Φθόγγοι
καλούνται οι γλωσσικές μονάδες του προφορικού λόγου που χρησιμοποιούν οι ομιλητές μιας γλώσσας. Οι φθόγγοι διακρίνονται σε
φωνήεντα
και
σύμφωνα
.
Τα φωνήεντα παράγονται από την αντήχηση της φωνής στις κοιλότητες του ανώτερου τμήματος του φωνητικού μηχανισμού, χωρίς την παρεμβολή κάποιου εμποδίου.
Τα σύμφωνα είναι οι φθόγγοι που σχηματίζονται από το στένεμα ή το στιγμιαίο κλείσιμο του φωνητικού μηχανισμού σε κάποιο σημείο του.
Σε πολλές περιπτώσεις παρουσιάζονται αποκλίσεις στην
προφορά μιας λέξης
, σε συνάρτηση με τον τόπο καταγωγής ενός ομιλητή, την ηλικία του, τη διάθεσή του και άλλα ατομικά χαρακτηριστικά.
Βεβαίως, η αλλοιωμένη προφορά ενός ή περισσότερων φθόγγων από τους ομιλητές της νέας ελληνικής οφείλεται αρκετές φορές σε παθολογικά αίτια.
Παραδείγματος χάριν, η προφορά του
ρ
ως
γ
θα μπορούσε να οφείλεται στην αδυναμία του ομιλητή να θέσει σε παλμική κίνηση τη γλώσσα του, η δε προφορά ορισμένων φθόγγων με κάποιο συριγμό ενδέχεται να σχετίζεται με άνοιγμα των άνω κοπτήρων.
Οι αφηρημένες μονάδες που βοηθούν τον ομιλητή να προφέρει τους φθόγγους της γλώσσας του ονομάζονται
φωνήματα
.
Τα φωνήματα της νέας ελληνικής είναι 23:
ι
,
ε
,
α
,
ο
,
ου
(φωνήεντα),
π
,
μπ
,
μ
,
φ
,
β
,
τ
,
ντ
,
θ
,
δ
,
σ
,
ζ
,
λ
,
ν
,
ρ
,
κ
,
γκ
,
χ
,
γ
(σύμφωνα).
Εν τω μεταξύ, βάσει ορισμένων φωνολογικών περιγραφών της νέας ελληνικής τα φωνήματα είναι 25, καθώς πρέπει να προστεθούν στα ανωτέρω το
τσ
και το
τζ
.
...