Αξιοσημείωτη επιδαπÎδια επιγÏαφή με δÏο στίχους από τους ψαλμοÏÏ‚ του Δαυίδ ÎφεÏε στο φως η ανασκαφή που Ï€Ïαγματοποιεί, από το 2007, το Τμήμα ΑÏχαιοτήτων ΚÏÏ€Ïου στη θÎση ΚαταλÏματα των Πλακωτών ΑκÏωτηÏίου, στη Λεμεσό.
Ο Îνας στίχος στην επιγÏαφή είναι: «ΑÏτη η Ï€Ïλη ΚυÏίου, δίκαιοι εισελεÏσονται εν αυτή» (Αυτή είναι η Ï€Ïλη του Î½Î±Î¿Ï Ï„Î¿Ï… ΚυÏίου και μόνον δίκαιοι και ενάÏετοι Îχουν το δικαίωμα να διÎλθουν δι' αυτής Ï€Ïος τον ναόν –Ψαλμός 117). Στη σημεÏινή λειτουÏγική τάξη, ο στίχος αυτός Ï€Ïοηγείται του «Σώσον ημάς Î¥Î¹Î Î˜ÎµÎ¿Ï Î¿ αναστάς εκ νεκÏών, ψάλλοντάς Σοι ΑλληλοÏια» που ψάλλεται κατά την εοÏτή των Εισοδείων της Θεοτόκου.
Στην ίδια επιγÏαφή υπάÏχει και ο στίχος «Ευλογητός ΚÏÏιος ο Θεός του ΙσÏαήλ από του αιώνος και εις τον αιώνα. ΓÎνοιτο, γÎνοιτο» από το 40ÏŒ ψαλμό του Δαυίδ.
Στο παÏελθόν, η ανασκαφή ÎφεÏε στο φως τα εÏείπια ενός συμπλÎγματος από δÏο ναοÏÏ‚ (οικοδόμημα Α και Î’). ΤώÏα, με βάση την επιγÏαφή, εκτιμάται ότι ο δεÏτεÏος ναός (οικοδόμημα Î’) θα μποÏοÏσε να ήταν αφιεÏωμÎνος στα Εισόδια της Θεοτόκου.
ΣÏμφωνα με το Τμήμα ΑÏχαιοτήτων ΚÏÏ€Ïου, τα δÏο εκκλησιαστικά οικοδομήματα, η διάταξη, οι μÎχÏι σήμεÏα επιγÏαφÎÏ‚, αλλά και τα ευÏήματα συνθÎτουν Îνα σÏνολο-σÏμπλεγμα ιδιαίτεÏα σημαντικό όχι μόνο για την ιστοÏία και την αÏχαιολογία της ΚÏÏ€Ïου, αλλά και για τη μελÎτη των δÏαστηÏιοτήτων μετεξÎλιξης της λειτουÏγικής τάξης κατά τον 7ο αιώνα.
Η ανασκαφή τα δÏο τελευταία χÏόνια (2013-2014) Îχει εστιαστεί στη διεÏεÏνηση του Οικοδομήματος Β’. Έχει ήδη ολοκληÏωθεί η αποκάλυψη εξάστυλου Ï€ÏοπÏλου, σε επαφή με την ανατολική στοά του αιθÏίου της πτÎÏυγας και το δυτικότεÏο τμήμα του οικοδομήματος, το οποίο Îχει συνολικό πλάτος 20μ. και διαχωÏίζεται σε Ï„Ïία κλίτη. Το συνολικό μήκος του ναοÏ, συμπεÏιλαμβανομÎνου και του Ï€ÏοπÏλου, εκτιμάται ότι ξεπεÏνά τα 47 μÎÏ„Ïα.
Σε αντίθεση με το Οικοδόμημα Α’ (μία Ï„Ïίκλιτη βασιλική με εγκάÏσιο κλίτος ), το οποίο διÎσωζε σε Ï€Î¿Î»Ï ÎºÎ±Î»Î® κατάσταση ψηφιδωτό επιδαπÎδιο διάκοσμο σε όλη του την Îκταση, στον ναό του Οικοδομήματος Β’ η ψηφιδωτή επιδαπÎδια διακόσμηση κάλυπτε μόνο το κεντÏικό και το νότιο κλίτος και δεν Îχει διασωθεί παÏά μόνο αποσπασματικά. Το βόÏειο κλίτος φÎÏει δάπεδο από κυπÏιακό γυψομάÏμαÏο.
Ανάμεσα στα ευÏήματα, συγκαταλÎγονται πολυάÏιθμα θÏαÏσματα από μαÏμάÏινα αÏχιτεκτονικά μÎλη (κίονες, κοÏινθιακά κιονόκÏανα), αλλά και ασβεστολιθικά, κυÏίως θÏαÏσματα από επιστÎψεις οÏιζόντιου επιστυλίου από το οποίο εντοπίστηκαν αÏκετά ακÎÏαια μÎλη, διακοσμημÎνα με ανάγλυφα φÏλλα άκανθα, θÏαÏσματα από διάτÏητα μεσοκιόνια διαφÏάγματα, ή διαφÏάγματα παÏαθÏÏων, Ï„Ïάπεζες από εισηγμÎνα πολυτελή μάÏμαÏα, νομίσματα και Îνας σημαντικά μεγάλος αÏιθμός από μικÏÎÏ‚ πολÏχÏωμες και επίχÏυσες ψηφίδες, ο οποίος υποδεικνÏει ότι σημαντική Îκταση της επιφάνειας των τοίχων του νÎου οικοδομήματος ήταν διακοσμημÎνη με εντοίχειο ψηφιδωτό διάκοσμο.
