Γλωσσικές απορίες: Πριν και μετά Ημερομηνία:
20/10/2017, 13:21 - Εμφανίσεις: 63
Όταν θέλουμε να δηλώσουμε ότι κάτι προηγείται ή έπεται χρονικά ή τοπικά εν συγκρίσει με κάτι άλλο, χρησιμοποιούμε, ως γνωστόν, το πριν και το μετά. Αυτό είναι κάτι όπου οι πάντες συμφωνούν. Οι διαφορές σε ό,τι αφορά το πριν και το μετά εντοπίζονται στον τρόπο με τον οποίον κάνουμε χρήση των λέξεων αυτών, τόσο στο γραπτό όσο και στον προφορικό λόγο.
Ας ξεκινήσουμε με το πριν, χρονικό και δευτερευόντως τοπικό επίρρημα, που χρησιμοποιείται και ως πρόθεση. Καθημερινά ακούμε και διαβάζουμε τόσο το απλό πριν όσο και το πριν από, όταν δηλώνεται το προτερόχρονο: «Έγινε συζήτηση πριν την ξενάγηση στο μουσείο», «Έφυγε από το σπίτι μου πριν το τέλος της ταινίας», «Ήταν τελείως διαφορετική η εικόνα της Ελλάδας πριν από τον πόλεμο», «Γύρισα στη δουλειά μου πριν από μία εβδομάδα».
Ποια είναι άραγε η ενδεδειγμένη χρήση τού πριν; Η απάντησή μας στην ερώτηση αυτό είναι σαφής: πριν από και όχι πριν, όταν εννοούμε πιο νωρίς, πρωτύτερα, προηγουμένως, παλαιότερα, σε προηγούμενο χρόνο, κατά το παρελθόν.
Για το λόγο αυτό,: πριν από το βράδυ και όχι πριν το βράδυ, πριν από τα Χριστούγεννα και όχι πριν τα Χριστούγεννα, πριν από δύο αιώνες και όχι πριν δύο αιώνες, πριν από την οριστική απόφαση και όχι πριν την οριστική απόφαση.
Φυσικά, όταν θέλουμε να δηλώσουμε κάτι που συνέβη πιο νωρίς από το κανονικό ή από τον αναμενόμενο χρόνο, μπορούμε να κάνουμε χρήση της καθιερωμένης περίφρασης πριν της ώρας του ή πριν την ώρα του («Μεγάλωσε πριν της ώρας του», ««Έφυγε» πριν την ώρα του»).
Σε ό,τι αφορά την τοπική σημασία τού πριν, και εδώ επιβάλλεται η χρήση τού πριν από: πριν από τη διασταύρωση και όχι πριν τη διασταύρωση, πριν από το σπίτι μας και όχι πριν το σπίτι μας, πριν από τη στάση του λεωφορείου και όχι πριν τη στάση του λεωφορείου.
Στον αντίποδα τού πριν είναι το μετά, δεδομένου ότι η κύρια και αρχική λειτουργία του ήταν αυτή της πρόθεσης. Εδώ, η συνοδεία τού από, για να δηλωθεί το υστερόχρονο ή η τοπική ακ...