Του Γ. Λακόπουλου
“Ο άξιος δημοσιογÏάφος δεν είναι ιδιαιτÎÏως συμπαθής στους ισχυÏοÏÏ‚. Τον υπολογίζουν, τον φοβοÏνται κιόλας, αλλά κανÎνας σχεδόν δεν τον εμπιστεÏεται ως φίλο και οικείοâ€.Γιάννης ΜαÏίνος, διευθυντής του ÎŸÎ¹ÎºÎ¿Î½Î¿Î¼Î¹ÎºÎ¿Ï Î¤Î±Ï‡Ï…Î´Ïόμου.
Σε μια εκδοτική επιχείÏηση οι δημοσιογÏάφοι -για ακÏίβεια: οι «μισθωτοί»- Ï…Ï€ÎγÏαψαν σÏμβαση με την οποία αναλαμβάνουν την υποχÏÎωση …να μην εκθÎτουν με τη συμπεÏιφοÏά τους «τα συμφÎÏοντα, τη φήμη και το κÏÏος της εταιÏίας», όπως τα οÏίζει η ίδια. Δεν είχαν επιλογÎÏ‚.
Φυσικά η «εταιÏία» κάνει τη δουλειά της, όπως την αντιλαμβάνεται. Δικαίωμά της. Με τον παÏά μου και την κυÏά μου. ΟÏτε κÏατάει κανÎναν με το ζόÏι στη δουλειά, οÏτε παÏακαλάει κανÎναν. Τα διευθυντικά στελÎχη γιατί το δÎχθηκαν και θα διευθÏνουν πλÎον «μισθωτοÏς» και όχι δημοσιογÏάφους; Η ΕΣΗΕΑ γιατί επÎÏ„Ïεψε να δημιουÏγηθεί Îνα Ï„Îτοιο Ï€ÏοηγοÏμενο; Είναι Îνα ακόμη βήμα Ï€Ïος το Ï„Îλος της ελληνικής δημοσιογÏαφίας.
Ο δημοσιογÏαφικός κλάδος κÏÏβεται πίσω από την ανάγκη των μελών του να επιζήσουν. Η δημοσιογÏαφική σιωπή για την χειÏαφÎτηση, την αξιοπιστία και το κÏÏος της δημοσιογÏαφίας, συμπληÏώνει την αδιαφοÏία για τις Ï„ÎσσεÏις γυναίκες που κάνουν απεÏγία πείνας για τη διάσωση του ΕΔΟΕΑΠ.
Η πεθαμÎνη ανεξαÏτησία
Ο δημοσιογÏάφος είναι υπεÏθυνος μόνο για τα κείμενά του- τις κÏίσεις και τις πληÏοφοÏίες του. Έτσι όπως αποτυπώνονται στο μÎσο που εÏγάζεται. Από εκεί και Ï€ÎÏα κάνει ÏŒ,τι νομίζει. Δεν ανήκει στο Τμήμα δημοσίων σχÎσεων της «εταιÏίας».
ΕνδεχομÎνως μποÏεί να απÎχει από μια δÏαστηÏιότητα, αν κÏίνει ότι βλάπτει Ï€.χ. τον εκδότη που τον πληÏώνει- και ανÎκαθεν οι δημοσιογÏάφοι το κάνουν. Κοντά στο νου κι η γνώση. Αλλά αυτό δεν μποÏεί να είναι συμβατική υποχÏÎωση. Ανήκει στη διακÏιτική του ευχÎÏεια.
Δεν μποÏεί να πεÏιÎÏχεται η ζωή του στο Îλεος της επιχείÏησης, ανάλογα πως κÏίνει ότι υπηÏετοÏνται τα συμφÎÏοντά της. Δεν είναι «μισθωτός», είναι επαγγελματίας με δημόσιο Ïόλο και αποστολή. Τη δουλειά του αγοÏάζει το μÎσο που εÏγάζεται, όχι τον ίδιο εξ ολοκλήÏου. Και για τη δουλειά του κÏίνεται από τους Ï€ÏοϊσταμÎνους του, όχι για τις πεποιθήσεις, τις σχÎσεις, τη συμπεÏιφοÏά του και την ψήφο του. Όχι με τη συγκατάθεσή του τουλάχιστον.
