¿Ï Î´Î¹Î±Î½Î¿Î¿Ï…Î¼Îνων και επιφανών οικονομολόγων δημιοÏÏγησε Îνα ουσιαστικό αντίβαÏο.
ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ 3η : ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ Η ΚΟΙÎΩÎΙΚΗ ΜΕΡΟΛΗΨΙΑ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ
Τάσσος Δίκας, ξηÏÏŒ παστÎλ, 1995
Η διαπίστωση αυτή αφοÏά τη νÎα κυβÎÏνηση με κοÏμό τον ΣÏÏιζα, που ξεχώÏισε σε όλο αυτό το 6μηνο διάστημα της σκληÏής διαπÏαγμάτευσης, για την επιμονή στην ανάδειξη των πολιτικών χαÏακτηÏιστικών και παÏαμÎÏ„Ïων του θÎματος, και όχι μόνον των αμιγώς τεχνοκÏατικών κατευθÏνσεων που ως σίγουÏη «συνταγή» είχε Ï€Ïοταθεί από τους δανειστÎÏ‚ με πεÏιοÏισμÎνο χÏονικό οÏίζοντα.
ΑφοÏά στην Ï€Ïοσπάθεια κατάδειξης της ανάγκης αντιμετώπισης του χÏÎους και τα απαÏαίτητα οικονομικά μÎÏ„Ïα Ï€ÏοκειμÎνου με ειδικÎÏ‚ Ïυθμίσεις και μεταÏÏυθμίσεις να ενισχυθεί η οικονομική κατάσταση της χώÏας για Ï€Ïοοπτική ανάπτυξης και να μην επωμισθοÏν με άνισο Ï„Ïόπο τα ασθενÎστεÏα στÏώματα νÎα μÎÏ„Ïα συγκεκÏιμÎνου Ï€ÏÎ¿ÏƒÎ±Î½Î±Ï„Î¿Î»Î¹ÏƒÎ¼Î¿Ï Î±Î½Î¬Ï€Ï„Ï…Î¾Î·Ï‚ νεοφιλελεÏθεÏου πεÏιεχομÎνου.
Η νÎα κυβÎÏνηση με κοÏμό τον ΣÏÏιζα, Ï€Ïοσπάθησε να καταδείξει τις κοινωνικά μεÏοληπτικÎÏ‚ Ï…Ï€ÎÏ Ï„Ï‰Î½ εχόντων, Ï€Ïοτάσεις των δανειστών, φωτίζοντας πολÏπλευÏα το θÎμα με σÏμμαχο την κατά κοινή ομολογία αποτυχημÎνη πολιτική λιτότητας.
Η κυβÎÏνηση, όπου από μία διαπÏαγμάτευση Â«Î±Î½Î¿Î¹ÎºÏ„Î¿Ï Ï„Ïπου», της οποίας ο Ï€. ΥπουÏγός Οικονομικών Îπαιξε κεντÏικό Ïόλο κατάφεÏε με την εμπεÏιστατωμÎνη κατάδειξη της μεγάλης εικόνας του χÏÎους, των οικονομικών παÏαδοχών της επίλυσης των επιπτώσεων σε κοινωνικό επίπεδο να αναδείξει την διαφοÏετικότητα της Ï€ÏοσÎγγισης της κυβÎÏνησης καθιστώντας κατανοητÎÏ‚ οικονομικÎÏ‚ παÏαδοχÎÏ‚ πεÏισσότεÏο πολιτικÎÏ‚ και λιγότεÏο τεχνοκÏατικÎÏ‚. Με την Îννοια αυτή η Ï€ÏοσφοÏά του ΥπουÏÎ³Î¿Ï Î¿Î¹ÎºÎ¿Î½Î¿Î¼Î¹ÎºÏŽÎ½ και όλης της ομάδας ήταν ιδιαίτεÏα σημαντική, Î±Ï†Î¿Ï ÎºÎ±Ï„Î¬Ï†ÎµÏαν και διεθνοποίησαν το ελληνικό Ï€Ïόβλημα βάζοντάς το σε διαφοÏετικÎÏ‚ βάσεις σÏμφυτες με γενικότεÏα θÎματα χÏÎους και πολιτικών για το χÏÎος που απασχολεί και άλλες χώÏες. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ï€. ΥπουÏγός σε παγκόσμιο επίπεδο αντιμετωπίστηκε αντιμετωπίστηκε αφενός ως φοÏÎας Ï€Ïοβολής των ελληνικών θÎσεων και αφετÎÏου δÎχθηκε Ï€ÏοσωπικÎÏ‚ επιθÎσεις γιατί τόλμησε να αÏθÏώσει Îναν διαφοÏετικό από τον νεοφιλελεÏθεÏο οικονομικό και πολιτικό λόγο, αμφισβητώντας το αλάθητο των θεσμών (Ï„Ïόϊκας).
