Ψάχνουν «εναλλακτική λύση» στην κρίση με βιβλία αυτοβοήθειας

Είναι best seller στο εξωτερικό και κερδίζουν σταθερά έδαφος στην Ελλάδα. Μόδα, σημάδι των καιρών ή «αντίδοτο» στην κρίση, τα βιβλία αυτοβοήθειας βρίσκουν τη θέση τους στις προθήκες των βιβλιοπωλείων και από εκεί στις αναγνωστικές συνήθειες χιλιάδων Ελλήνων.
«Ο κόσμος είναι πιο έτοιμος και ψάχνει εναλλακτικές», «αποτελούν πηγή όασης», «βοηθούν στο να αντεπεξέλθει κανείς στη δύσκολη ροή της καθημερινότητας», είναι φράσεις στις οποίες εντοπίζεται η συνταγή της επιτυχίας. Όπως αναφέρουν οι συγγραφείς τους, τόσο το άγχος όσο και η οικονομική κρίση είναι από τους βασικούς παράγοντες ζήτησης των βιβλίων αυτών, που έχουν άλλοτε αντικαταθλιπτική και άλλοτε συμβουλευτική δράση.
Όπως τονίζει ο συγγραφέας, ψυχολόγος και διδάκτωρ συμβουλευτικής ψυχολογίας του πανεπιστημίου Bill Stare της Ιντιάνα, Γιώργος Πιντέρης, «σε τέτοιες περιόδους ένα βιβλίο αυτοβοήθειας γίνεται περιζήτητο».
Εν τω μεταξύ, δεν σημαίνει ότι κατ’ ανάγκη ένα βιβλίο που έχει γραφτεί στο εξωτερικό θα έχει επιτυχία και στην Ελλάδα.
«Μην ξεχνάτε ότι τα περισσότερα από αυτά που κυκλοφορούν στην Ελλάδα, είναι μεταφράσεις. Πόσο να αγγίξει τον Έλληνα ένας Αμερικάνος ή ένας Γερμανός ψυχολόγος»;
Από την πλευρά το, ο σύμβουλος προσωπικών οικονομικών και συγγραφέας Κωνσταντίνος Ποδότας, πιστεύει πως ο κόσμος είναι «πιο έτοιμος και ψάχνει εναλλακτικές».
«Υπάρχει η ανάγκη να ξεκινήσεις από σήμερα να γίνεις ''αυτοδημιούργητος συνταξιούχος'' », δηλώνει χαρακτηριστικά.
Την απήχηση των βιβλίων αυτών δεν τη βασίζει μόνο στην ανάγκη διαφυγής, εξαιτίας της ψυχολογικής κατάπτωσης, αλλά και στην απουσία εργασίας.
«Για εμένα τα βιβλία αυτοβοήθειας πρέπει να έχουν απαραίτητα δύο υποστάσεις: Πρώτον να δημιουργήσουν τον τρόπο σκέψης που απαιτείται για την επιτυχία (το λεγόμενο εσωτερικό παιχνίδι), και δεύτερον να δώσουν τις γνώσεις, τους δοκιμασμένους και πρακτικούς τρόπους που μπορεί ο αναγνώστης άμεσα να εφαρμόσει (εξωτερικό παιχνίδι). Κανένα από τα δύο δεν θα μπορούσε να λείπει», τονίζει ο κ. Ποδοτάς.
Από την πλευρά της, η συγγραφέας και ψυχολόγος, Γιούλη Μιγγείρου, τονίζει πως «στην Ελλάδα του 2014, που βιώνει ακόμα οικονομική δυσκολία, θεωρώ ότι η ανάγνωση ενός βιβλίου, που προκαλεί συναισθήματα και διευρυμένες σκέψεις αποτελεί μία πηγή όασης που θα μπορούσε να βοηθήσει και να υποστηρίξει τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν αλλά και να αντεπεξέλθουν στην δύσκολη ροή της καθημερινότητας».
Πάντως, δεν θεωρεί πως τα βιβλία αυτοβοήθειας «απορροφώνται» παραγωγικά από τον καθένα.
«Κάποιος που διακατέχεται από θολωμένη σκέψη, βαριά θλίψη λόγω αθροιστικών γεγονότων στην ζωή του ή κάποιας συγκεκριμένης αιτίας, αδυνατεί να εστιάσει στην χρησιμότητα που θα μπορούσε να του προσφέρει ένα βιβλίο», υπογραμμίζει η κ. Μιγγείρου.
Τη νέα τάση επιβεβαιώνουν τόσο οι εκδοτικοί οίκοι όσο και τα βιβλιοπωλεία.
«Ενδιαφέρον για τα βιβλία αυτοβοήθειας υπήρχε και τα προηγούμενα χρόνια, αλλά όχι τόσο έντονο όσο στις μέρες μας. Ίσως οφείλεται στον σύγχρονο τρόπο ζωής, στην έλλειψη χρόνου, στην αναζήτηση εύκολων συνταγών για την αντιμετώπιση προβλημάτων», δηλώνει στέλεχος των εκδόσεων Ψυχογιός.
Με  την άποψη αυτή συμφωνούν και στελέχη του βιβλιοπωλείου Ελευθερουδάκη, που διατείνονται ότι η απήχηση των βιβλίων αυτών έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς πολλά από αυτά παρέχουν συμβουλές για το πώς «θα βελτιωθούν τα οικονομικά μας» και είναι αντικαταθλιπτικά.
Από την άλλη, η Άλεξ Κλαρκ κριτής των βραβείων Man Booker, είχε δηλώσει ότι «τα βιβλία αυτοβοήθειας προσπαθούν να προκρίνουν λύσεις που θα οδηγήσουν στη βελτίωση. Πολλοί άνθρωποι θα μπορούσε να μην ενθουσιαστούν με την ιδέα του να αλλάξουν τη ζωή τους σε δέκα βήματα. Αυτό όμως δε σημαίνει πως οι αναγνώστες της ποιοτικής λογοτεχνίας έχουν ανοσία στις προκλήσεις της ζωής και δεν έχουν ανάγκη από παρηγοριά.».

 
Ελισάβετ Σταμοπούλου