Ένα συνηθισμένο συμπλήρωμα παρουσιάζει ανησυχητική σύνδεση με την καρδιακή ανεπάρκεια

Ένα από τα συμπληρώματα με τις μεγαλύτερες πωλήσεις θα μπορούσε να έχει μια απρόβλεπτη παρενέργεια, σύμφωνα με ερευνητικές εργασίες.

Η μελατονίνη, που συχνά παρουσιάζεται ως ασφαλές βοήθημα ύπνου, είναι ένα συμπλήρωμα με βάση ορμόνη που πολλοί άνθρωποι μπορούν να αγοράσουν χωρίς συνταγή και να το πάρουν χωρίς να το πολυσκεφτούν.

Όμως προκαταρκτικές έρευνες ανησυχούν ορισμένους επιστήμονες για το τι συμβαίνει όταν η λήψη αυτού του συμπληρώματος γίνεται μακροχρόνια συνήθεια.

Μια ανάλυση του 2025, που αφορούσε ενήλικες με αϋπνία, συσχέτισε τη συνταγογράφηση μελατονίνης για περισσότερο από ένα έτος με υψηλότερο κίνδυνο καρδιακών προβλημάτων.

Ανάμεσα σε περισσότερους από 130.000 ενήλικες από αρκετές χώρες, τα άτομα στα οποία η μελατονίνη είχε συνταγογραφηθεί για μεγάλο διάστημα εμφάνιζαν υψηλότερο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας και θανάτου κατά τα επόμενα πέντε χρόνια, σε σχέση με εκείνα στα οποία δεν είχε συνταγογραφηθεί.

Η ανάλυση αυτή διαπίστωσε ότι τα άτομα στα οποία είχε συνταγογραφηθεί μελατονίνη για περισσότερο από ένα έτος είχαν κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας υψηλότερο κατά 89% σε βάθος πέντε ετών και περίπου διπλάσια πιθανότητα να πεθάνουν, από κάθε αιτία.

Οι εργασίες αυτές, που δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους, παρουσιάστηκαν τον Νοέμβριο του 2025 στις Scientific Sessions της American Heart Association.

Τα αποτελέσματα είναι προκαταρκτικά. Δεν αποδεικνύουν ότι η μελατονίνη, το τέταρτο φυσικό προϊόν που λαμβάνουν συχνότερα οι ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλεί επικίνδυνες επιπτώσεις.

Υποδηλώνουν όμως ότι η πιο μακροχρόνια χρήση πρέπει να μελετηθεί πιο προσεκτικά.

Επίσημο σήμα και χρήση που μένει ακόμη λίγο μελετημένη

Τον Απρίλιο του 2026, η ρυθμιστική αρχή φαρμάκων της Σαουδικής Αραβίας εξέδωσε επίσημο σήμα ασφάλειας για τη μελατονίνη και την καρδιακή ανεπάρκεια, αφού εξέτασε αναφορές περιστατικών σε παγκόσμια κλίμακα καθώς και τα αποτελέσματα της μελέτης, και κατέληξε ότι τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σε αυτό το στάδιο είναι «ενδεικτικά αιτιώδους συσχέτισης». Δεν πρόκειται για απαγόρευση, ούτε για νέα προειδοποιητική επισήμανση, αλλά για σημάδι ότι οι ρυθμιστικές αρχές αρχίζουν να παίρνουν στα σοβαρά αυτή την πιθανότητα.

Ωστόσο, η μελατονίνη θεωρείται γενικά ασφαλής και καλά ανεκτή σε βραχυχρόνια χρήση, στα άτομα που δεν είναι έγκυα ούτε θηλάζουν. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 1 έως 2 μήνες.

Οι μελέτες για τις επιδράσεις πέρα από αυτό το διάστημα είναι περιορισμένες, μια κατάσταση που ορισμένοι ερευνητές θεωρούν ότι πρέπει να διορθωθεί, ιδίως καθώς το συμπλήρωμα κερδίζει σε δημοτικότητα.

«Τα συμπληρώματα μελατονίνης ίσως δεν είναι τόσο αβλαβή όσο γενικά υποθέτει κανείς», δήλωσε ο Ekenedilichukwu Nnadi, ιατρικός επιστήμονας στο SUNY Downstate/Kings County Primary Care, στη Νέα Υόρκη.

Ένα συμπλήρωμα μελατονίνης αναπαράγει μια ορμόνη που ο εγκέφαλος παράγει με φυσικό τρόπο για να βοηθά στη διατήρηση του εσωτερικού ρολογιού του σώματος. Η λήψη αυτού του υποκατάστατου προς το τέλος της ημέρας μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να αποκοιμηθούν και να παραμείνουν κοιμισμένοι.