Αναμβίβολα στον τομÎα της κατάδειξης των αδιεξόδων των πολιτικών της λιτότητας που το 1ο και 2ο μνημόνιο επÎβαλαν σε συνδυασμό με το Ïψος του χÏÎους, και τις συνÎπειες σε επίπεδο κοινωνίας (ανεÏγία, οικογενειακά αδιÎξοδα – αυτοκτονίες, μετανάστευση νÎων, φτωχοποίηση, κλπ) συνÎβαλε αισθητά η διαπÏαγματευτική ομάδα με τον Ï€. ΥπουÏγό Οικονομικών. Ο ίδιος με την ισχυÏή Ï€Ïοσωπικότητά του κατάφεÏε να αναδείξει σε ευÏωπαϊκό και όχι μόνο επίπεδο την αναγκαιότητα χάÏαξης διαφοÏετικής μακÏοοικονομικής πολιτικής με ενσωμάτωση δυνατοτήτων αναπτυξιακών πτυχών Κεϋνσιανής και Îεοκεϋνσιανής Îμπνευσης με Îντονο πολιτικοοικονομικό Ï€Ïοσανατολισμό Ï€Ïοσεγγίζοντας το πεÏιεχόμενο των Ï€Ïοβληματισμών μεγάλων οικονομολόγων (prix Nobel) όπως ο ΚÏοÏγμαν και ο Στίγκλιτσ. Η σκÎψη του Ï€. ΥπουÏÎ³Î¿Ï Î®Ï„Î±Î½ αδÏνατο να γίνει αποδεκτή από τους κυÏίαÏχους φανατικοÏÏ‚ θιασώτες του νεοφιλελευθεÏÎ¹ÏƒÎ¼Î¿Ï Ï„Î·Ï‚ δυστυχοÏÏ‚ και αδιÎξοδης σÏγχÏονης ΕυÏωπαϊκής Ï€Ïαγματικότητας.
Στο ίδιο πεÏίπου πλαίσιο οι ΕπιτÏοπÎÏ‚ της Βουλής για τις ΓεÏμανικÎÏ‚ Αποζημιώσεις, για την αλήθεια του Δημόσιου χÏÎους, Ï€Ïωτοβουλία της Î ÏοÎδÏου της Βουλής συνÎβαλαν και συμβάλουν στην γνωστοποίηση αλλά και σταδιακή ωÏίμανση του θÎματος σε διεθνÎÏ‚ επίπεδο, αναδεικνÏοντας εναλλακτικÎÏ‚ Ï€Ïοσεγγίσεις και πολιτικÎÏ‚ που Îθεταν και θÎτουν εν αμφιβόλω την ανοÏσια επιλογή του νεοφιλελεÏθεÏου μονόδÏομου.
ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ 4η : ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ, ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ, Η ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ, ΟΙ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΕΣ
Τάσσος Δίκας, ξηÏÏŒ παστÎλ, 1996
Οι ευÏωπαίοι εταίÏοι, δηλαδή οι πολιτικοί εκπÏόσωποι των λοιπών κÏατών, και οι εκπÏόσωποι θεσμικών οÏγάνων της Ε.Ε. όχι μόνο ενοχλήθηκαν από την επιλογή του δημοψηφίσματος, αλλά και την θεώÏησαν ως κίνηση αμφισβήτησης της διαδικασίας της διαπÏαγμάτευσης. Η κυβÎÏνηση διαμήνυε το πολιτικά αυτονόητο, ότι δηλαδή η Ï€Ïόταση των δανειστών -υπό μοÏφή τελεσιγÏάφου- ξεπεÏνοÏσε τα ÏŒÏια εκείνα που είχε θÎσει Ï€Ïοεκλογικά η ίδια στον κυÏίαÏχο Ελληνικό λαό, και κατά συνÎπεια δεν είχε την δικαιοδοσία να Ï€ÏοσυπογÏάψει πεÏιεχόμενο που -Ï€ÎÏα των άλλων- δεν είχε μακÏοπÏόθεσμο οÏίζοντα βιωσιμότητας και δεν αντιμετώπιζε στοιχειωδώς το χÏÎος. Είχε άλλωστε υποσχεθεί στον Ελληνικό λαό ότι τα Ï€Ïοεκλογικά υπεσχημÎνα θα τηÏοÏνταν μετεκλογικά Ï€ÏοκειμÎνου να παÏσει το είδος αυτό της Ï€Ïοεκλογικής και μετεκλογικής ανακολουθίας.
Οι εκπÏόσωποι των ευÏωπαϊκών θεσμών, ως μη όφειλαν, αντί να σεβαστοÏν την πολιτική αυτή Ï…Ï€ÎÏτατη δημοκÏατική διαδικασία, και ενδεχομÎνως απλά να τονίσουν κατ αυτοÏÏ‚ το θετικό πεÏιεχόμενο της Ï€Ïότασης τους, Ï€ÏοÎβησαν σε δÏο αμετÏοεπείς Ï€Ïάξεις:
α. ΠαÏαχάÏαξαν το πεÏιεχόμενο του δημοψηφίσματος μετατÏÎποντάς το αυθαίÏετα σε «ναι» ή «όχι» στο ευÏÏŽ και την ΕυÏώπη και
β. ταυτόχÏονα δήλωσαν ότι η θεσμική αυτή Ï€Ïάξη του δημοψηφίσματος αποτελεί διακοπή της διαπÏαγμάτευσης.
Ήταν πλÎον εμφανÎÏ‚ ότι για το συντηÏητικό ΕυÏωπαϊκό κατεστημÎνο οι λαοί δεν θα ÎÏ€Ïεπε να εμπλακοÏν στο παιχνίδι των συμφεÏόντων μÎσω ενός κατ εξοχήν δημοκÏÎ±Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Î¸ÎµÏƒÎ¼Î¿Ï ÏŒÏ€Ï‰Ï‚ το δημοψήφισμα.
Η συνÎχεια είναι γνωστή. Η μη αποδοχή δηλαδή από την ΕυÏωπαϊκή ΤÏάπεζα της ολιγοήμεÏης παÏάτασης χÏηματοδότησης, το κλείσιμο των ΤÏαπεζών, ο Îλεγχος αναλήψεων, οι ουÏÎÏ‚ στα ΑΤΜ, οι δηλώσεις αξιωματοÏχων, πολιτικών, δημιουÏγία κλίματος από τα ΜΜΕ, τους δημοσιογÏάφους κλπ. Με απλά λόγια Îνα ολοκληÏωμÎνο σχÎδιο που κάθε βήμα του υπηÏετοÏσε Îνα καθαÏά πολιτικό στόχο εκείνο της ανατÏοπής της μοναδικής κυβÎÏνησης της αÏιστεÏάς στην ΕυÏώπη, Ï€ÏοκειμÎνου να σταλεί μήνυμα σε όλους τους λαοÏÏ‚ της Ε.Ε. και να επιβληθεί η επιδιωκόμενη υποταγή στην βοÏληση και τις επιλογÎÏ‚ του χÏÎ·Î¼Î±Ï„Î¿Ï€Î¹ÏƒÏ„Ï‰Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï ÎºÎ±Ï„ÎµÏƒÏ„Î·Î¼Îνου και των ομίλων κεφαλαίων.