ΣÏμφωνα με Îνα παλιό άγÏαφο κανόνα ο δημοσιογÏάφος απολογείται μόνο στη συνείδησή του για την εντιμότητά του και στον διευθυντή του για την πληÏότητα της δουλειάς του. Σε κανÎναν άλλον. ΟÏτε στον ιδιοκτήτη του μÎσου, οÏτε στον χωÏοφÏλακα και τον δικαστή, οÏτε στον πολιτικό οÏτε σε κανÎναν άλλον ισχυÏÏŒ. Είναι μÎÏος της δουλειάς του. Αυτό σημαίνει ότι δημοσιογÏάφος για να είναι δημοσιογÏάφος Ï€ÏÎπει να κινείται στο πεδίο της ελευθεÏίας του και όχι στο πεδίο των καταναγκασμών του. Îα είναι δηλαδή ανεξάÏτητος.
Η αξιοπιστία πεθαίνει
Αυτό το είδος του δημοσιογÏάφου εδώ και χÏόνια σταδιακά χάνεται στην Ελλάδα. ΥπάÏχουν ακόμη στÏατιώτες της δημοσιογÏαφίας, άνθÏωποι με πάθος γι’ αυτό που κάνουν, με αφοσίωση και Îντιμη σχÎση με τους πολίτες. Αλλά λιγοστεÏουν. Θα τους βÏει κανείς κυÏίως στη νÎα γενιά. Στα παιδιά με τα πλοÏσια Ï€Ïοσόντα που μπαίνουν στη δουλειά με ÏŒÏεξη και ξημεÏοβÏαδιάζονται συχνά χωÏίς αμοιβή, ή με ψίχουλα. Αυτοί είναι η τιμή του κλάδου.
Από τις παλιότεÏες γενιÎÏ‚, άλλοι αδιαφοÏοÏν και άλλοι εκχωÏοÏν το Ï€Ïονόμιο της ανεξαÏτησίας για να Îχουν όφελος Ï€ÎÏα από το μισθό τους. Όσοι αντιστÎκονται απομονώνονται, μÎνουν άνεÏγοι και εκλαμβάνονται ως γÏαφικοί. Λίγοι επιβιώνουν χωÏίς να υποστείλουν ότι εκτός από υπάλληλοι σε Îνα ΜΜΕ, είναι άνθÏωποι και πολίτες.
ΜποÏοÏμε όμως να μιλάμε για δημοσιογÏαφία, αν οι δημοσιογÏάφοι είναι υποτελείς, άλλοι κατ’ ανάγκην και άλλοι με τη θÎλησή τους σε ποικίλες εξουσίες; Στον ιδιοκτήτη που τους θÎλει στÏατολογημÎνους στα συμφÎÏοντά του. Στον πολιτικό που τους αντιλαμβάνεται ως βαποÏάκια για να διακινεί την Ï€Ïαμάτεια του. Στον οικονομικό μεγιστάνα που θεωÏεί ότι τους Îχει αγοÏάσει ψυχή τε και σώματι. ΜποÏοÏν να λειτουÏγήσουν οι δημοσιογÏάφοι ως θεÏαπαινίδες της οποιασδήποτε εξουσίας;Επίσης υπάÏχει δημοσιογÏαφία όταν οι δημοσιογÏάφοι υποκÏπτουν στη βουλιμία που μετατÏÎπει τη δημοσιογÏαφική εÏγασία τους σε μηχανισμό πλουτισμοÏ; Ποια ενημÎÏωση Ï€ÏοσφÎÏουν όταν χαÏιεντίζονται νυχθημεÏόν ως «κολλητοί» με επιχειÏηματίες και πολιτικοÏÏ‚, Ï€ÎÏα από τα επαγγελματικά ÏŒÏια; Τι ειδους δημοσιογÏάφοι ειναι οταν διεκδικοÏν,δεν απεÏγουν και οταν στÎφονται εναντιον όσων αγωνίζονται-ή σπάνε αδιάντÏοπα τη δική τους απεÏγία;
Ποια αξιοπιστία μποÏεί να Îχει Îνα δημοσιογÏάφος όταν συχνάζει στα σουαÏΠτου «αγÏοίκου πλοÏτου» που Îλεγε ο αείμνηστος Διαμαντής Πεπελάσης; Όταν λειτουÏγεί ως ενδιάμεσος σε «δουλειÎς». Όταν υιοθετεί συμπεÏιφοÏÎÏ‚ σαν αυτÎÏ‚ που είδαμε την πεÏίοδο του ΧÏηματιστηÏίου, για την οποία Îνα μÎÏος του δημοσιογÏÎ±Ï†Î¹ÎºÎ¿Ï ÎºÎ»Î¬Î´Î¿Ï… Ï€ÏÎπει να ντÏÎπεται, πεÏισσότεÏο από τους πολιτικοÏÏ‚ της εποχής.