Ο Îνας στίχος στην επιγÏαφή είναι: «ΑÏτη η Ï€Ïλη ΚυÏίου, δίκαιοι εισελεÏσονται εν αυτή» (Αυτή είναι η Ï€Ïλη του Î½Î±Î¿Ï Ï„Î¿Ï… ΚυÏίου και μόνον δίκαιοι και ενάÏετοι Îχουν το δικαίωμα να διÎλθουν δι' αυτής Ï€Ïος τον ναόν –Ψαλμός 117). Στη σημεÏινή λειτουÏγική τάξη, ο στίχος αυτός Ï€Ïοηγείται του «Σώσον ημάς Î¥Î¹Î Î˜ÎµÎ¿Ï Î¿ αναστάς εκ νεκÏών, ψάλλοντάς Σοι ΑλληλοÏια» που ψάλλεται κατά την εοÏτή των Εισοδείων της Θεοτόκου.
Στην ίδια επιγÏαφή υπάÏχει και ο στίχος «Ευλογητός ΚÏÏιος ο Θεός του ΙσÏαήλ από του αιώνος και εις τον αιώνα. ΓÎνοιτο, γÎνοιτο» από το 40ÏŒ ψαλμό του Δαυίδ.
Στο παÏελθόν, η ανασκαφή ÎφεÏε στο φως τα εÏείπια ενός συμπλÎγματος από δÏο ναοÏÏ‚ (οικοδόμημα Α και Î’). ΤώÏα, με βάση την επιγÏαφή, εκτιμάται ότι ο δεÏτεÏος ναός (οικοδόμημα Î’) θα μποÏοÏσε να ήταν αφιεÏωμÎνος στα Εισόδια της Θεοτόκου.
ΣÏμφωνα με το Τμήμα ΑÏχαιοτήτων ΚÏÏ€Ïου, τα δÏο εκκλησιαστικά οικοδομήματα, η διάταξη, οι μÎχÏι σήμεÏα επιγÏαφÎÏ‚, αλλά και τα ευÏήματα συνθÎτουν Îνα σÏνολο-σÏμπλεγμα ιδιαίτεÏα σημαντικό όχι μόνο για την ιστοÏία και την αÏχαιολογία της ΚÏÏ€Ïου, αλλά και για τη μελÎτη των δÏαστηÏιοτήτων μετεξÎλιξης της λειτουÏγικής τάξης κατά τον 7ο αιώνα.
Η ανασκαφή τα δÏο τελευταία χÏόνια (2013-2014) Îχει εστιαστεί στη διεÏεÏνηση του Οικοδομήματος Β’. Έχει ήδη ολοκληÏωθεί η αποκάλυψη εξάστυλου Ï€ÏοπÏλου, σε επαφή με την ανατολική στοά του αιθÏίου της πτÎÏυγας και το δυτικότεÏο τμήμα του οικοδομήματος, το οποίο Îχει συνολικό πλάτος 20μ. και διαχωÏίζεται σε Ï„Ïία κλίτη. Το συνολικό μήκος του ναοÏ, συμπεÏιλαμβανομÎνου και του Ï€ÏοπÏλου, εκτιμάται ότι ξεπεÏνά τα 47 μÎÏ„Ïα.
Σε αντίθεση με το Οικοδόμημα Α’ (μία Ï„Ïίκλιτη βασιλική με εγκάÏσιο κλίτος ), το οποίο διÎσωζε σε Ï€Î¿Î»Ï ÎºÎ±Î»Î® κατάσταση ψηφιδωτό επιδαπÎδιο διάκοσμο σε όλη του την Îκταση, στον ναό του Οικοδομήματος Β’ η ψηφιδωτή επιδαπÎδια διακόσμηση κάλυπτε μόνο το κεντÏικό και το νότιο κλίτος και δεν Îχει διασωθεί παÏά μόνο αποσπασματικά. Το βόÏειο κλίτος φÎÏει δάπεδο από κυπÏιακό γυψομάÏμαÏο.
Ανάμεσα στα ευÏήματα, συγκαταλÎγονται πολυάÏιθμα θÏαÏσματα από μαÏμάÏινα αÏχιτεκτονικά μÎλη (κίονες, κοÏινθιακά κιονόκÏανα), αλλά και ασβεστολιθικά, κυÏίως θÏαÏσματα από επιστÎψεις οÏιζόντιου επιστυλίου από το οποίο εντοπίστηκαν αÏκετά ακÎÏαια μÎλη, διακοσμημÎνα με ανάγλυφα φÏλλα άκανθα, θÏαÏσματα από διάτÏητα μεσοκιόνια διαφÏάγματα, ή διαφÏάγματα παÏαθÏÏων, Ï„Ïάπεζες από εισηγμÎνα πολυτελή μάÏμαÏα, νομίσματα και Îνας σημαντικά μεγάλος αÏιθμός από μικÏÎÏ‚ πολÏχÏωμες και επίχÏυσες ψηφίδες, ο οποίος υποδεικνÏει ότι σημαντική Îκταση της επιφάνειας των τοίχων του νÎου οικοδομήματος ήταν διακοσμημÎνη με εντοίχειο ψηφιδωτό διάκοσμο.


