Εκτιμάται ότι αν υπήÏχε Îνα ειδικό ανώτατο δικαστήÏιο ευÏωπαϊκών θεσμών, θα είχε ήδη παÏÎμβει για τον λόγο ότι αυτή η αυθαίÏετη Ï€Ïάξη παÏαχαÏάσσει μία πολιτική – δημοκÏατική ουσία ενός κυÏίαÏχου ευÏÏ‰Ï€Î±ÏŠÎºÎ¿Ï ÎºÏάτους, αλλοιώνοντας μία ουσιαστική πτυχή της δημοκÏατίας δηλαδή το πεÏιεχόμενο ενός δημοψηφίσματος.
Το ίδιο «λάθος» ή «συνειδητή επιλογή» -για τους δικοÏÏ‚ τους μικÏοπολιτικοÏÏ‚ λόγους- ÎÏ€Ïαξαν πολιτικÎÏ‚ δυνάμεις της αντιπολίτευσης στη χώÏα μας και παÏαχάÏαξαν το πεÏιεχόμενο του δημοψηφίσματος Ï€ÏοκειμÎνου -ποντάÏοντας στο εκβιασμό του ÎµÎºÎ»Î¿Î³Î¹ÎºÎ¿Ï ÏƒÏŽÎ¼Î±Ï„Î¿Ï‚- να επιτÏχουν το «ναι» στη ΕυÏώπη, λες και η κυβÎÏνηση Îλεγε «όχι», και το «ναι» στο ευÏÏŽ λες και η κυβÎÏνηση είχε αποφασίσει να θÎσει σε δημοψήφισμα την συμμετοχή στην ευÏωζώνη! Είναι εÏμηνεÏσιμη η Ï€Ïοσπάθεια των κυÏίαÏχων δυνάμεων της ΕυÏωζώνης που Ï€Ïόσκεινται κυÏίως σε συντηÏητικά κόμματα, να μη θÎλουν να διατηÏηθεί η αÏιστεÏά στην κυβÎÏνηση της Ελλάδας.
Αυτό φάνηκε με τον πιο ανάγλυφο Ï„Ïόπο και την ημÎÏα της συζήτησης στο ευÏωπαϊκό κοινοβοÏλιο, συζήτηση διαφωτιστική όπου η οÏαματική τοποθÎτηση του Ï€ÏωθυπουÏÎ³Î¿Ï Î±Ï€Îναντι στους εκπÏοσώπους όλων των κομμάτων στην ευÏωβουλή, κατÎδειξε το ηθικό πλεονÎκτημα της Ελληνικής κυβÎÏνησης απÎναντι σε απόψεις μονεταÏιστικÎÏ‚ , νεοφιλελεÏθεÏες και ακÏαία συντηÏητικÎÏ‚.
Δεν είναι ίσως το ίδιο κατανοητό πως, Îνα τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ (για λόγους ιδεολογικοÏÏ‚ ή πολιτικοÏÏ‚ ) ενώ γνώÏιζε καλώς ότι η κυβÎÏνηση Ï€Ïοώθησε το δημοψήφισμα και του Îδωσε Îνα ακÏιβÎÏ‚ πεÏιεχόμενο, -αντίστοιχο και στη λογική της διαπÏαγμάτευσης- (δεδομÎνου ότι είχε τεθεί υπό μοÏφή τελεσιγÏάφου η αποδοχή ή όχι του συγκεκÏιμÎνου κειμÎνου συμφωνίας), Îδωσαν εκ των υστÎÏων στο «όχι» του δημοψηφίσματος και την διάσταση της Ïήξης με το ευÏÏŽ και ευÏωζώνη.
Έτσι -για τελείως διαφοÏετικοÏÏ‚ λόγους- Îνα τμήμα των οÏγανωμÎνων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ διαφοÏοποίησαν και αυτοί εκ των υστÎÏων και για λόγους συνÎπειας στα Ï€Ïοεκλογικά υποστηÏιζόμενα το πεÏιεχόμενο του δημοψηφίσματος που η ίδια η κυβÎÏνηση Îβαζε και εμμÎσως πλην σαφώς ουσιαστικά «ταυτίστηκαν» -ως Ï€Ïος το διακÏβευμα – με την αυθαίÏετη αλλά σκόπιμη και στοχευμÎνη εÏμηνεία συντηÏητικών κÏκλων της ΕυÏώπης για το τι σημαίνει «ναι» και τι «όχι» στο δημοψήφισμα, με την ταÏτιση αυτή να διακÏίνεται από μία διαφοÏετική βÎβαια αφετηÏία. Επί του Ï€ÏοκειμÎνου , η αφετηÏία των διαφωνοÏντων εστιάσθηκε στα θÎματα της λαϊκής κυÏιαÏχίας και της υποταγής της χώÏας στην βοÏληση των δανειστών.
ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ 5η : ΑΠΟ ΤΟΠΘΕΣΜΙΚΟ ΕΚΒΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΞΟΔΟΥ, ΣΤΟ 3ο ΜÎΗΜΟÎΙΟ.