Σε πολλές άλλες χώρες, τα συμπληρώματα μελατονίνης πωλούνται χωρίς συνταγή, πράγμα που σημαίνει ότι οι ασθενείς μπορούν να τα παίρνουν χωρίς ιατρική συμβουλή ούτε ιατρική παρακολούθηση ως προς τη δόση ή τη διάρκεια χρήσης.

Τα συμπληρώματα μελατονίνης πωλούνται χωρίς συνταγή στις Ηνωμένες Πολιτείες. (Supplements On Demand/Pexels)

Αν και ορισμένες μελέτες υποδηλώνουν ότι η παρατεταμένη χρήση της μελατονίνης είναι ασφαλής, λείπουν εμπεριστατωμένες έρευνες.

Οι ιατρικοί φάκελοι και τα όριά τους

Στην πρόσφατη ανάλυση, ο Nnadi και οι συνάδελφοί του εξέτασαν τους ηλεκτρονικούς φακέλους υγείας ενηλίκων στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε αρκετές άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η μελατονίνη διατίθεται μόνο με συνταγή.

Μια δευτερογενής ανάλυση έδειξε ότι τα άτομα που είχαν πάρει μελατονίνη για περισσότερο από ένα έτος είχαν σχεδόν 3,5 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσηλευτούν για καρδιακή ανεπάρκεια από ό,τι εκείνα που δεν έπαιρναν.

Επιπλέον, ο κίνδυνος θανάτου από κάθε αιτία πέρασε από το 4,3% στο 7,8% μεταξύ των ομάδων.

«Τα συμπληρώματα μελατονίνης θεωρούνται ευρέως μια ασφαλής και "φυσική" επιλογή για να ευνοούν καλύτερο ύπνο», δήλωσε ο Nnadi.

«Ήταν λοιπόν εντυπωσιακό να διαπιστώνει κανείς τόσο συνεπείς και σημαντικές αυξήσεις στις σοβαρές εκβάσεις για την υγεία, ακόμη και αφού εξισορροπήθηκαν πολλοί άλλοι παράγοντες κινδύνου.»

Τα αποτελέσματα είναι ανησυχητικά, πρέπει όμως να ερμηνευτούν με προσοχή. Η μεθοδολογία της μελέτης έχει έναν σημαντικό περιορισμό.

Οι συμμετέχοντες δεν ρωτήθηκαν για τη χρήση μελατονίνης από μέρους τους.

Αντ' αυτού, οι φάκελοι συνταγογράφησης χρησιμοποιήθηκαν για να εκτιμηθεί ποιος έπαιρνε το συμπλήρωμα.

Αυτό σημαίνει ότι η ομάδα ελέγχου, αποτελούμενη από τα άτομα στα οποία η μελατονίνη δεν είχε συνταγογραφηθεί, μπορεί να περιλάμβανε άτομα στις Ηνωμένες Πολιτείες που είχαν αγοράσει μελατονίνη χωρίς συνταγή και την είχαν πάρει χωρίς ιατρική συνταγή.

Ο Carlos Egea, πρόεδρος της Ισπανικής Ομοσπονδίας Εταιρειών Ιατρικής του Ύπνου, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, επισήμανε αυτή την επιφύλαξη σε μια αντίδραση ειδικού για τις εργασίες αυτές.

Δήλωσε ωστόσο ότι αυτές οι συσχετίσεις πρέπει να ληφθούν στα σοβαρά.

«Τα αποτελέσματα αυτά θέτουν υπό αμφισβήτηση την αντίληψη της μελατονίνης ως καλοήθους χρόνιας θεραπείας και το μόνο που κάνουν είναι να υπογραμμίζουν την ανάγκη μιας προοπτικής δοκιμής με ομάδα ελέγχου, για να αποσαφηνιστεί το προφίλ ασφάλειάς της», υποστήριξε ο Egea.

Ακόμη και βραχυπρόθεσμα, η μελατονίνη μπορεί να παρουσιάζει μειονεκτήματα που πολλοί χρήστες αγνοούν.

Λείπουν εμπεριστατωμένες έρευνες για τη μελατονίνη. (Ketut Subiyanto/Pexels)

Για παράδειγμα, μια σειρά μη θανατηφόρων υπερδοσολογιών σε παιδιά στην Αυστραλία έθεσε ερωτήματα για το προφίλ ασφάλειας του συμπληρώματος σε ορισμένες ηλικιακές ομάδες.

Τα προϊόντα με βάση τη μελατονίνη μπορεί να βασίζονται σε μια φυσική ορμόνη, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι χωρίς κίνδυνο.

«Αν η μελέτη μας επιβεβαιωθεί, αυτό θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι γιατροί συμβουλεύουν τους ασθενείς τους σχετικά με τα βοηθήματα ύπνου», δήλωσε ο Nnadi.

Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στις Scientific Sessions της American Heart Association το 2025.

Πηγή: Article365.fr