ΠατÏίκιοι και πληβείοι
Θα είναι αυτοκτονικό όχι μονο για την ενημÎÏωση, αλλά και για τη ΔημοκÏατία και κατ’ επÎκταση για την ποÏεία της χώÏας, αν στο δημοσιογÏαφικό κλάδο επισυμβεί τελικά αυτό που Îλεγε ο ÎšÎ¯ÏƒÎ¹Î½Î³ÎºÎµÏ Î³Î¹Î± τους πολιτικοÏÏ‚: Το 90% βγάζει κακό όνομα στο υπόλοιπο 10%. Δεν θα τα χαλάσουμε στα ποσοστά. Αλλά όσοι και αν είναι οι δημοσιογÏάφοι Ï€Î¿Ï ÎºÎ¬Î½Î¿Ï…Î½ μπίζνες ή πολιτική και όχι ενημÎÏωση, η λειτουÏγία τους είναι Ï€Ïοκλητική και για Îναν ακόμη λόγο, Ï€ÎÏα από τη δεοντολογία:
-Γιατί συνθλίβουν όσους επιλÎγουν το δÏόμο της ακεÏαιότητας. Που δουλεÏουν μια ζωή και μÎνουν με την αποÏία: πώς γίνεται να πλουτίζει κανείς από τη δημοσιογÏαφία; Σε Ï„Îτοιες συνθήκες οι πληβείοι, το δημοσιογÏαφικό Ï€ÏολεταÏιάτο, οι επαγγελματίες -που δουλεÏουν με αξιοπÏÎπεια ακόμη και όταν δεν Îχουν Îλεγχο στο Ï€Ïοϊόν της εÏγασίας τους, ή δεν Îχουν το σεβασμό της εÏγοδοσίας, αισθάνονται απόβλητοι μιας δουλειάς που οι ίδιοι κάνουν Îντιμα .
Η νÎα φουÏνιά δημοσιογÏάφων που Ï€Ïοσπαθεί να βÏει το δÏόμο της αποθαÏÏÏνεται όταν τα χειÏοτÎÏα Ï€Ïότυπα να Ï€Ïοβάλλονται ως «επιτυχημÎνοι» και όταν Îχει τους χειÏοτÎÏους δασκάλους. ΓÎμισε η αγοÏά φτηνό δημοσιογÏαφικό κÏÎας, για κάθε μηχανή που στήνεται με αδιαφανείς επιδιώξεις, όταν δεν Ï€Ïόκειται για φανεÏή εξυπηÏÎτηση σε κόμματα και συμφÎÏοντα. Ποια δημοσιογÏαφία και ποια ενημÎÏωση, όταν οι πατÏίκιοι επιδεικνÏουν σÏμβολα του πλοÏτου που απÎκτησαν από το συνδυασμό «μπίζνες και δημοσιογÏαφία»;
Οι πλασιÎ
Το χειÏότεÏο από όλα είναι ότι δημοσιογÏάφοι -κατά τεκμήÏιο επώνυμοι- βάζουν τα χÎÏια τους και βγάλουν τα μάτια του κλάδου. ΜετατÏÎπονται σε πλασιΠπÏοϊόντων πάσης φÏσεως υποθηκεÏοντας εξ οÏÎ¹ÏƒÎ¼Î¿Ï Ï„Î·Î½ ανεξαÏτησία τους. Ποια αυτονομία μποÏεί να Îχει κάποιος όταν όχι μόνο δεν αμείβεται από τον εÏγοδότη του, αλλά βÏίσκει ο ίδιος… χοÏηγό και του δίνει και Îνα ποσοστό!