Τάσσος Δίκας, ξηÏÏŒ παστÎλ, 2002
Η απÏόσμενη για πολλοÏÏ‚ παÏάγοντες της ευÏωζώνης εξÎλιξη του δημοψηφίσματος, παÏά την συντονισμÎνη (μÎσα και Îξω) μονομεÏή εκστÏατεία Ï…Ï€ÎÏ Ï„Î¿Ï… «ναι» (με κάθε αθÎμιτο μÎσο) ÎφεÏε στην θÎση της επιδιωκόμενης ανατÏοπής του ΑλÎξη ΤσίπÏα, την «ανατÏοπή» – παÏαίτηση του Ï€ÏοÎδÏου της ÎÎας ΔημοκÏατίας Αντώνη ΣαμαÏά!
Η σαφής αυτή πολιτική ήττα των ΕυÏωπαϊκών συντηÏητικών κÏκλων (και όχι μόνο) του δόγματος της λιτότητας, απÎναντι σε μία νÎου Ï„Ïπου πολιτική απάντηση από Îνα δοκιμαζόμενο ποικιλότÏοπα λαό της ευÏωζώνης και της ΕΕ από τις αποτυχημÎνες συνταγÎÏ‚ διεξόδου από την κÏίση, Îδωσε μία ελπίδα επικÏάτησης δημοκÏατικών αÏχών που επιβάλλεται να αποτελοÏν ουσιαστικό συστατικό των κÏατών και της Ε.Ε.
ΠαÏάλληλα όμως αποδείχθηκε ότι δεν μποÏοÏσε να μείνει αναπάντητη από τις κυÏίαÏχες κατεστημÎνες δυνάμεις που ενυπάÏχουν στην ευÏωζώνη αλλά και στην ΕΕ γενικότεÏα. Εδώ, ο συσχετισμός δÏναμης υπήÏξε αÏνητικός σε ÏŒ,τι αφοÏά τις ΕλληνικÎÏ‚ θÎσεις και τις αÏιστεÏÎÏ‚ επιλογÎÏ‚ του Î•Î»Î»Î·Î½Î¹ÎºÎ¿Ï Î»Î±Î¿Ï.
Το επόμενο βήμα ήταν ο εκβιασμός της άμεσης εξόδου της Ελλάδας από την ευÏωζώνη, μÎσα από Îνα τελεσίγÏαφο άτακτης χÏεοκοπίας από τις πιο ακÏαίες μοÏφÎÏ‚ της χÏηματοπιστωτικής πλευÏάς της ευÏωζώνης εκφÏαζόμενες σε υψηλόβαθμο επίπεδο από τον υπουÏγό οικονομικών κ. Σόϊμπλε. ΟυδÎποτε βÎβαια Ï€Ïαγματοποιήθηκε μια ενδελεχής και σαφής ενημÎÏωση του Î•Î»Î»Î·Î½Î¹ÎºÎ¿Ï Î»Î±Î¿Ï Î³Î¹Î± το τι σημαίνει ακÏιβώς άτακτη χÏεοκοπία. ΑφÎθηκε απλώς να πλανάται στη φαντασία των Ελλήνων η Îννοια της καταστÏοφής και του ΑÏμαγεδώνος.
Η ωμή αυτή κατάδειξη των ακÏαίων επιδιώξεων και Ï€Ïακτικών, κÏκλων της ευÏωζώνης, (αντικειμενικά υπονομευτικών Îως και Ï€Ïοσβλητικών απÎναντι στη ελληνική κυβÎÏνηση και στο Ελληνικό λαό), δημιοÏÏγησε τους ÏŒÏους συνειδητοποίησης από κυβεÏνήσεις και κόμματα σοσιαλδημοκÏατικά, αλλά και μετÏιοπαθείς πολιτικοÏÏ‚, του Ïήγματος που θα επÎφεÏε αυτή η Ï€Ïακτική στην ίδια την ΕυÏώπη ως Ï€Ïοοπτική ενδυνάμωσης του γεÏμανοκεντÏÎ¹ÎºÎ¿Ï Î±Ï…Ï„Î¿Ï Î¼Î¿Î½Ï„Îλου ιδιότυπης απόλυτης αυταÏχικής επικυÏιαÏχίας.
ΤαυτόχÏονα επÎφεÏε και την παÏÎμβαση των ΗΠΑ που Îβλεπαν να διακυβεÏονται γεωστÏατηγικά συμφÎÏοντα μÎσα από Îνα εξαναγκασμό της ελληνικής κυβÎÏνησης να αναζητήσει -πιεζόμενη από ακÏαίες καταστάσεις- νÎα μονοσήμαντα οικονομικά και πολιτικά στηÏίγματα, παÏάλληλα με την μεταστÏοφή του εκδιωκόμενου Î•Î»Î»Î·Î½Î¹ÎºÎ¿Ï Î»Î±Î¿Ï ÏƒÎµ αντιευÏωπαϊκά αντανακλαστικά. Εξ άλλου θα Ï€ÏÎπει να τονισθεί ότι η αμεÏικανική αντίληψη της οικονομίας από την κυβÎÏνηση Ομπάμα, διαφοÏοποιείται χαÏακτηÏιστικά απÎναντι στο γεÏμανικό δόγμα της λιτότητας, ακόμη και των αντιλήψεων πεÏί χÏÎους.
Οι ευÏωπαϊκÎÏ‚ δυνάμεις της αÏιστεÏάς και των νÎων κινημάτων ανάδειξης των αδιεξόδων των πολιτικών λιτότητας, της κοινωνικής αλληλεγγÏης και δικαιοσÏνης, είναι αντικειμενικά πεÏιοÏισμÎνης πολιτικής ισχÏος σε επίπεδο ευÏωκοινοβουλίου, (που με τη σειÏά του θεσμικά παίζει πεÏιοÏισμÎνο Ïόλο στις παÏοÏσες συνθήκες σε θÎματα ευÏωζώνης) παÏόλο που ο λόγος τους αναδεικνÏει τα αδιÎξοδα των εφαÏμοζόμενων πολιτικών μεσομακÏοπÏόθεσμα σε όλα τα κÏάτη της ευÏωζώνης!
