Στο κέντρο της βυζαντινής Θεσσαλονίκης, επί της οδού Αγίας Σοφίας ... Ημερομηνία:
25/1/2021, 09:35 - Εμφανίσεις: 77
Στο κέντρο της βυζαντινής Θεσσαλονίκης, επί της οδού Αγίας Σοφίας και βορείως της Εγνατίας οδού, είναι το σπουδαιότερο σωζόμενο δείγμα παλαιοχριστιανικής βασιλικής στη χώρα μας, ο ναός της Παναγίας Αχειροποιήτου.
Ο ναός, που ήταν εξαρχής αφιερωμένος στην Παναγία, ιδρύθηκε περί τα μέσα του 5ου αιώνα πάνω σε ένα συγκρότημα δημόσιων ρωμαϊκών λουτρών (ίχνη τους διατηρούνται στο βόρειο κλίτος του χριστιανικού ναού).
Πηγή: Ιερά Μητρόπολις Θεσσαλονίκης Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς δόθηκε στο ναό η επωνυμία Αχειροποίητος, που αναφέρεται πρώτη φορά σε έγγραφο του 1320.
Πηγή: Αρχείο Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών Σύμφωνα με μια εκδοχή, το όνομα αυτό σχετίζεται με θαυματουργή εικόνα της Παναγίας δεομένης, που φυλασσόταν στο ναό και συνδεόταν με θαυμαστή (αχειροποίητο, που δεν έχει δηλαδή κατασκευαστεί από χέρι ανθρώπου αλλά από θεία δύναμη) δημιουργία.
Στο ναό ετιμάτο και ο Άγιος Δημήτριος, και γι’ αυτόν το λόγο η Αχειροποίητος αποτελούσε κατά τους Βυζαντινούς Χρόνους σταθμό της λιτανείας που κάνουνταν την παραμονή της εορτής του Αγίου.
Πηγή: Ιερά Μητρόπολις Θεσσαλονίκης Το 1345 έλαβε χώρα μέσα στο ναό η σφαγή των Ζηλωτών της Θεσσαλονίκης.
Η Αχειροποίητος υπήρξε ο πρώτος ναός που αμέσως έπειτα από την άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους, το 1430, μετατράπηκε από το σουλτάνο Μουράτ Β’ σε τζαμί, γνωστό με την ονομασία Εσκί Tζουμά τζαμί (δηλαδή, παλαιό προσκύνημα της Παρασκευής, εξ ου και ο ναός αναφέρεται από τους πρώτους περιηγητές και λογίους ως ναός της Αγίας Παρασκευής).
Πηγή: Ιερά Μητρόπολις Θεσσαλονίκης Το 1917 η Αχειροποίητος χρησιμοποιήθηκε ως καταυλισμός των πυροπλήκτων της πυρκαγιάς που κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος της πόλης της Θεσσαλονίκης, ενώ το 1922 βρήκαν σε αυτήν καταφύγιο οικογένειες προσφύγων από τη Μικρά Ασία.
Πηγή: Αρχείο Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών Αφού προηγήθηκαν εργασίες αποκατάστασης, ο ναός αποδόθηκε εκ νέου στη χριστιανική λατρεία, το 1930.
Πηγή: Αρχείο Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών Η Αχειροποίητος έμελλε να υποστεί σημαντικές φθορές από το μεγά...