Τον επόμενο αιώνα, το 380 π.Χ., ο εξέχων αθηναίος ρήτορας και πολιτικός στοχαστής Ισοκράτης, καταθέτοντας στον Πανηγυρικό του το πολιτικό του πιστεύω, υποστηρίζει τα εξής: «[…] το όνομα πάλι Έλληνες κατόρθωσε να μη συμβολίζει πια την καταγωγή, αλλά την καλλιέργεια του πνεύματος, και Έλληνες να ονομάζονται πιο πολύ όσοι δέχτηκαν τον τρόπο της δικής μας αγωγής και μόρφωσης παρά αυτοί που έχουν την ίδια με εμάς καταγωγή». Βεβαίως, οι προαναφερθείσες απόψεις του Ηροδότου και του Ισοκράτη δεν εξέφραζαν την κυρίαρχη αντίληψη για το λεγόμενο βαρβαρικό ζήτημα στη διάρκεια της Κλασικής Περιόδου (5ος-4ος αιώνας π.Χ.). Για τη μεγάλη πλειονότητα των Ελλήνων εκείνων των χρόνων η λέξη «βάρβαρος» δε σήμαινε μόνο τη διαφορά γλώσσας, αλλά και τη διαφορά φυσικής κατασκευής και ψυχικής διάθεσης, τις διαφορετικές έμφυτες ιδιότητες, το διαφορετικό χαρακτήρα – αυτό που στην αρχαία ελληνική γλώσσα ονομάζεται με μία λέξη «φύσις».Είναι ενδεικτικό και αξιοσημείωτος εν προκειμένω ο τρόπος με τον οποίον περιγράφει ο Αισχύλος στους Πέρσες, στο φημισμένο ιστορικό δράμα του, τους ηττημένους στη Σαλαμίνα εχθρούς.
Διαβάστε περισσότερα |