Η κυβÎÏνηση ÎÏ€Ïεπε να αντιμετωπίσει την υπαÏκτή αυτή τομή στη σχÎση της με την ευÏωζώνη και την ευÏωπαϊκή Îνωση, είτε με άλμα στον Ïιζοσπαστισμό (πιστή σε διακηÏυγμÎνες αÏχÎÏ‚ και πολιτικÎÏ‚ άμεσες στοχεÏσεις), είτε με την τακτική υποχώÏηση σε βασικÎÏ‚ αÏχÎÏ‚ της όπως μια συνεπής στάση αντιμνημονιακότητας θα επÎβαλε.
Το μεγάλο Ïίσκο που Ï€Ïότεινε ο Ï€ÏωθυπουÏγός στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και εκείνης των Αν.Ελ, ήταν η συνειδητή παÏαδοχή της υποχώÏησης σε σχÎση με τον επιδιωκόμενο στόχο της ισότιμης διαπÏαγμάτευσης και αμοιβαία επωφελοÏÏ‚ συμφωνίας και η αποδοχή της διατÏπωσης ενός 3ετους Ï€ÏογÏάμματος (3ο μνημόνιο) με ÏŒÏους συμβιβαστικοÏÏ‚ και σε οÏισμÎνες πτυχÎÏ‚ του ετεÏοβαÏείς κοινωνικά, απÎναντι στους μη διαχειÏίσιμους κατ αυτόν κινδÏνους του άλματος στον Ïιζοσπαστισμό.
Το άλμα, δηλαδή, στον Ïιζοσπαστισμό το οποίο ήταν και είναι σίγουÏο ότι κατά την κυβÎÏνηση και τον Î ÏωθυπουÏγό, αλλά ίσως και κατά την πολÏπαθη ελληνική κοινωνία των χαμηλών και μεσαίων στÏωμάτων, δεν θα ήταν διαχειÏίσιμο, οÏτε Ï€ÏοβλÎψιμες οι συνÎπειες του ÎºÎ¿Î¹Î½Ï‰Î½Î¹ÎºÎ¿Ï Ïήγματος που η άτακτη χÏεοκοπία θα επÎφεÏε, λαμβάνοντας υπόψη και την χαιÏÎκακη συνδÏομή για το χειÏότεÏο από τις συντηÏητικÎÏ‚ και αντιαÏιστεÏÎÏ‚ ευÏωπαϊκÎÏ‚ δυνάμεις και την ενδυνάμωση των ακÏαίων συντηÏητικών και ακÏοδεξιών εθνικιστικών δυνάμεων από την άλλη.
ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ 6η: ΑΠΟ ΤΗΠΥΠΟΧΩΡΗΣΗ, ΣΤΗΠΑÎΑΖΗΤΗΣΗ ΠΕΔΙΟΥ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Τάσσος Δίκας, ξηÏÏŒ παστÎλ, 1995
Ήταν ίσως πολιτικά αναμενόμενο, Îνα τμήμα του Ï€Î¿Î»Ï…ÏƒÏ…Î»Î»ÎµÎºÏ„Î¹ÎºÎ¿Ï Î£Î¥Î¡Î™Î–Î‘ να μην μποÏεί να ανεχθεί με την ίδια επιείκια το μεγάλο διακÏβευμα μιας Ïιζικής αλλαγής στÏατηγικής ποÏείας της χώÏας από τον Ïιζοσπαστισμό στον νεοφιλελευθεÏισμό (με απÏοσδιόÏιστες εσωτεÏικÎÏ‚ αντιδÏάσεις και καταστάσεις) στο βωμό της Ï€Ïοσήλωσης σε βασικÎÏ‚ πολιτικÎÏ‚ – κομματικÎÏ‚ απόψεις υπαÏκτÎÏ‚ και αληθείς, όπως εξ ίσου αληθής είναι και η μηδÎποτε αποφασισθείσα πολιτική θÎση ΣΥΡΙΖΑ πεÏί εξόδου από ΕυÏÏŽ, ευÏωζώνη και Ε.Ε.
ΠαÏάλληλα ας μην υποτιμοÏμε το γεγονός ότι -όπως ήδη από τον Ï€ÏωθυπουÏγό ομολογήθηκε- το 80% του χÏόνου Îχει αφιεÏωθεί μÎχÏι τώÏα στο επίπεδο της διαπÏαγμάτευσης και όχι της κυβεÏνησιμότητας, Ï€Ïάγμα που θα επÎÏ„Ïεπε την υλοποίηση μÎÏ„Ïων κοινωνικής ανακοÏφισης που αντικειμενικά θα είχαν χαÏακτηÏιστικά αÏιστεÏής αντίληψης ενός δικαιότεÏου κÏάτους.
Τα μÎχÏι τώÏα δείγματα αÏιστεÏής πολιτικής, είναι υπαÏκτά μεν, αλλά αντικειμενικά Ï€Î¿Î»Ï Î»Î¯Î³Î± και κατ επÎκταση η αναντιστοιχία στην υλοποίηση του Ï€ÏογÏάμματος Θεσσαλονίκης υπαÏκτή και χαÏακτηÏιστική. Μόνον η συναίσθηση της μεγάλης εικόνας που αφοÏά την αλλαγή πολιτικής στην Ε.Ε. και στην ίδια την χώÏα μποÏεί να μετÏιάσει και να κάνει αποδεκτή την Ï€Ïαγματικότητα του 3ου μνημονίου ως μία τακτική υποχώÏηση της κυβÎÏνησης, μετά από μία ηθική και δημοκÏατική νίκη (εκείνη του δημοψηφίσματος) και μία επιδιωκόμενη πολλαπλή σταδιακή αλλά σταθεÏή αποκοπή των αποστημάτων που ταλανίζουν την ελληνική κοινωνία (διαπλοκή, φοÏοκλοπή, φοÏοαποφυγή, ασυλία παÏάνομου πλουτισμοÏ, ολοκλήÏωση ÎÏγου επιτÏοπών Βουλής κλπ).
