Οι απαρχές του δράματος - η γένεση της κωμωδίας (Μέρος Ε’) Ημερομηνία:
11/4/2019, 17:14 - Εμφανίσεις: 70
Όλα τα μέχρι τούδε προαναφερθέντα έχουν να κάνουν με πομπές, χορούς και τραγούδια χορωδιών. Πράγματι, η
χορωδία
είναι ο
ακρογωνιαίος λίθος
της
κωμωδίας
, όπως εξάλλου και της τραγωδίας.
Το ξεχωριστό επίτευγμά της, που συνιστά χαρακτηριστικό γνώρισμα της αρχαίας κωμωδίας και απαντά στην εξελιγμένη μορφή των έργων του Αριστοφάνη, είναι η
παράβασις
: ο χορός, ως πρόσωπο του δράματος ή εξ ονόματος του ποιητή, απευθύνεται στο κοινό προβαίνοντας σε σχόλια επί του γενικού θέματος του έργου, διατυπώνοντας κρίσεις που αναφέρονται στην πολιτική και κοινωνική κατάσταση της πόλης.
Στην πλήρη μορφή της η
παράβασις
απαρτίζεται από επτά μέρη, που διαφοροποιούνται πρώτιστα αναφορικά με το μέτρο και δευτερευόντως αναφορικά με το περιεχόμενο και ενδεχομένως τον τρόπο εκφοράς.
Δομικό στοιχείο
της αρχαίας κωμωδίας αποτελεί και ο
αγών
, η σκηνή της φιλονικίας, που παίζει το ρόλο των επεισοδίων της τραγωδίας. Και εδώ, όπως και στην προαναφερθείσα παράβαση, το παλαιότερο δείγμα που γνωρίζουμε είναι ο τεχνικά εξελιγμένος τύπος του Αριστοφάνη.
Δύο υποκριτές ή ένας υποκριτής και ο χορός εκθέτουν δύο αντιτιθέμενες απόψεις. Κάθε πλευρά πασχίζει να επικρατήσει, ενώ η λύση του συμβιβασμού δεν προβλέπεται.
O
αγών
, που εκφράζει κυρίως την προσωπική γνώμη του ποιητή, συνδυάζει τα αδόμενα μέρη και τα απαγγελλόμενα μέρη, δημιουργώντας μια εναλλαγή που την ονομάζουμε επιρρηματική (
επιρρηματική συζυγία
).
Μάλιστα, η εξαιρετικά στενή σύνδεση του αγώνα με το χορό μάς επιτρέπει να υποθέσουμε ότι αρχικά παρευρίσκονταν δύο χοροί ή ημιχόρια που φιλονικούσαν.
Οι απαρχές του δράματος – η γένεση της κωμωδίας (Μέρος Α’)
Οι απαρχές του δράματος – η γένεση της κωμωδίας (Μέρος Β’)
Οι απαρχές του δράματος – η γένεση της κωμωδίας (Μέρος Γ’)
...