«Ο Αττίλας ΙΙ μπορούσε να αποφευχθεί» - Τι αποκαλύπτουν τα αρχεία για τις επιλογές της Αθήνας

Το γεγονός ότι η 20η Ιουλίου έχει καθιερωθεί -και δικαίως- ως η δραματική ημέρα μνήμης για την τουρκική εισβολή του 1974 στην Κύπρο, ενδεχομένως να δημιουργεί την αίσθηση ότι εκείνο το 24ωρο ήταν που χάθηκαν όλα.

Πάντως, η 14η Αυγούστου που τονίζεται ο Αττίλας ΙΙ, είναι μια ακόμα πιο τραγική υπόθεση.

Όπως προκύπτει από ευρήματα πρόσφατης αρχειακής έρευνας, η τουρκική προέλαση μπορούσε να ανακοπεί τις πρώτες μέρες.

Μετά τον πρώτο Αττίλα, το τρομοκρατημένο δικτατορικό καθεστώς στην Αθήνα κάλεσε από το εξωτερικό τον πρώην πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή για να βρεθεί πολιτική λύση στο αδιέξοδο που δημιούργησε το καθεστώς Ιωαννίδη. Ο Καραμανλής ορκίστηκε Πρωθυπουργός την 4η πρωινή της 24ης Ιουλίου 1974 από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Σεραφείμ και την αμέσως επόμενη μέρα είχαν αρχίσει οι διαπραγματεύσεις με τους Τούρκους, οι οποίες οδήγησαν στην Κοινή Διακήρυξη της Γενεύης μέχρι τις 30 Ιουλίου.

Οι διαπραγματεύσεις της Γενεύης ΙΙ άρχισαν στις 8 Αυγούστου 1974.Πάντως, η Τουρκία, θέλοντας να εκμεταλλευτεί τον στρατιωτικό αιφνιδιασμό, τορπίλιζε τις συζητήσεις και συνέχιζε κανονικά τις επιχειρήσεις στη Μεγαλόνησο.

Και έτσι μοιραία οι διαπραγματεύσεις ναυάγησαν.

Στις 14 Αυγούστου μπήκε σε εφαρμογή ο «Αττίλας II» (14-16 Αυγούστου 1974), και το 36% της Κυπριακής Δημοκρατίας καταλήφθηκε από τον εισβολέα, εκτοπίζοντας 200.000 Ελληνοκύπριους.

Η πρόσφατη έρευνα όμως του καθηγητή Διεθνών Σχέσεων στη Νομική και Οικονομική Σχολή του Πανεπιστημίου Ανατολικού Λονδίνου, Βασίλη Φούσκα, αμφισβητεί μια σειρά από εδραιωμένες αντιλήψεις για τα αίτια της τραγωδίας, τις δυνατότητες της Ελλάδας να αντιδράσει, ενώ ο ίδιος αποδίδει τεράστιες ευθύνες στον Κωνσταντίνο Καραμανλή.

Ο κ.

Φούσκας, συγγραφέας του βιβλίου Το Μελάνωμα της Κύπρου (Επίκεντρο, 2024), έχει πραγματοποιήσει πολυετή έρευνα σε ελληνικές και ξένες πρωτογενείς πηγές και μαρτυρίες πρωταγωνιστών της εποχής, ενώ έπειτα από την έκδοση του βιβλίου αξιοποίησε και τα αρχεία της ΚΥΠ/ΕΥΠ που δόθηκαν στη δημοσιότητα.

Μιλώντας στο in, φωτίζει πτυχές μιας εθνικής...

Πηγή/Περισσότερα: in.gr