Αντικειμενικά είναι για αÏκετοÏÏ‚ θετικό το γεγονός ότι η μεγάλη πλειοψηφία των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ και το σÏνολο των βουλευτών των Αν.Ελ συνειδητοποίησαν την παÏαπάνω παÏαδοχή Ï…Ï€ÎÏ Ï„Î·Ï‚ χώÏας και στήÏιξαν την κυβεÏνητική απόφαση. Απόφαση όμως που χωÏίς την στήÏιξη της αντιπολίτευσης, δεν θα μποÏοÏσε να σταθεί. ΑπευθÏνεται λοιπόν στους ΒουλευτÎÏ‚ του ΣΥΡΙΖΑ (που διαφοÏοποιήθηκαν στις σχετικÎÏ‚ ψηφοφοÏίες) μία κÏιτική για ασφαλή στάση, που ενώ δεν αναλαμβάνει μÎÏος του βάÏους της υποχώÏησης εμφανίζεται ταυτόχÏονα συνεπής στην αντιμνημονιακή επιλογή.
Η μÎχÏι τώÏα παÏουσίαση των θÎσεων της αÏιστεÏής πλατφόÏμας, (αντικειμενικά συνεποÏÏ‚ στην αντιμνημονιακή πολιτική στάση του ΣΥΡΙΖΑ) ως εναλλακτική όμως στάση του τμήματος Î±Ï…Ï„Î¿Ï Ï€Ïοτείνοντας την επιστÏοφή στο εθνικό νόμισμα, δεν φαίνεται να πείθει για την ολοκληÏωμÎνη της υπόσταση, λόγω των πολλαπλών παÏαμÎÏ„Ïων που συνθÎτουν το οικονομικό οικοδόμημα της χώÏας με άμεσο αντίκÏισμα στην ίδια την κοινωνία, αλλά και λόγω απόλυτα ελλειμματικής ενημÎÏωσης του λαοÏ.
Αυτό δυσκολεÏει την υιοθÎτηση της δÏαχμής τουλάχιστον από εκείνο το τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ που αντιλαμβάνεται τις υποχÏεώσεις απÎναντι σε μία κοινωνία που πεÏιμÎνει ανυπόμονα κυβεÏνητικά μÎÏ„Ïα ανατÏοπής και αποδόμησης του σαθÏÎ¿Ï Ï…Ï€Î¿Î²Î¬Î¸Ïου μιας χÏόνιας παθογÎνειας όπως η διαπλοκή ΜΜΕ – εξουσίας, η αδιαφάνεια, η κÏατικοδίαιτη επιχειÏηματικότητα, η φαυλότητα και η χÏονίζουσα ÎÏευνα των διαφόÏων «λιστών» κλπ
Αναμφίβολα η πολυπλοκότητα της ευÏωπαϊκής και παγκόσμιας οικονομίας -εξαÏτημÎνης και απολÏτως διασυνδεδεμÎνης με το χÏηματοπιστωτικό σÏστημα- και η εξάÏτηση της μεγάλης πλειοψηφίας της παÏαγωγικής και εμποÏικής οικονομίας της χώÏας από το ευÏÏŽ, είναι υπαÏκτÎÏ‚ και μη εÏκολα αναστÏÎψιμες.
Η ανάγνωση μίας «απελευθεÏωτικής» διάθεσης αποδÎσμευσης από το ευÏÏŽ λόγω των καταναγκασμών που η ελληνική πλευÏά δÎχεται σε επίπεδο Î¸Ï…Î¼Î¹ÎºÎ¿Ï ÎºÎ±Î¹ συναισθήματος είναι απολÏτως κατανοητή, όπως από την άλλη είναι υπαÏκτή -τουλάχιστον άμεσα και μεσοπÏόθεσμα- η δÏσκολη αποδοχή της Ï€Ïοοπτικής της δÏαχμής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι πολιτικÎÏ‚ δυνάμεις που αντιστÏατεÏονται τον νεοφιλελευθεÏισμό δεν Ï€ÏÎπει να Ï€ÏοσπαθοÏν να διευÏÏνουν τις πολιτικÎÏ‚ εκείνες συμμαχίες Ï€ÏοκειμÎνου να πεÏιοÏίσουν κατά το δυνατόν τις επιπτώσεις από την μονεταÏιστική επικυÏιαÏχία στο κοινωνικό σÏνολο, με στόχο την ανατÏοπή τους. Άλλωστε δεν Ï€ÏÎπει να λησμονείται ότι όλη η εξÎλιξη της νεοφιλελεÏθεÏης παγκοσμιοποίησης και του ΕυÏÏ‰Ï€Î±ÏŠÎºÎ¿Ï ÏƒÏ…Î½Ï„Î·ÏÎ·Ï„Î¹ÏƒÎ¼Î¿Ï Î¸Îτει ακανθώδη ζητήματα ΔημοκÏατίας και Συνταγματικής νομιμότητας.