Άλλο να χÏηματοδοτείται Îνα ΜΜΕ από τη διαφημιστική αγοÏά και άλλο να μετατÏÎπει ο δημοσιογÏάφος σε δημοσιογÏαφική Ïλη το πεÏιεχόμενο μιας διαφήμισης, Îναντι αμοιβής που συχνά καταβάλλεται σε …εταιÏία, δηλωμÎνης ή αφανοÏÏ‚ ιδιοκτησίας του. Ποια ανεξαÏτησία Îχει κάποιος που γίνεται αυτοβοÏλως διαφημιστικό μανεκÎν;
Μας πήÏαν είδηση
Σε Îνα απολογητικό υπόμνημα Ï€Ïος το δευτεÏοβάθμιο ΠειθαÏχικό ΣυμβοÏλιο της ΕΣΗΕΑ – που του επÎβαλε ποινή γιατί εκφώνησε Îνα διαφημιστικό μήνυμα στην τηλεόÏαση- ο δημοσιογÏάφος ΄Αντώνης ΣÏÏŒÎ¹Ï„ÎµÏ Î´Î¹Î±Î¼Î±ÏÏ„ÏÏεται γιατί δεν ασκείται πειθαÏχικός Îλεγχος στις εξής πεÏιπτώσεις:
«Για την συστηματική Îμμεση και «μαÏÏη» διαφήμιση από δημοσιογÏάφους σε Ïαδιόφωνο και διαδίκτυο, …για τους δημοσιογÏάφους που ανοικτά διαφημίζουν στο Ïαδιόφωνο, εκφωνώντας μάλιστα μηνÏματα των εταιÏιών, … για τους δημοσιογÏάφους που πληÏώνονται από χοÏηγοÏÏ‚ για να κάνουν ÏαδιοφωνικÎÏ‚ και άλλες εκπομπÎς».
Κανείς δεν μποÏεί να τον διαψεÏσει. Είναι λυπηÏÏŒ ότι πίσω από αυτÎÏ‚ τις αναφοÏÎÏ‚ υπάÏχει Îνα μÎÏος από τον ανθό της εγχώÏιας δημοσιογÏαφίας. Και δεν είναι μόνο αυτοί. Κάποιοι δημοσιογÏάφοι χÏησιμοποιοÏν αυτή την ιδιότητα για να είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από δημοσιογÏάφοι: επιχειÏηματίες, μÎτοχοι, σÏμβουλοι, μαντατοφόÏοι, ίματζ μÎηκεÏÏ‚ , επικοινωνιολόγοι, συνεÏγάτες πολιτικών και επιχειÏήσεων, πωλητÎÏ‚ «πÏομόσιον»-ενίοτε με λεφτά κάτω από το Ï„ÏαπÎζι. .Αποδείξεις δεν υπάÏχουν, αλλά βοά η πιάτσα. Δεν Ï€ÏÎπει να τους παίÏνει όλους η μπάλα, αλλά είναι φανεÏÏŒ γιατί Îγινε η δημοσιογÏαφία κακόφημο επάγγελμα στα μάτια πολλών. Ο κόσμος τόχει τοÏμπανο… Είναι τυχαίο -ή άδικο- ότι οι πολίτες γυÏίζουν την πλάτη στα μÎσα ενημÎÏωσης και δεν Ï„ÏÎφουν κανÎνα σεβασμό για πολλοÏÏ‚ από τους δημοσιογÏάφους;
Γιατί συμβαίνει αυτό το πεÏιγÏάφει η διήγηση ενός Ï€Î±Î»Î¹Î¿Ï Î´Î·Î¼Î¿ÏƒÎ¹Î¿Î³Ïάφου. Σε μια κυÏιακάτικη βόλτα στο Πήλιο σταμάτησε στο καφενείο ενός χωÏÎ¹Î¿Ï Î³Î¹Î± καφΠκαι για να φυλλομετÏήσει το σώμα των εφημεÏίδων που μόλις είχε αγοÏάσει. ΦεÏγοντας Ïώτησε τον καφετζή αν θÎλει να του αφήσει τις εφημεÏίδες. Η αυθόÏμητη απάντηση ήταν:
«Και δεν τις αφήνεις; Îα διαβάσουμε κανÎνα ψÎμα…»
Πηγή: greekmme.blogspot.com