Συνεχίζει όμως να είναι εξ ίσου ενδιαφÎÏουσα, και μη αναμενόμενη από πολλοÏÏ‚, η δημοσκοπική τουλάχιστον σαφής επιλογή του ÎµÎºÎ»Î¿Î³Î¹ÎºÎ¿Ï ÏƒÏŽÎ¼Î±Ï„Î¿Ï‚ η οποία καταδεικνÏει ότι η μεγάλη πλειοψηφία του ÎµÎ»Î»Î·Î½Î¹ÎºÎ¿Ï Î»Î±Î¿Ï (τουλάχιστον αυτή την πεÏίοδο) κατανοεί, Îστω και με επιφυλάξεις, την όλη στάση του Ï€ÏωθυπουÏÎ³Î¿Ï -που πήÏε επάνω του το πολιτικό βάÏος αυτής της κατ ανάγκη υποχώÏησης- αλλά και την αποδοχή της Ï€Ïοώθησης ενός Ï„ÏιετοÏÏ‚ Î¼Î½Î·Î¼Î¿Î½Î¹Î±ÎºÎ¿Ï Ï€ÏογÏάμματος -πλην όμως, όπως φαίνεται, διαχειÏήσιμου.
Η μετατόπιση του Ï€Ïοβλήματος της οικονομικής κÏίσης στην Ελλάδα, ως Ï€Ïόβλημα πολιτικής Ï€Ïοοπτικής εντός ή εκτός ευÏÏŽ, και η αποπληÏωμή του χÏÎους, ως Ï€Ïόβλημα συνδεδεμÎνο με την παÏαμονή στην ευÏωζώνη, θÎτει το σÏνολο του Ï€Î¿Î»Î¹Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï ÏƒÏ…ÏƒÏ„Î®Î¼Î±Ï„Î¿Ï‚ μπÏοστά σε συγκεκÏιμÎνα διλλήματα. Στα διλήμματα αυτά υπάÏχουν δυνάμεις που εξ οÏÎ¹ÏƒÎ¼Î¿Ï Î±Ï€Î¿Î´Îχονται -όπως ÎÏ€Ïατταν πάντα- τις κατευθÏνσεις των δανειστών μÎσω της Ï„Ïόικας, (ÎΔ, ΠΑΣΟΚ, Ποτάμι) και δυνάμεις που αÏνοÏνται την ίδια την ΕΕ ως παÏόν και μÎλλον της χώÏας (ΚΚΕ και Χ.Α.). Είναι απολÏτως ευνόητο ότι για τις δυνάμεις αυτÎÏ‚ η επιλογή είναι εÏκολη Ï€Ïάγμα που δεν ισχÏει για την Ïιζοσπαστική αÏιστεÏά (ΣΥΡΙΖΑ) που εξακολουθεί να βÏίσκεται πολιτικά και ιδεολογικά Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï ÏƒÏ†ÏÏας και άκμονος διακυβεÏοντας πλÎον την εσωτεÏική συνοχή της.
Έτσι για λόγους αÏχών αλλά και διαμαÏτυÏίας για την απαÏάδεκτη εν πολλοίς στάση των θεσμικών παÏαγόντων της ΕΕ, απÎναντι στην κυβÎÏνηση και την αντιμετώπιση με υπεÏοψία και αμοÏαλισμό οÏισμÎνων υψηλόβαθμων παÏαγόντων της Ε.Ε. των οικονομικών και κοινωνικών Ï€Ïοβλημάτων των ελλήνων πολιτών και των πολιτικών αποφάσεών τους ÎÏχεται να Ï€Ïοστεθεί και Îνα τμήμα του ΣÏÏιζα που πεÏνά και στο ίδιο το εκλογικό σώμα αποδεικνÏοντας την πολυπλοκότητα του Ï€Ïοβλήματος, αλλά και το αδιÎξοδο της εμμονής των ΕυÏωπαϊκών ΚυβεÏνήσεων σε κανόνες που επί χÏόνια Îστησαν με στόχο την επιβολή του νεοφιλελεÏθεÏου δόγματος, επί της Πολιτικής δια της συÏÏίκνωσης της ΔημοκÏατίας.
Το Îκτακτο συνÎδÏιο του ΣΥΡΙΖΑ που Îχει αποφασισθεί με Ï€Ïόταση του Ï€ÏωθυπουÏÎ³Î¿Ï ÎºÎ±Î¹ της αποδοχής του από την πλειοψηφία της Κ.Ε. θα θÎσει επί τάπητος σε κάθε Îνα σÏνεδÏο τα διλήμματα της εμμονής σε άμεση Ïήξη, ή τον επώδυνο συμβιβασμό του 3ου μνημονίου με την παÏάλληλα Ï„Ïιετή Ï€Ïοσπάθεια ÏƒÏ‡ÎµÎ´Î¹Î±ÏƒÎ¼Î¿Ï ÎºÎ±Î¹ υλοποίησης παÏάλληλων πολιτικών με κοινωνική μεÏοληψία Ï…Ï€ÎÏ Ï„Ï‰Î½ ασθενÎστεÏων κοινωνικών στÏωμάτων.
Όσο ο θεωÏητικός κίνδυνος της μετατόπισης της πολιτικής φυσιογνωμίας του ΣΥΡΙΖΑ σε πεÏισσότεÏο διαχειÏιστικÎÏ‚ λογικÎÏ‚ είναι υπαÏκτός, άλλο τόσο ο κίνδυνος «εσωτεÏικής παÏάλυσης» της δυναμικής του ΣΥΡΙΖΑ μÎσα από την δημιουÏγία εσωτεÏικών μετώπων αντιπαÏάθεσης με απόλυτους ιδεολογικοÏÏ‚ – κομματικοÏÏ‚ ÏŒÏους είναι εξ ίσου υπαÏκτός και οÏατός.
Αναμφίβολα σε υποκειμενικό επίπεδο είναι ευκολότεÏος ο δÏόμος της ιδεολογικής καθαÏότητας και των εξαγγελθÎντων αÏχών Ï€Î¿Î»Ï Ï€ÎµÏισσότεÏο όταν κάποιοι με σχετική ευκολία μεταθÎτουν ευθÏνες στην διαχείÏιση της διαπÏαγμάτευσης στον Ï€ÏωθυπουÏγό και στην διαπÏαγματευτική ομάδα.
ΤαυτόχÏονα όμως ο δÏόμος αυτός αντικειμενικά είναι πλαισιωμÎνος με πολλαπλοÏÏ‚ γνωστοÏÏ‚ και άγνωστους παÏάγοντες που επηÏεάζουν εμμÎσως πλην σαφώς την χώÏα συνολικά μÎσα από την διεθνή σκακιÎÏα κÏατικών πολιτικών υπεÏδυνάμεων, που δεν είναι διατεθειμÎνες να ÏισκάÏουν τα δικά τους συμφÎÏοντα στην δομική κÏίση της Ελλάδας με την ευÏωζώνη και γενικότεÏα την Ε.Ε. ακόμη και τώÏα που όπως φαίνεται κάτι σ αυτήν αλλάζει.
Τα διλήμματα είναι πολλά, αλλά το κυÏίαÏχο είναι η εμπιστοσÏνη ή όχι σε μία αÏιστεÏή ΚυβÎÏνηση να διαχειÏισθεί με ψυχÏαιμία και ειλικÏίνεια την νÎα ευÏωπαϊκή Ï€Ïαγματικότητα όπου καλείται να αξιοποιήσει και διευÏÏνει τα Ïήγματα που δημιουÏγήθηκαν με δική της Ï€Ïωτοβουλία και πολιτική στάση και Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Ï„Ï‰Î½ πολιτικών σχηματισμών αλλά και Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï ÎµÏ…Ïωπαϊκών κÏατών. Γιατί στο σημείο αυτό ο ΣΥΡΙΖΑ ανÎÏ„Ïεψε ως φαίνεται τις μÎχÏι τώÏα ισοÏÏοπίες και δημιοÏÏγησε Ïήγματα ελπιδοφόÏα για το ΕυÏωπαϊκό μÎλλον και τον ΕυÏωπαϊκό πολιτισμό που επί αιώνες στηÏίχθηκε στις Îννοιες της ΔημοκÏατίας, του ανθÏÏ‰Ï€Î¹ÏƒÎ¼Î¿Ï ÎºÎ±Î¹ της αλληλεγγÏης.
Ο ιστοÏικός του μÎλλοντος θα σταθεί κÏιτικά πάνω σε αυτό το 6μηνο που καθÏÎπτισε ÏŒ,τι ήταν επιμελώς κÏιμÎνο -ως συστατικό της νεοφιλελεÏθεÏης αντίληψης της πολιτικής- με Ï€ÏωταγωνιστÎÏ‚ αλλά και κομπάÏσους όχι μόνο πολιτικοÏÏ‚ αλλά και κÏάτη της Ε.Ε.
Η εναλλαγή της σαφοÏÏ‚ πολιτικής υποχώÏησης της κυβÎÏνησης, μετά από μία ηθική νίκη του δημοψηφίσματος στη συνείδηση των ευÏωπαίων δημοκÏατών, δίνει την δυνατότητα στην κυβÎÏνηση να ανιχνεÏσει και να καταδείξει τα χαÏακτηÏιστικά αυτά που συνθÎτουν την ευÏωπαϊκή Ï€Ïαγματικότητα ως αντικειμενικά μη συμβατά με τις καταστατικÎÏ‚ αÏχÎÏ‚ και αξίες της. Ο παÏαμοÏφωτικός φακός της νεοφιλελεÏθεÏης πολιτικής, στεÏεί το οξυγόνο του ανθÏÏ‰Ï€Î¹ÏƒÎ¼Î¿Ï ÎºÎ±Î¹ της αλληλεγγÏης στα κÏάτη μÎλη και διαστÏεβλώνει την ίδια την Ï€Ïοοπτική της ΕυÏώπης.
Εκεί οι δυνάμεις εκείνες που επιζητοÏν την ανάπτυξη με επίκεντÏο την κοινωνία των ανθÏώπων (και τις αξίες που σταδιακά οικοδόμησαν οι πολυετείς αγώνες των ευÏωπαίων πολιτών και εÏγαζομÎνων) και όχι την ωμότητα των αÏιθμών της νεοφιλελεÏθεÏης αντίληψης που Îχει εμποτίσει την πολιτική, καλοÏνται να βγουν δυναμικά στο πολιτικό Ï€Ïοσκήνιο με ωÏιμότητα, υπευθυνότητα, σοβαÏότητα και αλληλεγγÏη. Είναι η ÏŽÏα της ευθÏνης για όλους.
Οι εξελίξεις βÎβαια Ï„ÏÎχουν και η κατάληξη της διαπÏαγμάτευσης σε συμφωνία αλλά και οι αναμενόμενες εξελίξεις στο Ελληνικό και τα ΕυÏωπαϊκά ΚοινοβοÏλια θα δώσουν Ï„Ïοφή σε νÎες αναλÏσεις και θα οξÏνουν το κλίμα της διαμάχης Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Î¼Î¹Î±Ï‚ στείÏας οικονομικής λογιστικής και μιας πολιτικής οικονομίας με επίκεντÏο τις κοινωνίες και τους ανθÏώπους.
(*) Ο Τάσσος Î. Δίκας είναι αÏχιτÎκτονας και ο ΓιώÏγος Θ. Χατζηκωνσταντίνου είναι σ. Καθηγητής Οικονομικής ΘεωÏίας.
Πηγή: greekmme.blogspot.com